71 STERCULIACEAE: THEOBROMA. 72 
b. Ligula sessilis vel subsessilis. 
a. Ligula orbiculata, stamina diantherifera 
3. TH. BICOLOR H. et B. 
8. Ligula late elliptica, stamina triantherifera 
4. TH. sPECIOSA Spreng. 
B. Inflorescentia pauciflora. Stamina triantherifera. 
a. Staminodia subulata 5. TH. MICROCARPA Mart. 
b. Staminodia petaloidea. 
«. Staminodia apice subito acuminata tenuissima 
6. TH. GRANDIFLORUM Schumann, 
8. Staminodia lanceolata, apice acuta recurvata 
7. TH. SUBINCANUM Mart. 
(x. Staminodia lanceolata, apice rotundata, glabra. 
Species extrabrasil. . TH. ANGUSTIFOLIUM DC.) 
Species dubiae: 8. TH. GLAUCUM Karst., 9. Tu. SILVESTRE Mart., 
10. Tu. Marti Schumann, 11. TH. ALBUM Bern. 
1. THEOBROMA MARIAE Schumann: arbor specio- 
sissima, trunco tereti, ramis glabris, apice tomentellis; foliis 
longissime petiolatis, foliolis 7—9 obovatis vel rhomboideis, la- 
teralibus plus minus obliquis et subcurvatis, acuminatis, basi 
attenuatis, sessilibus, herbaceis, laete viridibus, utrinque sed 
subtus magis puberulis; inflorescentia fasciculata ex trunco 
prorumpente, pedunculo ima basi bracteis minutissimis squa- 
miformibus plurimis suffulto, pedicello longo bracteis duabus 
et prophyllis filiformibus instructo; calyce 2—5-fido, fere us- 
que ad basin diviso, laciniis late elliptieis, obtusis, subeymbi- 
formibus, extus tomentellis, intus pilis simplicibus inspersis; 
cucullo sessili, orbiculato-cymbiformi, quinquenervio, ligula 
lineari, pendula, in alabastro spiraliter intorta, basi con- 
tracta, 3—5-nervia; staminibus tri- rarius diantheriferis; sta- 
minodiis lanceolatis, acutis, apice hic inde serratis, petalo- 
ideis, filamentis simplicibus vel plus minus bifidis; pistillo 
tubo subaequali, quam ovarium subduplo breviore, pentagono- 
globoso, tomentoso, stilo simplici, stigmate apice quinquefido. 
Tabula nostra XV (habitus et analysis). 
Abroma Mariae Mart.! Denkschriften der Regensburger 
botanischen Gesellschaft III. 297. t. 8 et 9. 
Herrania Mariae Goudot, Ann. des scienc. nat. sér. III. 
E A 
Lightia lemniscata Rob. Schomburgk, Reports of the As- 
soc. for the advancem of science, ex Linnaea XX. 756. 
ARBOR 6—9 m. alta, truncus 15—30 cm. diametro, cortice cinéreo- 
fusco rimoso scrobiculato obtecta; coma ramorum subglobosa. FOLIA di- 
sticha; petiolus 40—50 em. longus, teres, basi dilatatus, subferrugineus, 
tomentellus. PEDUNCULUS usque ad 1,6 cm. longus, roseus, pilis rubescen- 
tibus instructus, filiformis ut pedicelli CaLyx 12 mm. longus, laciniae 
roseae, intus pilis puniceo-purpureis inspersae. CUCULLUS 6 mm. longus, 
5 mm. latus, pallide citrinus purpureo-striatus; ligula 10 cm. longa, 1,2 mm. 
lata, ochroleuca 3—5 striis purpureis percursa. TUBUS STAMINEUS 2 mm. 
longus, atro-sanguineus; staminodia 10,5 mm. longa, 4,3 mm. lata, utrinque 
muricato-granulata, margine subundulata ; stamina filamentis liberis 2,5 mm. 
longis, 0,8 mm. latis. PisTILLUM 5 mm. longum, ovarium roseum, stilus 
purpureus, stigmata pallide rosea. Fructus maturus non suppetit. 
Habitat in silvis aboriginibus in Brasiliae prov. Alto Amazonas ad 
amnem Solimoés prope Praia de Jurupari et prope vicum Coari: Martius, 
Obs. n. 2844. 
Oss. I. Nomine reginae Saxoniae MARIAE, conjugis FRIDERICI AUGUSTI, 
botanices serenissimi fautoris et auctoris, planta salutata est. 
