139 



WINTERACEAE: CORTEX. LIGNI STRUCTURA. 



140 



evanescat, quarum parietes haud colorati porisque canaliformibus 

 numerosis pervasi strata concentrica plurima et bene conspicua ex- 

 hibent, cavitate autem semper materic ilia quam modo indicavimus 

 fusco - rubra repleta (fig. 7. 12. 14. c *.). Hujus indolis cellulis 

 (quales nostrates „Steinzellen" vocant) etiam granula albida et 

 lamellae constituuntur, quorum supra mcntionem feci; et quum in 

 lamellis radiali imprimis directione hac ccllulae sint elongatae 

 (fig. 8. 10. 13. d.), contra in granulis tangentialiter extensae vel 

 subisodiametricae occurrunt (fig. 7. 9. 12. 14. c). Praeterea ob- 

 servandum , eas in granulis absque ordine definito pluribus esse 

 conglomeratas, quum in lamellis binis tan turn usque quaternis ad 

 latus positae radiatim contra et verticaliter maximo numero aggre- 

 gatae sint (fig. 8. 10. 13. d.). Quod supra jam monui , hoc cou- 

 textu liber in Drimyde compensatur; radii autem medullarcs (Rin- 

 denmarkstrahlen) a reliquo corticis parenchymate aegre distinguun- 

 tur, quum externa parte cellulis parenchymaticis fere prorsus con- 

 similes, intus tantum cellulis suis quam reliquae brevioribus ma- 

 gisque regulariter seriatim dispositis notatae sint (fig. 13. rm*.). 

 Quod denique attinet cellulas oleo aethereo vel resina repletas, hac 

 nonnisi magnitudine conspicua et ambitu magis rotundato a pa- 

 renchymate contermino differunt. Oleum virescens est et granulis 

 (v. vacuolis?) minutissimis repletum, balsamum autcm (et resina) 

 ex eo enatum homogeneum et coloris citrini (fig. 1. 4 — 14. e.). 

 Semper in cellulis integris inclusas hasce materias observavi, ne- 

 que unquam in ductus vel cavernas confluentes. 



Tota structura ita exposita corticem Wintevanum verum a 

 Canelfa alba et Cinnamodendro corticoso , quibuscum plerumque 

 commutabatur, maxime discrepare, fusius demonstrare superflnum 

 est. Id tantum notamus , quod in utraque Canellncea cortex ex- 

 tima parte stratum exhibet irregulariter quidem definitum sed con- 

 tinuum, e cellulis conflatum, quae in omnibus praeter externum 

 parietibus valde sunt incrassatao atque porosae, quale stratum in 

 Drimyde deficit; porro, quod in reliqua corticis parte apud prio- 

 res cellnlae pachypleurae porosaeque (Steinzellcn), quibus Drimys 

 gaudet, omnino non offenduntur; denique in Canella et Cinnamo- 

 dendro libri cellulac elongatae harumquc fasciculi fiexuosi et pha- 

 langibus cuneatis in parenchyma prodeuntes, multum abhorrent ab 

 ejusdem contextus apud Drimydem indole '). 



Odorc cortex Winteri quando rccens est aromatico notatur 

 ad pinaceum simul et caryophyllaceum accedente, in exsiccato vero 

 parum sensibili; sapore in utroque statu amaro, acri, fervido, lin- 

 guam et faucem non levins urente quam piper, parum aromatico 

 in senili, magis tamen in juniore. Minus autem amarus et aro- 

 maticus est cortice Cancllae albae s ). — Multum continet olei 

 aetherei et resinae acris, materiem tingentem extractivam, tanninum, 

 salia kali, calcis, fern", aimlum etc. 1 ). Oleum, quod ex eo elicitur, 

 pallide flavum est, quam aqua levins, fervidissimi et acerrimi sa- 

 poris; per aliquot menses repositum duas diversas substantias offcrt, 

 alteram sebaceo-unguinosam albam quae gravior est et fundum 

 petit, alteram leviorem dilute flavam 4 ). Hocce in oleo et in re- 

 sina odor et sapor corticis nituntur. — Extractum corticis aquo- 

 sum fusco -rubrum est; ferro chloridiato commixtum sedirr.entum 



1) Cf. Bkbg, Pharmaceut. Waarenkunde I. 140. et Wigand, Lehrb. 

 d. Pharmakogn. 106. 107. cum fig., ubi Canellae albae et (titulo corticis 

 Winteri) Cinnamodendri corticosi cortices describuntur. — 2) Cf. Mur- 

 ray, App. med. 1. c. — 3) Henry, Journ. Pharm. V. 489. Pkrkira, 

 Mat. med. 2160. Rochi.eder, Phytochemie 109. — 4) Cartheuserus, 



deponit copiosum atro-fuscum , sordide griseo-fuscum cum plumbo 

 acetico basico ; per barytam nitricam leviter tantum turbatur 5 ). 



