147 



LABIATAE: HYPTIS. 



148 



6—12 



margine crenata, apice acutata v. plus minusve mucronata, basi rotundata, 

 supra strigillis densis minimis scaberrima, subtus albo- v. canescenti-tomen- 

 tosa, costa nervisque subtus prominulis venisque grosse reticulatis. Folio- 

 rum magnitudo variabilis, inferiora 3 — * poll., superiora 1 — 2 poll. longa; 

 floralia minora, suprema minuta, utrinque albo-tomentosa. Cymak pedun- 

 culatae, densiflorae, in paniculam dispositae. Pedunculi calycibus bre- 



flori. Bhacteak setaceae, minutae, pedicellos vix aequan- 

 tes. Calycks breviter pedicellati, tubuloso-campanulati , subincurvi, albo- 

 tomentosi , 4 lin. longi , dentibus brevibus subaequalibus, lanceolatis, acu- 

 tis, intus violascentibus. Corollae lilacino- pallide coeruleae, extus pu- 

 bescentes, laciniis duabus superioribus ovatis, basi albis, linea pallida lila- 

 cina in medio , laciniis duabus inferioribus lateralibus angustioribus, pa- 

 tentibus, margine utroque reflexis, lacinia inferiore media callo transverso 

 albido a palato distincta, cucullata, apice in mucronem subulatum pro- 

 ducta. Stamika in labium inferius declinata , sursum albo-pilosa, viola- 

 cea; antheris flavis. Stylus violaceus, exsertus, apice breviter bifidus. 

 Nuculae compressae , manrine subalatae. 



Habitat in prov. Minarum: Gardner n. 5100.; ad Caldas: Re- 

 gnell hb. Sonder.; in Serro Frio, ad Serra S. Antonio , Villa Rica : 

 Mart. Hb. Fl. Br. n. 1503., Schuch^ Riedel; ad Barbacena Oliveira 

 in eadem prov.: Pohl n. 504.; in Brasilia aequinoct. et meridion: 



r 



Sellow. 



164. HYPTIS CANA Pohl: caule fruticoso, superne tomen- 

 toso ; foliis petiolatis , ovali-rotundatis , mucronatis , crenulatis , su- 

 pra scabridis , subtus cano-tomentosis ; cymis pedunculatis , pauci- 

 floris, racemoso-paniculatis ; calycis pedicellati, incurvi, albo-lanati 

 dentibus lanceolatis, subaequalibus, tubo duplo brevioribus. 



Hyptis cana Pohl. in Benth. Lab. 135. et in DC. Prodr. 



XII. 133. 



* - * . 



. i 



Proxima speciei antecedenti, cujus forsan nil nisi varietatem praebet. 

 Differt praecipue foliorum figura et corollis majoribus. Frutex pluripeda- 

 lis videtur. Rami divaricati, obtuse tetragoni, ad nodos tumescentes, sub- 

 floccoso-tomentosL Folia petiolata, petiolis vix canaliculatis , circiter 3 

 lin. longis , ovali-rotundata v. ovato-oblonga, apice emarginata, vero per- 



fecto mucrone terminata, margine crenulata, inferiora 



-pollicaria, su- 



periora sensim minora, nervis venisque tenuiter minute reticulatis, facie 

 tomentosa et strigillis inconspicuis magis minusve scabrida, tergo cano- 

 tomentosa, tactu mollissima. Folia floralia rotundata, albo-tomentosa. 

 Cymab pedunculatae, dichotomo-paniculatae , pauciflorae. Bracteae mi- 

 nutae, setaceae, pedicellis multo minores. Calvces pedicellati, tubuloso- 

 campanulati, incurvi, albo-Ianati, 3 lin. longi, dentibus lanceolatis, acu- 

 tis, subaequalibus, tubo duplo brevioribus. Pedicelli sesquilineares. Corol- 

 lae extus pubescentes , calycibus duplo longiores, tubo calycem aequante, 

 liinbo profunde lobato, lobis 4 superioribus rotundatis. Genitalia ex- 

 serta. Filamenta basi pubescentia. Nuculae non suppetunt. 



Habitat ad Rio Abaite prov. Minarum: Pohl n. 3987.; in cam- 

 pis ejusdem prov.: Claussen hb. Mus. Par. n. 1060. 



165. HYPTIS CONSPERSA Benth. ramis cano-subtomento- 

 sis; foliis breviter petiolatis, ovato-oblongis , crenulatis, basi sub- 

 cordatis, rigidis, supra subfloccosis , scabriusculis, subtus canescen- 

 tibus; cymis elongatis, multifloris, paniculatis ; calycis incurvi, 

 tomentosi dentibus lanceolatis, inaequalibus, tubo duplo brevioribus. 



Hyptis conspersa Benth. in DC. Prodr. XII. 134. 



