207 



MENISPERMACEAE : ANATOMIA. 



208 



EXCURSUS I)E STIRPIUM MENISPERMACEA- 

 RUM STRUCTURA ATQUE INCREMENTO. 



(Accedunt duae tabulae L. et LI.) 



Stirpes scandentes atque volubiles, ut pcrmultae, Menisper- 

 maceae quoque caulis structura atque incremcnto a typo Dicoty- 

 ledoneis solemniter usitato aberrant. 



Primum enini notandum habemus, levioris licet ponderis hoc 

 videatur, quod caulis, quum quidem statu juvenili ad normam sit 

 cylindricus, posteriore tamen actate multum ab hac forma abludit. 

 Medulla plus minus cxcentrica, lignum in uno latere fortius evo- 

 lutum fere semper offend itur (fig. 2 — 7.); modo caulis in parva 

 tantum peripheriae parte incrcmentum continuando taeniaeformis 

 fit vel in planiticm quasi compressus (fig. 4.), modo in tota qui- 

 dem peripheria sed diversis locis diverso vigore, modo in partibus 

 vere discretis accrescendo lobatus , sinuatus vel irregulariter par- 

 titus evadit (fig. 5. 7.). Quales caulium abnormitates saepissime 

 inter Lianas occurrere inque carum vivendi ratione pendere constat. 



Gravius autem Menispcrmaceas a Dicotylearum lege aber-, 

 rantes intclligimus, si structuram internam ejusque evolutionem 

 accuratius proscquamur. Qua de re jam plures prodiderunt aucto- 

 res et commentationcs graviores paucis hoc loco commemorarc liccat, 

 quum quidem superfluum csset , quae singulae contribuerint fu- 

 sius enarrare; omnia enim ad rem spectantia in insequcntibus suo 

 quodque loco rite exposita inveniuntur. — Primus ill. Dkcaisne Me- 

 nispermaccarum structuram accuratius illustravit eamque a typo 

 Dicotylearum normali abludcre et ad leges prorsus peculiares 

 enasci probavit; yisis his legibus tamen in modum omni ratione 

 perfectum haud expositis '). Multum contulit ill. Adrianus de 

 Jussieu ? ), quum Menispermaceas hac structurac ratione aliis cum 

 Lianis vinculo naturali conjunctas esse probavisset, ncque vero et 

 hie ad evolutionis leges penitus pcrspiciendas pcrvenit; quas aperire 

 servatum fuit observationibus recentioribus cl. Raolkofer 3 ) et 

 Nageli 4 ). His pracmissis, ad ipsam rem nos convcrtamus. 



Examini subjicias stirpcm natu majorem Cissampeli Parei- 

 rae , Cocculi laurifolii etc., quae undique acqualitcr cxplicata fuit 

 (fig. 3.). En centrum ocenpantem medullam, corticem peripheri- 

 cum; inter utrumque strata conccntrica, ligni indolem pracbentia, 

 quae distincte ab invicem discriminata sunt. Quae structura, quum 

 leviter obtuenti typo Dicotyledoncis solito respondere videatur, 

 quum strata ilia annulos annotinos dissimulent, in accuratiore exa- 

 mine statim magnopere diversa cognoscitur; haud enim. ut illarum 

 mos est, ab annulo altero in alterum turn fasciculi vasculares turn 

 radii parenchymatici (rad. medullares) revera continuantur, con- 

 textu tantum hinc laxiore illinc spissiore, sed annulus unusquis- 

 que a contermino separatur per stratum , quod indolem praebet 

 penitus diversam , corticalem dico. Vicissitudine igitur regulari 

 Iteni strata latiora cum angustioribus corticalibus alterna observa- 

 mus (fig. 3—9.). 



Microscopii ope stirpem perlustrantes primum in annulum 

 intimum animum advertamus (fig. 1. 2. 13 — 15.). Hie conflatus 

 est e fasciculis fibrovascularibus , numcro diversis in speciebus 

 inter 8 et 50 vario, qui radiis parenchymaticis completis, quos 



1) Me'moire sur la fam. des Lardizabal. in Arch. Mus. Par. I. 



2) Monographic des Malpighiace'es , p. 100. sqq. t. III. 



3) Regensb. Flora 1858. p. 193. 



4) Beitnige zur wissenscliaftl. Botanik, Heft I. 



vocant , scjuncti medullae parenchymaticae cylindrum ambeunt. 