Ab inventore Wintebo, ut supra jam narravimus, hie cortex 

 in affectu scorbutico efficax medicina repertus est. Quod quum po- 

 stea a pluribus peregrinatoribus probatum confirmatumque esset, 

 contra hunc morbum prae reliquis valde inclaruit. Ita etiam in 

 Europaeorum officinas importatus et nonnumquam adhibitus est; 

 mox autem, quum prae aliis aromatibus acerrimis baud satis ex- 

 celleret atque difficile tantum et pretio nimis magno obtincri pos- 

 set, ex usu medicorum et e commercio evanuit 6 ). Corticem vero, 

 ejus nomine adhuc apud droguistas exstantem, ad diversam stir- 

 pern pcrtinere, jam supra exposuimus. Magni contra in patria sua 

 apud incolas aestimatur in medicina domestica , turn antiscorbuti- 

 cum turn stomachicum remedium et tonicum ; praeter usum medi- 

 cinalem etiam ad condiendos cibos adhibetur et aquam corruptam 

 corrigere eamque potabilcm reddcre dicitur 7 ). Parcius vero vel in 

 ipsa patria venum datur. 



DE LIGNI STRUCTURA 



denique pauca notamus. Haec jampridem a botanicis observata et 

 a cl. Goeppkrt in Linnaea 1842 p. 135. accuratius illustrata est; itaque 

 nos, in banc dissertationem remittentes et in tab. nostr. XXXII. fig. 1—3., 

 quantum potest brevibus rem absolvamus. 



Singulare prae ceteris hoc observandum , quod lignum Drimydis 

 praeter vasa primaria spirifera (fig. 2. v. sp.) et scalariformia (fig. 2. v. sc.) 

 in medullae corona (Markkrone sive Markscbeide) consita omnino vasis 

 destitutum et e cellulis mere prosenchymaticis conflatum est (fig. 1 — 3 pr.). 

 Quae ampliusculae in sectione horizontal! quadratae, seriebus concent ricis 

 et radialibus dispositae sunt (fig. 1 — 3. pr.), seriebus 1 — 3 per radios me- 

 dullars minores, 15 — 20 per majores definitis (fig. 1 — 3. rm.); annul! 

 autem annul ini eo insignes sunt, quod ligni cellularum series extimae 

 2—3 radiali directione diminuantur (fig. 1.). Quibus structurae notis quum 

 primo intutu Coniferae revocarentur, major etiam cum hoc ordine simili- 

 tudo elucet, si macularutn in cellulis (Tiipfel) rationem habeamus. Quod 

 enim pro Cvniferis peculiare existimatnr , ntmpe cellularum prosenchyma- 

 ticarum radiales solum parietes maculis instructos esse, periphericos contra 

 iis carere, etiam in Drimyde aromatica et diphylla observari licet; quin 

 etiam hae stirpes una tantum macularum serie longitudinali ut in pleris- 

 que Coniferis ornatae sunt, quum contra Dr. Winteri et axillaris in 

 parietibus radialibus binas plerumque vel ternas series offerant (fig. 2. pr. ; 

 idem in Araucaria obtingit), tangentialibus vero solemniter baud macu- 

 latis , raro unica tantum serie notatis (fig. 3. pr.), id quod subinde quo- 

 que in Coniferis observatur. Macularum forma autem prorsus Arauca- 

 riae consimilis; area enim orbiculari , poro ipso anguste rimuliformi obli- 

 quo occurrunt, omnium spira communi sinistrorsa omnino homodrouia (ita 

 ut pori contermini invicem secarent; fig. 2.). 



Ita Drimys gravissimis ligni notis cum Coniferis convenit et revera 

 aliud discrimen haud ofTendas, quam quod cellnlae radiorum medullarium 

 in Drimyde praecipue directione verticali, in Coniferis radiali sint elon- 

 gatae, id quod cl. Goeppert jam graviter mouuit; quod autem discrimen, 

 quum in aliis stirpibus nee non in Drimyde ipsa haud omnino sibi con- 

 stet, nos adeo nrgere baud possuinus, statuentes, Drimydis lignum (cortice 

 neglecto) a Coniferarum nullo cliaractere, quern essentialem dicas, posse 

 distingui. — Hac vero structura Winteracearum ordo in universum haud 

 significatur, quum Illicium structura gaudeat a Drimyde diversa, Dico- 

 tyledoneis .solemniter usitata. Eichler. 



Diss, de cort. Winterano 1760. Murray 1. c. — 5) Henkel , I. c. — 

 6) Sparsim tantum, ut cl. Hajvbury (1. c.) notavit, praesenti etiam tem- 

 pore ' in Europam perveuit et vilis pretii nomine „corticis piperiti" (pepper 

 Bark) venditatur. — 7) St. Hil. PI. us. I. c. Mart. Reise I. 280. Des- 

 court. FI. med. Ant. 1. c. Murray 1. c] 



Tabulas explicatas ad calccm Ranunculacearum invenies. 