Oss. II. Speciem inter genus Abroma Linn. recipere non possumus, 
fructu non capsulari sed baccato ; itaque jam cl. GoupoT generi suo Her- 
rania eam inseruit. Judicium cl. BAILLON sequenti genus Herrania a genere 
Theobroma secernere mihi non opus esse videtur, quia forma ligulae in 
genere Theobroma tam variabilis et folia digitata (etiam in genere Sferculia 
rarissime observata) non sufficiunt, ut alterum ab altero disjungatur, 
Cl. Govpor etiam tribus antheris in fasciculo Herraniae notam differentia- 
lem tribuit; tune genus Theobroma in duo dividendum et genus Schrebe- 
rianum Bubroma restituendum esset, quod innaturale videtur, quia in 
specie Theobroma subincanum Mart. duae antherae cum tribus in eodem 
flore inveniuntur. 
Oss. III. In Poepp. et Endl. Nov. Gen. III. 73 species altera prope 
Brasilienses fines crescens ex sectione Herrania descripta reperitur, Abroma 
nitida, nune Theobroma nitidum Schumann (non Bern.): ramulis petiolis 
foliorumque nervis pubescentibus, foliolis 6—9 basi cuneatis, obovatis, 
utrinque glaberrimis, nitidis; floribus in caudice axillisque solitariis pe- 
dunculatis, calycibus hirtis, petalis linearibus longissimis pendulis saltem 
sexies calycem excedentibus. — Crescit in ripa fluminis Tocaina Peruviae 
orientalis, Julio floret. 
2. THEOBROMA CACAO Linn. arbuscula saepe multi- 
caulis, mediocris altitudinis, ramis nutantibus, gracilibus, te- 
retibus, glabris, junioribus tomentellis; foliis longe petiolatis 
ovatis vel obovato-oblongis, acuminatis, basi inaequilateris vel 
subinaequilateris rotundatis, integerrimis, interdum subundu- 
latis, utrinque glaberrimis, supra obscure viridibus, subtus ni- 
tidis pallidioribus; inflorescentia caüliflora, fasciculata, multi- 
flora, pedunculis brevissimis, pedicellis multo longioribus, 
glandulosis, bractea et prophyllis ovatis squamiformibus to- 
mentellis caducissimis suffultis; calyce reflexo fere usque ad 
basin diviso, laciniis ovato-lanceolatis, acuminatis, extus to- 
mentellis, apice et margine paulum incrassatis, intus hic inde 
glandulosis; cucullo obovato-cymbiformi, trinervio, nervis la- 
teralibus basi valde incrassatis carnosis, ligula rhomboideo- 
spathulata, longe unguiculata, geniculato-retroflexa, apice emar- 
ginata, glabra, flabellato-venosa; tubo stamineo brevi, stami- 
nibus diantheriferis, staminodiis subulatis submuricatis erec- 
tis; pistillo staminodiis subduplo breviore, ovario quam pi- 
stillum triplo breviore, obtuso-pentagono, tomentello, stilo 
simplici. 4 
Tabula nostra XVI (habitus et analysis). 
Theobroma Cacao Linn. Spec. pl. ed. 1. 782; H.B.K. 
Nov. gen. et sp. V. 316; DC. Prodr. I. 484; Nees, Düsseld. 
Abbild. t. 417; Guimpel et Schlechtendal, Beschreib. der in der 
Pharmac. Bor. aufgef. Gew. I. t. 75; Heyne, Offic. Gew. IX. 
35; Gallais, Monogr. du Cacao t. 1, 2; Spach, Suites à Buff. 
t. 25; Descourtilz, Fl. med. Antill. IV. 266; St-Hil. Flora 
Bras. merid. I. 117; Loddiges, Cab. t. 548 (ex Pritzel); Ri- 
chard, Flora Cub. 73; Triana et Planch. Flora Novo-Gran. 
208; Bernoulli, Uebersicht d. Theobr.-Arten 5. t. 1e 2. ` 
Theobroma foliis integerrimis Linn. Hort. Clip: 397, 
Mat. med. 364. 
Theobroma Guianensia Willd. Spec. III. 1422. — 
Cacao Clusius, Exot. 55 (cum icone seminum); Sloane, 
Jam. 134, Hist. Jam. II. t. 160; Hernandez, Mex. 79; Tour- 
nef. Instit. 660. t. 440; Merian, Surinam. pl. 26. t. 26; Herb. 
Blackwell. t. 373; Rajus, Methodus 158, Hist. 1670. — 
Cacao sativa Lam. Encycl. I. 553. t. 653. 
Cacao Theobroma Tussae, Flor. med. Antill. t. 13. 