 Quorum fasciculorum unusquisque extrem&m versus medullam por- 

 rigit phalangem libri prosenchymatici (fig. 16. 17. Lb'.), extrorsum 

 quoque determinatam parenchymate praelongo, quod quidem unica 

 tantum vel paucis seriebus dispositum est (fig. 17. P*.). Insequi- 

 tur lignum proprie dictum. Quod quum in primaria parte (va- 

 gina s. corona medullae , fig. 16. 17. Vg. M.) vasa spirifera de- 

 volubilia interjectasque cellulas prosenchymaticas exhibeat (fig. 17. 

 V. sp.), reliquum (lignum secundarium) omnino e prosenchy- 

 matc copiosiore (fig. 17. Prs.) vasisque solummodo punctato- vel reti- 

 culata -porosis (fig. 17. y. p.) constitutum usque ad zonae primariae 

 peripheriam extenditur maximamque totius fasciculi partem refert 

 (fig. 12. RI. Lg. , 14. 15.). Jam in zonam corticalem primariam 

 transeuntes in ligni continuatione observamus stratum validum 

 cambii emortui (Cambiformium Nageli), praelongi vel subinde 

 transversaliter partiti (fig. 12. RI. Cbf.), denique totius fasciculi ver- 

 sus peripheriam cxtremam phalangem libri lunulatam, nunc conti- 

 nuam, nunc parenchymate turn tangentiali turn radiali directione 

 interruptam saepeque intus determinatam (fig. 12. 16 — 21. Lb.). 

 Usque ad hanc rcgionem procurrunt radii parenchymatici, qui quum 

 rcliqua parte parenchymate leptopleuro referantur, extimis cellula- 

 rum seriebus solemniter multum incrassatis pontcm quasi inter 

 libri fasciculos arcuatim curvatos efficiunt (fig. 12. 18 — 21. Rp.). 

 — Superest denique zonae corticalis primariae stratum tenue par- 

 enchymatis leptopleuri subisodiametrici (fig. 12. RII. P.); quod 

 autem revera ad zonam insequentem pertinere , infra demon- 

 strabitur. 



Jam in annulum secundarium transeamus (fig. 12. RII.). 

 Hie pariter ac primarius e fasciculis constat fibrovascularibus, per 

 radios parenchymaticos completos scparatis. Qui quum ad latus 

 internum definiantur parenchymate illo leptopleuro (P.) , cujus in . 

 continuatione quoque radii parenchymatici (Rp.) conspiciuntur, e 

 medulla quasi propria ortum ducere videntur. Similem quoque ac 

 primarii speciem primo intutu praebentes, hi fasciculi tamen notis 

 pluribus ab iis differunt. Non solum enim carent vasis spiriferis 

 devolubilibus , sed etiam libro turn exteriore turn intcriore omnino 

 destituti sunt; pars eorum lignea e prosenchymate vasisque solum- 

 modo porosis constat, quum in corticali cambiformium tantum 

 offerant (fig. 12. RII. Cbf.); radii autem parenchymatici a primariis 

 eo tantum discrepant, quod parte vere corticali destituti sunt. — To- 

 tum vero hoc fasciculorum radiorumque systema cingitur strato tenui 

 annuliformi, continuo, e cellulis parenchymaticis valde pachypleu- 

 ris porosisque (quales cellulas „sclerenchymaticas" appellare liceat) 

 confiato, quod quum liber genuinus quidem deficiat, hujus locum 

 obtinere verumque zonae secundariae stratum librosum referre vi- 

 detur (fig. 12. RII. Scl.). Quod denique, sicut in zona primaria 

 observavimus , stratum consequitur angustum parenchymatis lepto- 

 pleuri , quo zona tertia intus determinatur (fig. 12. RIII. P.). 

 Tertia haec zona (fig. 12. RIII.) pariter ac reliquae, ultima solum 

 excepta, omni ratione secundariae consimiles sunt^ vasis spiri- 

 feris Iibroque carentes intus parenchymate leptopleuro medullae 

 consimili, externe vero annulo sclerenchymatico librum dissimu- 

 lante circumscribuntur. 



Extima denique zona (fig. 15. RII., fig. 21.), reliquis quidem 

 notis cum praeccdentibus congrua, tamen ab iis discrepat incre- 

 mentum adhuc continuando , ita ut alburnum in ea cambiumque 

 prospere vigens neque vero cambiformium offendatur (fig. 21. 22. 

 Cbm. II.). Relicto annulo sclerenchymatico, quern inde a primo 

 initio hanc zonam cingentem observamus (fig. 21. Scl.), in exti- 



