347 



KHIZOBOLEAE : CAEYOCAE. 



348 



venulis pilosntu ab aliis differunt, et folium unum a cl. Oliver missnni, 

 supra et subtus glabruni. 



Obs. III. Jam longe dubitavi, speciem quam teste cl. G. Don 1. c. 

 a Ruiz et Pavox C. amygdali forme nominate est a C. amygdalifero 

 Mutis diversam esse, sed in nullo herbario specimina C. amygdaliformis 

 R. et Pav. vidi; itaque coactus fui tabulam ineditam Ruizii et Pavonis 

 ipsam consultare. Cl. Miguel Coi.meiro, Director horti botanici Marri- 

 tensis, nbi reliquiae Ruizianae et Pavonianae cum multis aliis scriptorum 

 veterum hispanicorum accuratissime conservantur, magna benevolentia non 

 solum unam, sed duas tabulas ineditas cum manuscripto descriptions 

 transscribere curavit. Hae duae tabulae multis quidem notis inter se 

 similes sunt, sed tantum ilia cni cl. Coi.meiro numerum 470bis indidit, 

 analyses cum numeris textus correspondentes oft'ert, etiam accuratius de- 

 lineata est. 



Tabula utraque numerum 470 portat, nee 570, ut apud G. Dox 

 1. c. et secundum Dox etiam in Walpersii Repertorio legitur. Nomen 

 in manuscripto ,,Caryocar amygdaliferum" , nee amy gdali forme, 

 ut apud Dox et Walpers scriptum est; adjuugunt Ruiz et Pavox nomen 

 auctoris (Cavaxilles) Mutis, sicut nomen vernaculum ,,Almendron", et ad 

 finem declarant, plantam suam, etsi a descriptioue et tabulis C. amygdali- 

 feri a Cavaxilles 1. c. datis diversa videatur, tamen, si notae principales 

 Mutisii ipsius in ilia descriptioue compararentur, evidenter eandem spe- 

 ciem sistere. Addunt, quod descriptionem reformatam et figuram novam 

 dare velint, ut haec arbor pretiosa melius innotescat. 



Cum extractum, quod cl. Dox ex manuscriptis Ruizii et Pavonis 

 confecit, nimis breve et inexactum sit, non inutile babeo ipsissima verba 

 Ruizii et Pavoxis hoc loco reiterare, observationibus, quae lingua hispa- 

 nica scriptae sunt, in linguam latinam translatis et paullo abbreviatis. 



Caryocar amygdaliferum Icon. 470. — C. foliis ternatis, oppositis, 

 floribus corymbosis. 



C. (amygdaliferum) foliis oppositis, ternatis, foliolis lanceolatis, 

 serratis; antheris rotundis (Cavanilles, Ic. IV. 37. tab. 361 et 362). 



Almexdron Mutis Mss. Vide in praed. oper. Cavan. a pag. 38 

 ad 42 descriptionem hujus arboris hispanico sermone relatam. 



Arbor triginta vel quadraginta ulnas, glabra, spectabilis. Truncus 

 erectus, teres, rectus, 3—4 pedum diametri, cortice nigrescente scabro, 

 coma subrotundo-patente, frondosissima. Rami teretes, scabriusculi, fusci, 

 teneri, alternatim compressiusculi, virides, ad articulationes cicatricula 

 semiannulari. Folia opposita, patentia, ternata; foliola oblonga, oblongo- 

 lanceolata, obovata oblongaque, acuminata, a basi ad apicem dentato-serrata, 

 membranacea, nitida, glabra, supra viridiora, venosa, bipalmaria, latitu- 

 dine tripollicaria ; intermedia majora, nervo subtus semiterete, supra piano; 

 venis gracilibus, inflexis, iuferioiibus suboppositis, reliquis alternis subtus 

 ad nonnullorum axillas pubescent ibus (quod in figuris non perspicuum, 

 Wittmack); dentibus remotiusculis. Petioli communes semiteretes, supra 

 leviter canaliculati, utrinque incrassati, foliolis saepe longiores, aliquando 

 breviores: partiales vix semipollicares, semiteretes, vix canalicular. Sti- 

 pulae (tegmenta Wittmack) duae, oppositae, sessiles ad extremitates ra- 

 mulorum, semipollicares, sublanceolatae, concavae, laeves virides. Pedun- 

 culi terminales, teretes, foliis saepius longiores, multiflori. Flores corym- 

 bosi, pedicellati ; pedicelli pollicares et ultra, teretes, ad apicem articnlati, 

 uniflori. Calyx viridis. Petala pulchra, lutea, calyce multoties majora. 

 Nectarium (stamina interiora sterilia, Wittmack) pollicare et ultra, luteo- 

 croceum, coronatum setis 20 ad 40 erecto-divergentibus, tnberculato-vesi- 

 cnlosis. Filamexta roseo-crocea, fere 200. in campanulae formam diver- 

 gentia, postea declinata, cum nectario decidua, in fasciculi formam. An- 

 therae luteae. Germen albido-lutescens. Styli roseo-crocei. Drupa pyri 

 mali magnitudine, obtuse tetragona, luteo-helvola, carne pulposa, molli 

 lutescente. Nuces quatuor, reniformes, parvae, ovi gallinacei magnitudine, 

 substantia subalbicante , suberosa obtectae. Testa fusci castanei coloris, 

 extus processubus clavatis spinisque inaequalibus intermixtis muricata, 

 intus laevis nitida; membrana fulvo-ferruginea, notata cicatrice nuclei di- 

 midiam fere partem occupante, e cujus centro umbilicalis funiculus prodit. 

