75 STERCULIACEAE: 
Theobroma quinquenervia Bern.! l. c. 8. t. 3. fig. 3. 
Theobroma Spruceana Bern.! l. c. 9. t. 3. fig. 1. 
Theobroma subincanum Spruce! in sched. (non Martius) ; 
Sagot, Annal. des sc. nat. sér. VI. t. X. 154. 
Herrania Guianensis Sagot! sched. n. 1206. 
Var. B. QUINQUENERVIA Schumann, foliis majoribus 30 cm. 
longis, 12 cm. latis, brevius (1,5 cm. longe) petiolatis, apice 
breviter acuminatis, basi valde inaequilateris rotundatis nec 
cuneatis, petiolis crassis tomentellis, caeterum ut species 
typica. 
Var. y. SPRUCEANA Schumann, folis majoribus, basi 
aequilateris, ovato-oblongis, breviter (1,5 cm. longe) petiolatis, 
tomentellis, floribus subduplo minoribus; caeterum ut species 
typica. 
ARBOR ramis curtis, cortice nigrescenti obtectis. FoLIA in specie ty- 
pica 5—6 cm. longe petiolata; petiolus teres, glaber; lamina 25 cm. longa, 
10 em. lata. INFLORESCENTIA cauliflora, fasciculata, multiflora; pedun- 
euli di- vel trichotomi 5 cm. longi, pedicelli filiformes 2 mm. longi to- 
mentelli. CaLyx 10 mm., tubus 2,5 mm. longus. PETALA 9 mm. longa; 
cucullus 6 mm. longus; ligula pariter longa et lata, basi attenuata. TuBus 
STAMINEUS 2 mm. longus, staminodia 6 mm. longa, basi 1 mm. lata. 
OvariuM 2 mm. longum. Ex Sacor flores atro-purpurei, suaveolentes. 
Fructus pentagonus, tomentellus, quam fructus Theobromatis Cacao paulo 
minor. 
Habitat in silvis in provincia Brasiliae Para: Siber. — Var. B. 
in provincia Rio Negro prope Mandos: Spruce n. 1737 ; in Guiana Gal- 
lica: Sagot n. 1206 (inflorescentia modo). — Var. x. in provincia Para 
prope Obidos: Spruce n. 166. 
Oss. I. Exemplum ex quo cl. SPRENGEL et BERNOULLI speciem 
typicam descripserunt, non ex hb. Willdenow sed ex hb. Link receptum, 
a SIBER collectum est. HorFMANNSEGG nunquam, ut BERNOULLI voluit, 
in America australi fuit, sed SiBERUM illinc misit qui plantam primum 
invenit. 
Oss. U. Cl. BERNOULLI species tres distinxit, praeter Th. specio- 
sum Spr., Th. quinquenerviam et Th. Spruceanam. Quamquam notae dia- 
gnoseos facile observandae, tamen non mihi sufficientes sunt, ut plantas pro 
speciebus distinctis agnoscam, itaque varietatum titulo eas enumeravi; 
non dubito quin, materia aucta, formae intermediae adhuc observarentur. 
5. THEOBROMA MICROCARPUM Marr. arbor medio- 
eris altitudinis, ramis gracilibus teretibus superne tomentellis ; 
foliis breviter pedunculatis, oblongo-lanceolatis vel oblongis, 
longe acuminatis, mucronatis, basi subinaequilateris rotunda- 
tis, integerrimis, utrinque glabris, supra nitidis viridibus, 
subtus pallidioribus glaucescentibus; floribus axillaribus sin- 
gulis (vel binis et ternis?) vel in brevibus ramulis ex axillis 
foliorum deciduorum racemose dispositis, breviter peduncu- 
latis; ealyce reflexo fere usque ad basin diviso, laciniis ob- 
longo-lanceolatis, extus pilis adspersis, margine tomentellis, 
subcarnosis; cucullo obovato-cymbiformi, quinquenervio, ligula 
V d oa. ; tubo stamineo brevi, staminibus triantheriferis, sta- 
minodiis sextuplo longioribus, ex basi lata subito subulato- 
filiformibus, basi subglandulosis, caeterum glabris, laevibus; 
ovario pentagono, tomentello. 
Theobroma microcarpum Martius in Buchner’s Repertor. 
der Pharmacie 1830. p. 24; Bernoulli, Uebersicht der Theo- 
broma-Arten 11. t. 5. 
