145 



RANUNCULACEAE : CLEMATIS. 



146 



Skctio I. FLAMMILA. 



DC. Syst. 1. 132. 



Bracteolae non in involucrum conspirantes. Staminodia be- 

 teromorpha nulla (in (lore masculo). Acaeniorum caudae barbato- 

 plumosae. — Frutescentes (saltern brasilienses). 



A. Caulis sexangularis , stria inter angulos unica*)- 

 1. CLEMATIS CAMPESTRIS St. Hil. omnibus partibus 

 tomentella glabrescens ; foliis 2— 5-jugi-pinnatis, jugis infimis ter- 

 natis: foliolis linearibus usque cordato-lanceolatis, attenuatis acutis 

 integerrimis ; paniculis folio subaequilongis paucifloris; floribus her- 

 maphroditis. 



Tabula nostra XXX 111. Fig. T. et XXXV. Fig. III. a. (caulis 

 in sectione horizontalij 



Clematis campestris St. Hil. Fl. Bras, merid. I. 3. 



Var. a. foliolis angustioribus (1 — 2% poll. longis, 2—5 lin. 

 latis), basi obtusis. 



Var. ft. foliolis latioribus (1—2 poll, longis, 6—10 lin. latis), 

 basi cordatis. 



Caulis scandens, debilis, demum fistulosus (an semper?); 

 internodia 4 — 6-pollicaria. Folia 6 — 9 poll, longa, 3 — 8 poll, 

 lata; petiolo (2 — 3-poll.) petiolulisque (ad 1 / 4 poll, gradatim de- 

 crescentibus) divaricantibus , ilexuosis et cirrhosis : foliola late- 

 ralia intermedio plerumque duplo minora, omnia subtriplinervia, 

 praesertim in nervis utrinque pilosa. Panicula 3 — 5- rarius 7- 

 flora, subinde ad pedunculum 1-florum redacta. Bracteae inferio- 

 res foliis consimiles nisi minorcs et minus compositae, superiores 

 saepe simplices oblongo-lineares longiuscule petiolatae; bracteolae 

 a flore longe remotae, lanceolatae; pedicelli l'/ 8 — 2-pollicares. 

 Alabastra ovoidea. Flores sub anthesi diam. 6 — 9-lin. Sepala 

 4 patentia, lanceolata, e viridi lutescentia, utrinque griseo-tomen- 

 tella, tomento ad margines densiore limbum albidum eiformante. 

 Stamina baud numerosissima, filamentis complanatis sursum atte- 

 nuatis, antheris linearibus. Ovaria plurima, lanceolata, breviter 

 villosa; styli longe albo-sericeo-villosi, incipiente maturatione elon- 

 gati longe plumosi. Fructus perfecte maturi non visi; verisimili- 

 ter iis Clematidis dioicae consimiles. 



*) Haec caulis indoles disposi(ione fasciculorum fibro-vascularium effi- 

 citur, ut in sectione per caulem (annuum vel vetustiorem) obser- 

 vari potest, fasciculis eum in niodum distributis, ut angulo caulis 

 validiori respondeat fasciculus major, debiliori autem minor. In 

 unumquodque enim folium ingrediuntur complures fasciculi, aut 3 

 aut 5 vel 6, qui in caule distincti decurrunt (vestigia foliorum sive 

 „Blattspuren a 3- aut 5 — 6-mera); itaque, quum folia sibi sint 

 opposita, caulis Inde a primo initio 6-angularis aut 10 — 12-angu- 

 laris redditur. Si quidem fasciculi hi priuiarii a superiore foliorum 

 pare ad proxime inferius, quod cum illo decussatim stat, perve- 

 niunt, eum in modum dividuntur et cum paris bujusce fasciculis 

 combinantur , ut in unoquoque internodio constanter fasciculi pri- 

 marii aut 6 aut 10 — 12 (itaque etiam caules 6- aut 10 — 12-angu- 

 lati) offendantur. (Cf. Naegeli, Beitriige zur wissenschafll. Bo- 

 tanik, Heft I. p. 110. t. XIV.) Plerumque autem serius inter hos 

 primarios fasciculi secundarii exoriirtitur (verisimiliter ad gemmas 

 axillares pertinentes), qui externe tamquam striae minores conspi- 

 ciuntur. In plerisque speciebus unus solummodo fasciculus inter 

 binos primarios explicatur, ita ut caulis adultus regulariter 6- aut 

 10 . — 12-angularis , stria inter hos angulos unica decurrente offen- 

 datur (caulis 6-angularis, vallibus 1-striatis: CI. campestris, tab. 

 nostra XXXV. fig.'III.a., CI. Uilarii , fig. IH.b., CI. virginiana, 

 CI. Vitalba etc.; caules 10 — 12-angulares, vallibus 1-striatis: 

 CI. Bonariensis, fig. III.C, CI. dioica , fig. IH.d. et e.)j in sin- 

 gulis denique tertiarii quoque fasciculi inter primarios et secunda- 

 rios intercalantur. Ita in CI. sericea H.B.K. caulis 6-angularis, 

 vallibus stria majore intermedia et duabus minoribus percursis, ob- 

 tingit. (Cf. tabulam nostram XXXV. fig- HI. f.) 



habitat var. a. in Brasilia australi: Sello; in campis herbidis 

 ad fauces fluminis Yapo , in parte prov. S. Pauli australi quae ex- 

 currit in Campos Geraes } Febr. florcns: St. Uilaire ; var. $. in prov. 