Indumento niinus canescenti-tomentoso, foliis multo minoribus et 

 panicula valde floribunda statim a praecedentibus speciebus dignoscitur, 

 sed proxima accedit ad eas. Caulis fruticosus, ramosus. Rami erecti, 

 rigidi, obtuse tetragoni, vetustiores sensim glabrescentes , juniores tomento 

 tenui sublepidoto v. apice floccoso conspersi. Folia approximata , crassa, 

 rigida, \ x / % — 2 poll. longa, 8 — 12 lin. lata, in petiolum 3 lin. circiter 

 metientem attenuata, ovato-oblonga , obtusa v. acutiuscula, crenulata, basi 

 subcordata, supra rugosa, floccoso-tomentosiuscula et punctis strigillisque 

 brevissimis scabriuscula, subtus tomento tenui canescenti-tomentosa. Folia 





y 2 — 1 poll. longa, suprema minora. 



Cymak 



rae elongatae , folia breviter superantes , in paniculam floribundam dispo- 

 sitae. BbactkIk parvae, setaceae. Calycks tubulosi, incurvi, tomentoso- 

 canescentes , 3—4 lin. longi , ore ohliquo , dentibus lanceolatis, acuminatU, 

 3 superioribus submajoribus, tubo duplo hrevioribus. Corollak dentes 



superantes. Filamknta pubescentia. Nuculak compres- 



paullo 



truncatae 



Habitat ad Rio Preto prov. Piauhiensis: Gardner n. »936.; i u 

 Brasilia austr.: Bupre hb. Mus. Par. n. 77. 



166. HYPTIS ALTISSIMA St. Hil. elata ; ramis subfloccoso- 

 tomentosis; foliis petiolatis, oblongis, obtusiusculis, crenulatis, basi 

 rotundatis, utrinque cano-tomentosis ; racemis amplis, cjmis pedun- 

 culatis, laxiusculis, multifloris; bracteis setaceis; caljcibus subses- 

 silibus , tubuloso - campanulatis , incurvis , viscoso - pubescentibus, 

 ore obliquo, dcntibus lanceolatis, acutis. 



s altissima St. 



Hil. in Benth. Lab. 135. et in DC. 



Hyptis 



. XII. 134. 



Arbuscula circiter 15-pedalis, tortuoso-ramosissima. 



Uabitat in campis meridionalibus prov. Goyazensis: St. llilaire, 



teste Benth. 



■ 



b) Folia floralia minuta, decidua. Bracteae solitariae. 



» 



167. HYPTIS LATIFOLIA Mart. ramis velutino-tomento- 

 sis; foiiis petioiatis, amplis, ovatis, obtusis, crenatis, basi rotun- 

 datis, rigidis, supra velutino-, subtus moiiiter tomentosis; cymis 

 divaricato-dichotomis, in paniculam amplissimam dispositis; caly- 

 cibus sessiiibus, solitariis, campanulatis, apice incurvis, breviter 

 dentatis; corollis magnis. 



Tabula nostra XXVIII. Fig. II. 



Hyptis latifolia Mart. in Benth. Lab. 105. et in DC. 

 Prodr. XII. 134. 



Frutex pluripedalis. Ramorum apices , qui nobis suppedi- 

 tantur, erecti, obsolete tetragoni, crassitie digiti minimi aut pen- 



nae cygneae 



tomento subtiiiter striati. 



Folia ampla, approximata, modo poliicaria, modo 3 — £ poli. longa, 

 2 — 3 poll. lata, ovata, obtusa, saepius subemarginata, crenata, cre- 

 naturis brevissimis , basi rotundata , subcomplicata , in 

 subsemipollicarem conspicue attenuata, crassissima, rigida, supra 

 nervis tenuissime impressis, strigillis minimis scabrida, tomento 

 brevissimo rufo velutina, subtus nervis venisque prominulis grosse 

 reticulata, pube sublanuginosa , molli canescentia v. albo-tomentosa. 

 Folia floralia minuta, membranacea, decidua. Panicula amplissi- 



10-pollicaris , coarctata, densiflora, subsecunda. Cymae 



, 6 



modo regulares, modo elongatae, 

 lariter ramosae. 



irregu 



Bracteae lineares , tomentosae, calyces fere 

 aequantes, caducae. Calyces solitarii sessiles, campanulati, extus 

 albo-tomentosi , floriferi vix 2 lin. longi, fructiferi subaucti, basi 

 subinflati, apice incurvi, reticulato-venosi , dentibus brevibus, ob- 

 tusiusculis, glabrescentibus. Corollae extus pubescentes, calyci- 

 bus plus duplo longioribus. Filamenta villosa. Nuculae compres- 

 sae, margine subalatae. 



Habitat in campis Serro das Laaes prov. Bahiensis: M.j in 



ret Octobri. 



Frio vrov. Minarum 



168. HYPTIS HETERANTHA 



ramis villoso-tomen- 



— «*xjiwii.niia ULiMHi laUJIS TIUVJU wu»"- 



tosis; foliis parvis, petiolatis, ovato-oblongis , obtusis, crenulatis, 

 basi rotundatis, supra velutino-pubescentibus, subtus molliter tomen- 

 tosis; cymis evolutis, paniculatis, multiOoris; calycibus pedicella- 

 tis, fasciculatis , campanulatis, lanatis, apice incurvis, breviter den- 

 tatis; corollis minutis: 



Hyplis heterantha Benth. in DC. Prodr. XII. 134. 



