339 



EXCURSUS MORPHOLOGICUS DE CAPPARIDEIS. 



340 



LXVIII. C. cum explicationibus remittere, quibus onmes evolvendi 

 rationes satis illustratas credimus. 



Frequent ins autein. ac in Cruciferis, inter Cleomeas formae 

 occurrunt polyandrae, de quarum indole paullo accuratins dis- 

 putandum. Genus praecipue exornant Polanisiae, quod inde et 

 quia stamina diversae plerumque sunt longitudinis nomen impetra- 

 vit ; numerus staminum in eo variat inter 8 et 50. Evolutionem 

 in P. graveolente Rafin. et uniglandulosa DC. persequendo haec 

 observavi. 



Primis stadiis Polanisiae flos cum Cleome quadam vel Gynan- 

 dropside pentaphylla convenit; exoriuntur enim ad axem floris, 

 qui instar corpusculi semiglobosi in bracteae axilla apparuit, 

 primum duae bracteolae laterales (Fig. 1. 2.), tunc sepalum anti- 

 cum, tunc posticum (Fig. 3), demum bina lateralia, quae simulta- 

 nea apparent (Fig. 4.). Flos hie juvenilis in toto latere anteriore 

 magis ac in posteriore augmentum capit simulatque praesertim 

 transversali directione crescit, ita ut quasi versus inflorescentiae 

 axem compressus videatur. Post sepala formata corolla ortum 

 ducit, pari prorsus ac in Cruciferis generibusque Cleomearum hex- 

 andris ratione (cf. Fig. 5.). Tunc exoriuntur gibberes duo obtusi 

 sepalis lateralibus oppositi (Fig. 12. st. 1.), et hos cito insequuntur 

 alteri duo, latiores adhuc et obtusiores in floris mediana. Hi sunt 

 primordia androecei, quod igitur primis his stadiis omnino convenit 

 cum prima hexandri indole, qualem in Fig. 6. et 7. pro Gynan- 

 dropside pentaphylla ante oculos habuimus. Abhinc autem evolutio 

 differt. Quum enim in androeceo hexandro gibberes illi mediani 

 in bina tantummodo stamina per chorisin dividantur, contra in his 

 plura primordia proferunt, quae omnia in stamina perfecta ab- 

 eunt. In eo quidem fieri potest, ut ex altero gibbere pariter ac 

 in generibus hexandris duo tantum stamina proficiscantur (Fig. 14. 

 17. st. m. p.), tunc autem anticus eo plura evolvit; saepius vero 

 usu venit, ut ex utroque plura duobus proferantur, qua quidem in 

 re in speciebus supradictis primordium anticum constanter posticum 

 numero staminum ex sese pronatorum superat (cf. Fig. 14 — 20.). 

 Denique quoque accidit, ut etiam stamina lateralia chorisi affician- 

 ttir, nunc unicum solummodo (Fig. 16. st. P.), nunc utrumque 

 (Fig. 18. 19.); unde elucet, magnopere Polanisiae genus quoad 

 numerum staminum et evolutionem ludere. In eo autem constat 

 et hoc cardinem investigationis nostrae sistit, ut totum androe- 

 ceum ortum ducat e quatuor tantummodo primordiis 

 verticillis duobus dimeris addictis. Eandem igitur in hoc 

 genere ac in hexandris Cleomeis et in Cruciferis observamus evol- 

 vendi legem et eundem floris typum. Unde per analogiam con- 

 cludendum, idem esse in omnibus Cleomeis polyalldris, licet sta- 

 minum numerus subinde in iis sit maximus. 



Schema morphologicum floris Cleomearum igitur cum Cruci- 

 ferarum supra exhibito omni, quam dicas essentialem, ratione con- 

 venit, eo tantum leviter discrepat, ut stamina quoque lateralia sub- 

 inde ad normam per chorisin dividantur, stamina mediana autem 

 saepius in plura quam quatuor abeant; id quod in Cruciferis per- 

 raro, et quoad stamina lateralia per exceptionem tantummodo fit. 



Hand inutile duco, insequentibus adhuc enumerare variationes 

 in Cleomearum androeceo, secundum genera dispositas. 



I. CLEOME Linn, a) Stamina lateralia singulatim, in mediana 

 duo paria, omnia subaequilonga (Fig. 21.). Observatur in 

 plerisque speciebus. 

 b) Mediana stamina item singulatim, relique ut in a) (Fig. 24.). 