 Minarum: Widgren. PI. Oreas, Napaea. 



2. CLEMATIS HILARII Spreng. partibus junioribus et in- 

 florescentiis tomentellis; foliis ternatis usque subtriternatis: foliolis 

 plerumque sublyraeformi-trilobis, lobis acutissimis medio longiore; 

 paniculis paucifloris folio subaequilongis ; floribus (polvgamo- ?) 

 dioicis. 



Tabula nostra XXXV. Fig. Ilt.b (caulis in sectione hori- 

 zon tali J 



Praecipue foliorum compositione ludit. Nunc uberior nunc debilior 

 ilia exhibet nine supradecomposita illinc ternata, omnibus formis interme- 

 diis juncta. Simili modo bracteis variat. Hinc insequentes evadunt for- 

 mae quodammodo peculiares. 



Var. a. foliis ternatis (foliolis angustis bilobis simplicibus- 

 ve); bracteis omnibus simplicibus. 



Clematis triloba var. guaranilica St. Hil. Fl. Bras, merid. 

 J. 3. 



Clematis Hilarii var. guaranitica St. Hil. et Tul. in Ann. 

 Sc. nat. II. Ser. XVII. 130. 



Var. /3. foliis subbiternatis (2-jugi-pinnatis cum impari folio- 

 lis jugi infimi 3-lobis, vel ternatis foliolis omnibus profunde tri- 

 lobis); bracteis infimis folio consimilibus. 



Clematis montevidensis Spreng. Syst. II. 667. (1825.). 



Clematis triloba St. Hil. Fl. Bras, merid. I. 2. nee Roth 

 (1825.). 



Clematis Hilarii Spreng. in lnd. Syst. Yeg. 177. ad vocem 

 Clematis triloba (1828.). St. Hil. et Tul. in Ann. Sc. nat. II. 

 Ser. XVII. 130. 



Var. y. foliis subtriternatis (3-jugi-pinnatis cum impari: jugis 

 2 infimis ternatis, foliolis jugi primi trilobis); bracteis plurimis v. 

 omnibus folio consimilibus. 



Clematis denliculata Veil. Flor. Ftum. Ic. V. 134. Text. 

 240. (1827.). 



Plurimis notis cum praecedente CI. campestri congruit, e. gr. iudu- 

 menti distributione , caule 6-anguloso et inter angulos 1-striato, foliorum 

 inflorescentiae florumque magnitudine cet. Tuto tamen distinguitur foliolis, 

 quae in campestri semper integerrima, in Clematide Hilarii autem profunde 

 triloba vel dente uno alterove grosso instructa offenduntur. Alicujus pon- 

 deris quoque discrimina videntur posita in foliolorum latitudine (in CI. 

 Hilarii 1 — 3 poll, lg., J / 2 — 2 poll. It.), in inflor«scentiis plerumque magis 

 compositis; pedicellis nempe secundariis in Cl. Hilarii saepe iterum ra- 

 mosis 3-floris, alabastris plerumque turblnatis et breviter apiculatis, fila- 

 mentis apicem versus dilatatis. — Flores dioici tantum observati; feininei 

 staminibus quidem instructi fertilium consimilibus, sed antheris sterilibus. 



Habitat in Brasiliae provinciis austro - orientalibus , in agro 

 Montevidensi , in prov. Cisplatina inter arbores , ad lit torn rivulorum 

 vulgo Arroio de S. Luzia, Arroio del Bosario etc., in dumetis prope 

 praedium vulgo Estancia d'ltaruquem baud longe a vico S. Fran- 

 cisci Borjensis : Sello, St. Uilaire; in silvis prov. Bio de Janeiro: 

 Vellozo. A Novembre in Februarium floret. PI. Dryas , Sapaea. 



B. Caulis 10- v. 12-angularis, stria inter angulos unica*). 



8. CLEMATIS BONARIENSIS Juss. ramulis foliisque juven- 

 tute puberulis cito glabris; foliis ternatis: foliolis ovato-cordatis v. 

 ovato-lanceolatis integerrimis; paniculis tomentellis, quam petioli 

 brevioribus; floribus polygamo-dioicis. 



Tabula nostra XXXV. Fig. 111. c. (caulis in sectione hori- 

 zoutalij 



'■') Cf. adnotationem 1 supra in p. 145. • — Quum anguli caulis et striae 

 externe vix differant, nee non saepe imperfecte notatae offendan- 

 tur, opus est, ut ad rite perspiciendam structuram caulis sectio- 

 nem horizontalem examini subjicias. 