 Nuclei ovato-reniformes, aenminati, candidi, solidi, non bipartibiles nee 

 ulla rima iucisi ad basin. Plumula subulata, anceps, cotyledonibus dua- 

 bus foliaceis, nervoso-venosis terminata; foliola plnmulae quatuor lan- 

 ceolate, alternatim opposita, cotyledonibus tecta. Radicula maxima, so- 

 lida, totem nucis cavitatem replens. 



Habitat in Peruviae Andium nemoribus imis ad Chiroplaya et 

 Uchira. — Floret Octobri et Novembri. 



Vulgo Almendron et fructus Almendras incolae nuncupant. 



Observatioxes ad descriptionem et figuras arboris ,, Almendron" Mutisii 

 in Cavanilles 1. c. (Extractum). 



1. E descriptioue cl. Mutis petioli et folia plantae suae villosa, 

 corolla viridi-lutea , filamenta albicantia, antherae minutae rotundatae, 

 styli staminibus duplo breviores*), drupa globoso-oblonga atro-viridis, nu- 

 cibus 1 — 3, cortex nucum duplex et lignosus exstat. In planta nostra 

 petioli foliaque non villosa sunt, corolla perfecte lutea, filamenta croceo- 

 rosea, antherae luteae, reniformes, incumbentes, tetragonae et recurvae, 

 stylus longitudine staminnm, drupa tetragona, luteo-helvola, nucibus 4, 

 interdum abortu paucioribus instructa, cortex nucum simplex, lignosus, 

 osseus, intus laevis, extus tuberculis spinisque tectus. 



2. In observatione sequente Ruiz et Pavox stipellas 4 a Mutisio 

 tarn accurate descriptas * *) ab insecti cujusdam ictubus venire declarant! 



3. In tertia observatione Ruiz et Pavox disputant propter nomen 

 „seminis", quo Cavaxilles utitur pro illo quod ipsi uucleum vel amygda- 

 lum nucis appellant; totem nucem cum ejus cortice lignoso-osseo (puta- 

 men sensu nostro) pro semine habent. 



4. In tabula Cavaxillesii 362. fig. o, p, q nucleus (semen, sensu 

 nostro) formam naviculae praebet cum carina vel cicatrice, tres quartas 

 longitudinis seminis occupante , quae figura plane diftert a seminibus 

 plantae nostrae. 



5. In fig. 9 (t. 362) Cavaxillesii semen excorticatum , fnnicnlum 

 umbiliealem filiformem in extremitate superiore praebet, qui in seminibus 

 naturalibus deest; in extremitate iuferiore plumula figurata est sine in- 

 dicio foliorum lanceolatorum invicem oppositorum ex qnibus constat, ne- 

 que cum indicio cotyledonum quae plumulam obtegnnt et quae sat 

 similes sunt iis a cl. Gaertxer in Rhizobolo suo illustratis (de fruct. et 

 sem. II. 93. tab. 98. fig. 1), qui auctor vero plumulam praetervisit. 



6. Foliorum forma et dentium directio in icone Cavaxillesii non 

 quadrat cum nostra planta, multo minus tandem fructificaticnis partes in 

 tab. Cavaxillesii 362 exhibitae. Nulla similitudo existit inter figuram 

 tubuli et nectarii (fig. g) et naturam, multo minus adhuc naturae respondet 

 setarum figura, quas quidem Mutis haud accurate (sensu nostro autem 

 reete, Wittmack) stamina sterilia appellavit. — 



Ex his observationibus apparet, viros ell. Ruiz et Pa von in pluribus 

 rebus errasse, quum stipellas, putamina et stamina sterilia etc. non bene 

 intellexerint ; attameu eorundem adnotationes ad stamina sterilia quae 

 „nectarium setis 20—40 erecto-divergentibus, tuberculato-vesiculosis coro- 

 natum" vocant, multi valoris mihi erant, nam valde probabile babeo, 

 „setas" illas staminum fertilium expansionem adjuvare vel etiam nectar 

 secernere. 



3. CARYOCAE GLABEUM Pers. tota planta glabra; 

 foliis 3-foliolatis , foliolis lanceolato-ovatis ovato-oblongis vel 

 ellipticis rarius obovatis, basi obtusis vel acutis, apice acu- 

 minatis, remote subserratis subcrenatis vel repandis rarius 

 integris, stipellis minutis vel obsoletis; racemo brevi rarius 

 elongato, rhachi robusta, prophyllis medio pedicelli insertis 

 caducissimis ; calyce 5-lobato vel 5-partito, lobis semiorbicu- 

 laribus; petalis 5 oblougis vel ovatis, subinaequalibus, paten- 

 tissimis, apice interdum tenuissime denticulatis , rubris v. 

 virescenti-flavis ; staminibus rubris patentissimis, exterioribus 

 {arc. lb) fertilibus longissimis, interioribus antheras minores 

 gerentibus vel sterilibus quam exteriora multo brevioribus; 

 ovario subgloboso, 4— 2-loculari, stylis 4—2; drupa depresso- 

 globosa vel globoso-ovata, pomum vel ovum gallinaceum sub- 

 aequante, cortice aspero rufescente vel laevi, putamina (nuces) 

 4—1 includente; putamine subreniformi aculeato-setoso v. acu- 

 leato v. ciliato, ciliis purpureis (e speciminibus et iconibus 

 infra citandis). 



Tabula nostra LXX. Fig. I. et LXIX. Fig. XII, XIII. 



*) Mutis stylos tantnm staminibus breviores, nee duplo breviores de- 

 clarat (in Cav. 1. c. 41). Wittmack. 

 **) Mutis stipellas majores externas bursiformes cum bursis quarundam 

 Marcgraviae specierum comparat, sed illae multo minores sunt. W. 



