195 



RUT ACE AE: USUS. 



196 



DE RUTACEARUM USU. 



Rutaceae omnes substantiae amarae, resinae acri 

 et oleo aethereo quod in corticis, foliorum florumque 

 glandulis secretum gerunt, virtutem debent valde sti- 

 mulantem. (Endl. Enchir.) Vetus est farua Butae gra- 

 veolentis aliarumque ejusdem generis specierum, satis 

 etiam cognitae sunt Diosmeae Capenses antispasmo- 

 dicae atque diureticae. Contra species Americae me- 

 ridionalis, Cusparieis atque Pilocarpeis adnumeratae, 

 praeter oleum aethereum et resinam substantia pecu- 

 liari amara, subalcaloidea gaudentes, inter medicinas 

 febrifugas efficacissimae censentur. Imprimis cortex 

 Angosturae laudatur, qui frequenter etiam in offi- 

 cinis Europaeis occurrit. 111. Humboldt et Bonpland 

 Cuspariam trifoliatarn hunc corticem largiri e.xistima- 

 runt, at cL Hancock contra aliam speciem ejusdem 

 generis (Galipea officinalis Hancock), humilem arbo- 

 rem ad Orinoci ripas crescentem, cujus cortex ab in- 

 colis colligitur *) j et verisimile est, alias quoque Cu- 

 spariae species febrifugas esse, praesertim quum etiam 

 speciebus generum quorundam affinium eandem vel 

 similem virtutem inesse sciamus. Cortex Angosturae 

 imprimis in digestionis languore, in alvi fluxu, in fe- 

 bribus intermittentibus malignis, et in aliis malis in 

 debilitate vitali radicatis efficax celebratur. 



Galipeae (Ticoreae) jasminiflorae (St HilJ EngL 

 corticem amarum adstringentem inter Cincbonae suc- 

 cedanea enumerant**), etiam foliorum decoctum ad- 

 versus endemicam verrucarum speciem („Bobas u ) ad- 

 hibent. Plantae annuae Momiieriae trifoliae Aubl. 

 (Alfavaca da cobra Brasil.) radix aromatico - acris, 

 Pyrethri instar fauces vellicans, virtute diapboretica, 

 diuretica, expectorante , antidotali gaudere dicitur.***) 

 E sectione Pilocarpearum Esenbeckiae febrifuga et in- 



*) Cf. Iiac de re Fmeckigkh Pharinacogfl. p. 4;3I. 

 **3 Cf. Maktii-s Syst. mat med. veg. Bras. p. 38 sub Ticorea fe- 

 brifuga. 

 ***) Mabtius I. c. p. 100, Reise II. 552. 



termedia Mart, nominandae sunt, quae corticem dictum 

 Angostura brasiliensis vel Quina tribuunt, sub- 

 stantia alkaloidea peculiari („Esenbeckinum") pollen- 

 tem atque virtute proxime ad Angosturam veram ac- 

 cedentem. Verisimiliter idem est, ac cortex ille „Casca 

 de larangeira do mato" dictus, e quo ill. Gomez 

 Cinclioninum elicuit. Corticis Angosturae brasilianae 

 usus teste b. Mabtio (Syst. mat. med. veg. bras. 39) in 

 dyspepsia, tarditate ventriculi et febri intermittente 

 eximius. 



Zanthoxyhae, praeter oleum aethereum atque re- 

 sinam, substantiam amaram crystallinam („Xantbopicri- 

 tam") in plerisque partibus gerunt, quibus plurimae 

 virtutem stimulantem vel simul roborantem, digestionis 

 et secretionis organis imprimis conducentem debent 

 (Endl. Enchir.). Inter species Brasilienses praecipue Zan- 

 thoxylon hiemale St. Hil. iCoentrilho Bras.) etZ. rhoi- 

 foliiim (Tembetarii Bras.) in fama sunt, quorum cortice 

 praesertim radicis, amaro-acri et subaromatico, contra 

 dentium et aurium dolores utuntur, decocto, lotione, 

 fomento*). Ex afrinis Zanthoxyli Pterotae H.B.K. foliis 

 oleum aethereum paratur, quo membra dolentia un- 

 guunt; ejusdem cortex sudorificus et flavo-tinctorius est. 

 Quum in Zanthoxylorum decoctis semper colorem fla- 

 vum observaverim , conjiciam, etiam alias species in 

 arte tinctoria adhiberi posse. 



E Toddalieis Hortia brasiliana Veil. (Quina do 

 campo Brasil.) inter plantas enumerator, quae cor- 

 ticem Cinchonae succedaneum praebent**). 



Aurantiearum usus varius, atque imprimis fruc- 

 tuum ubique satis cognitus est. Etiam in medicina 

 utiles se praestant; ita Citri Aurantii Risso folia vim 

 stimulantem et leviter roborantem exserunt, Citri me- 

 dicae Risso radicis cortex inter febrifuga numeratur. 

 Omnium lignum durum atque compactum ab anti- 

 quissimis temporibus maximi aestimatum est. 



*) Mart. I. c. 46. 

 **) Mart. 1. c. 38. 