 CI. droseri folia Del., tetrandra Bks., quinquenervia DC, 

 Noeana Boiss. Mscr. (v. s. in Hb. DC). 



Obs. Per exceptionem in mediana loco paris antici vel 

 postici stamen singulum occurrit (Fig. 22. 23.), ut in plu- 

 ribus speciebus observavi. 



II. DIANTHERA Klotzsch. a) Lateraliter stant staminodia 

 singula, antice in mediana par fertilium longiorum , postice 

 stamina sunt aborta: D. semitetrandra Kl. 



b) Postice in mediana staminodia brevia 4 — 6, ceterum ut in 

 a): D. Burchelliana Kl. et D. Petersiana Kl. 



c) Postice in mediana staminodia brevia 2 — 4, stamina contra 

 lateralia fertilia, sed multo breviora quam antica (Fig. 30. 

 31. 32.): D. Hochstetteri nob. (= Cleome didynama 

 Hochst. Mscr. in pi. Abyss, exsicc). 



Obs. Quod sub a) et b) notavimus , secundum de- 

 scriptiones in Harvey et Sonder Fl. Cap. nobis verisimilli- 

 mum visum est; c) ex obscrvatione propria certum habemus. 



HI. PHYSOSTEMON Mart, et Zucc. a) Stamina lateralia sim- 

 plicia, in mediana duo paria, omnia fertilia subaequilonga, 

 postica 2 apophysi instructa (Fig. 25.): Ph. tenuifolium 

 , Mart, et Zucc. 



b) Stamina quoque lateralia apophysin habent, reliqua ut in a) 

 (Fig. 26.) : Ph. tenuifolium Mart, et Zucc. 



c) Postice in mediana stamina 3 — 4, haecque apophvsi instructa, 

 reliqua ut in a) (Fig. 27.): Ph. intermedium Moric. et 

 Ph. rotundifolium Mart, et Zucc. 



Obs. Per exceptionem antice in mediana stamen singu- 

 lum observavi in Ph. intermedio (Fig. 28.). 



IV. DACTYLAENA Schrad. Stamina lateralia singulatim, in 

 mediana postice par, hoc pariter ac lateralia in staminodia fili- 

 formia mutatum subindeque (D. microphylta nob.) basi 

 connatum. Antice in mediana stamen singulum, fertile, 

 amplum (Fig. 29.). 



V. CLEOMELLA DC. sese habet ut Cleome sub a) (Fig. 21.). 



VI. CRISTATELLA Nutt. stamina habet 6—14, quae quomodo 

 disposita sint, nescio. 



VII. ISOMERIS Nutt.: Ut Cleome sub a) (Fig. 21.). 



VIII. POLANISIA Rakin.: Stamina lateralia singula vel subinde 

 diremta, mediana fere constanter in plura quam 4 diremta. In eo 

 numerus staminum primordio anlico addictorum minor (Fig. 

 33., P. chrysaniha Dcsne), aequalis (Fig. 34., item observa- 

 tum in P. chrysantha), aut major (Fig. 35 — 40, P. graveolens 

 Rafin. et uniglandulosa DC.) esse potest, ac eorum, quae e 

 primordio postico ortum duxerunt. Stamina antica subinde po- 

 sticis multo longiora (P. microphylla nob.), postica in Polanisia 

 CTetraleleia) maculala Sond. in staminodia mutata. Numerus 

 staminum omnino variat inter 6 — 8 in P. maculala Sond., 

 8 — 16 in P. uniglandulosa, graveolens, dodecandraDC, mscosa 

 DC, 20 — 24 in P. icosandra DC, 30—50 in P. fehna, 

 Schraderi, Chelidonii DC; constanter 12 in P. lutea Sond. 



IX. GYNANDROPSIS DC. : Ut Cleome sub. a) (Fig. 21.). Prae- 

 terea in G. pentaphylla saepe exempla Fig. 22— 24 occurrunt. 



X. WISLIZEMA Engelm. sese habet ut Cleome sub a) (Fig. 21.). 



XI. OXYSTYLIS Torr. et Frem.: In hoc genere stamina adhuc 

 incognita sunt. 



De secunda Capparidearum tribu, Cappareis, nil certi pro- 

 ferre valeo, quum observationes organogeneticae non suppetant et 

 in statu explicato de staminum numerosorum situ judicium certum 

 ferri non possit, praesertim, quia flores non nisi exsiccati praesto 

 in ilu fuerunt. Attamen animadvertere quaedam liceat, quae con- 