THEOBROMA. 76 
Truncus ultra 10 m. altus, basi 0,3 m. diametro, superne comam 
oblongam spargens, cortice fusco in laminas regulares desquamante obtec- 
tus. Forra usque ad 1 em. longe petiolata; petiolus subteres, apice in- 
crassatus, tomentellus; lamina 14 (10—17) em. longa, 5 em. lata. PEpux- 
curi 2 mm. longi, pedicelli duplo breviores teretes, bractea et prophylla 
minuta squamosa caduca. CALYX 5,7 mm. longus. CucuLLUs 3 mm. 
longus, 1,2 mm. latus, glaber. TUBUS STAMINEUS 1 mm., staminodia 6 mm, 
longa, praefloratione apice incurvata. Fructus oviformis, magnitudine 
magni Pruni, ellipticus, longitudinaliter costatus, sulcis transverse scro- 
biculatus. 
Habitat in silvis in provincia Brasiliae Alto Amazonas ad Costa 
de Ubicuna et de Camaracoari ad fluvium Solimoës : Martius Obs. n. 2890. 
6. THEOBROMA GRANDIFLORUM Scuumann: ar- 
bor maxima, ramis crassis, brevibus, tomentosis, ferrugineis ; 
foliis breviter petiolatis, lanceolato-oblongis vel oblongo-ovatis, 
basi subinaequilateris rotundatis, abrupte acuminatis, inter- 
dum dorso nervo medio glandula instructis, integerrimis, uo- 
vissimis interdum apice repando-dentatis, supra glabris nitidis, 
subtus ferrugineis tomentellis nervis denique glabrescentibus ; 
floribus axillaribus binis vel quaternis, rarius ex ligno vetere 
erumpentibus, pedunculatis, bractea et prophyllis lineari-lan- 
ceolatis brevibus tomentosis suffultis; calyce patente, fere 
usque ad dimidium 3—5-partito, laciniis ovatis, apice cucul. 
latis, crassis, extus et margine intus ferrugineo-tomentosis 
caeterum glabris; cucullo obcordato-cymbiformi, extus tomen. 
tello, intus glabro, basi horizontaliter ruguloso, carnoso, li- 
gula cucullo subaequali, triangulari, basi in unguem tenuem 
attenuata, apice truncata leviter emarginata, lateribus trun- 
catis, margine puberula, tubo stamineo brevi, basi quinque 
fasciculis glandularum pilis intermixtis instructo; staminodiis 
petaloideis triangularibus abrupte tenuissime longissime acu- 
minatis, recurvatis, praeflorescentia retroflexis, apice tomen- 
tellis inter duos cucullos absconditis, extus tomentellis, intus 
basi glabris, ad apicem versus pilis simplicibus brevibus 
aureis instructis; filamentis duplo tubo longioribus, puberulis; 
pistillo triplo quam tubus longiore; ovario triente breviore, 
tomentoso, pentagono, globoso. 
Tabula nostra XVII (habitus et analysis). 
Bubroma grandiflorum Willd. hb.! ; Sprengel, Syst. vega. 
II. 332. 
Theobroma speciosum? Martius! in Buchner's Repert. der 
Pharmacie 1830. 22. 
Theobroma macrantha Bernoulli! Uebersicht der Theo- 
broma-Arten 11. | 
Theobroma silvestre Spruce! in sched., non Aubl. nec 
Mart. ji 
ARBOR pulcherrima Ulmi similis, rami rhvtidomate lepidoto ferru- 
gineo obtecti. Forra disticha; petiolus 1 em. longus, 0,5 em. crassus, sul- 
catus, carnosus, ferrugineo-tomentosus; stipulae subulatae, caducae, cras- 
siusculae, tomentosae; lamina 30 (18—58) em. longa, 10 (7—14) em. lata. 
PEDUNCULI 5 cm., pedicelli pariter longi; bractea et prophylla 3—4 mm. 
longa, lineari-lanceolata, tomentosa. Caryx 13 mm., tubus 5—6 mm. longus. 
PETALORUM cucullus 6,5 mm. longus, 5 mm. latus, lateribus compressus, 
planus; ligula 5,5 mm. longa, 2 mm. lata. TuBus STAMINEUS 1,5 mm. 
longus; staminodia 10 mm. longa, subula duplo brevior; filamentum 4 mm. 
longum, 0,8 mm. latum, taeniatum. PISTILLUM 3,5 mm. longum, stilus 
subduplo brevior. Frucrus ovoideus; pericarpium sublignosum, laeve, 
fuscum. j 
