221 



LABIATARUM VIRTUTES ET USUS. 



222 



quas Chemici Elaeoptene et Stearoptene d 



fe 



ex 



b 



h 



oleis 



ratas. Illud liquid 



jam 



hoc 



che 



arte praepa 



cry 



fac 



congelascit et easdem prae se fert proprietati 

 Camphora vel Laurineo-Camphora, cujus e trib 



ac 



mentis 

 in Lab 



comp 



formula C 20 H 16 O 2 designat 



Han 



materiem 



P 



cl. Pro 



ex 



Salvia hispanorum Lag. (officinalis var. /3. DC. vel 



i 



stirpe in collibus aridis per 

 (praesertim Murciae) vulg 



H 



eth 



lavandulaefolia Vaht.) 



stam Hispaniae plagam 



sima, magna copia elici 



tur aut herbam exprimendo aut, id quod fac 



lando infusum aqua fervida praeparatum. V 



et si 



effi 



dest 



b calore aquae b 



vaporantur, sed ipsa 



efFerve 



non 



b 100° C. calore 



mai 



tur 

 plu 



piuut. 

 supra 



Refr 



o 



cui insunt , aqua condensan 



atando. Saep 



tra talium oleorum genet 

 rum volatilius ex hydroge 



in una eademque 

 eperiuntur, quorum 



et 



bog 



positum, alterum, 

 vescit, et Oxyge 

 pleraque fluida su 



quod 



sub altiore caloris grad 



continet. Sub mediocri 



odo perspicna et coloris 



est com- 

 i effer- 



odo colorata. Evaporat 



et diffu 



maxime 



que modo atq 



tper 

 quai 



, qu 



odores spargunt. Sunt Labiatae, quae Phoebo 

 fortiorem spirant odorem, aliae Phoebo vibra 



aliae reg 



Luna; hae igitur olea continent, quae 



sub graviore calore mox decomposilionem 

 Ita vix mirabimur, has stirpes, quarum offic 

 param natura constituit in cryptis 



pat 



olei- 



per 



tenuia fol 



et 



flores 



s 



parsis, nec 



Laurinearum arbo 



tra corticem, rariore proventu esse sub ipso Aeq 

 tore in depressis silvis alvei amazonici, quam 

 campis regiouis Oreadum aut in siccis vepretis 



iii 



altis 



Ha 



dryadum, 

 pariter fo 



bi mitius 



d 



ret atque Europa 

 in terris circa mare med 



et aura liquidior Labiatas 

 in alta planitie iberica aut 

 erraneum , clemente coelo 



beatis. Sane magnum istud discrimen quod inter vegeta 



regionis A 



rum obti 



_. Brasiliae alta- 



dentius elucet, quam rarissimo 



Lab 



prov 





Huic vero oleo aethereo, tanq 



biataru 



dot 



admista sunt varia 



d 



iali La 



et pro 



de 



portione materiae amarae et tanuinum, ui 

 evadit efficaciae in corpus animale genus: polle 



virtute mere aetherea 



aeth 



badstringente. Ub 



•amara, aliae 

 thereum prae- 



praebent, stimulantia, cito excitantia; 



P 



do 



eb 



gunt 



tan- 



quam er< 



magnoruin 



diaphoreti 



thica, analeptica, inde, aucto itiotu 



rd 



et 



calefac 



et periph 



In variis autem plantis 



d 



miiiis virtus variata est, ut prisca jam edocuit expe 



Labiat. 



rientia illos medicos , qui recte cognito morho vel 

 cum simplicissimis remediis occurrere sapiunt. Ita sunt 

 quaedam Labiatarum actione in cerebrum insignes, qua- 

 rum e numero prae aliis laudo Salviam*). In nervos 

 sensorii aliae agunt (nt Lavandula, Origanum Ma- 

 jorana, quae sternutatoriis optimae notae adnumera- 

 tur), aliae in motorios (Thymus, Rosmarinus, Teu- 

 crium Chamaedrys , Marum), aliae, quas anapeptica 

 dicunt, in organa digestiva et ad sanguinis robnr 

 (Mentha, MelisscQ faciunt, aliae iu systema uterinum 

 (Teucrium Scordium, Lamium album) operantur. 



Quae virium diversitas tam ipsorum oleorum vario 

 genio quam combiiiatione in aliis materiis niti vide- 

 tur. Ita dtim extractivi amari vel amaricantis quidquam 

 adinistiim est laudatur resolvcndi efficacia (Marrubium 

 vulgare), duin tannini, tanquam tonica et discutientia in 

 vulueribus mutidiftcandis iinino sanaudis opilulantur aut 

 menibranas pituitarias et glatidularum bronchialium ap- 

 paratum roborant , pulmonum tenorem atigent, cutis in 

 sudores nimis pronae debilitati medentur (quo nomine 

 inter nos Salvia et Galeopsis ochroleuca inclaruerunt). 



Nounuliis deniqtte ea est partium aethereariim, ama- 

 ricantium, mucilagiuosartim cuni resinosi. mixlio, qua 

 gustui pro condimento commendantur; ita ut inter her- 

 bas culinares Origanum Majorana, Satureia horfen- 

 sis , Ocimum Basilicum et Salvia prislino jam cultu 

 recepta sint. 



Haec de Labiatarnm virtutibus inter Europaeos 

 probe nota, in opere nostro repetere ratum videbatur, 

 ut medicis Brasiliensibus exemplo sint et iudicio ad 

 naturae indigenae muuera investiganda. Quodsi eniin 

 Brasiliae facillime consulitur medicaminibus chemica 

 arte praeparatis, quae commercium frequens cito et 

 absque corruptionis periculo afferre solet, aliter se 

 habet quoad herbas humiditate et verme pessumdatas 

 aut temporis lapsu inertes. Quam ob causam multum 

 interest, ut Brasilienses ediscant ex largissimo, quem 

 patria nutrit , penu eligere, quae convenienter pos- 

 sint usuin in Europa prisca experieutia commendatum 



supplere. 



Quam plurimae Labiatarum, praecipue e Hyptidis 

 genere, olei aetherei quantitate europaeis antecellunt 

 et quum per campos collesque aridos saepe gregarie 

 crescant abundanter se offerunt et experimento che- 

 mico et materiae illi nobili inagna copia eliciendae. 



*) „S;iIviae Hispanorum, plantae camphoriforae infusum thriforme, vel 

 et saturatius decoctum, optimum est remedium, quo nervi studiis 

 nimiis, curis, laboribus, vi^iliis protraciis labefactati optime, cito, 

 nec injucunde reficiuntur. Medici nostrates, quin et vul^us ipsum 

 paralysi laborantibus folia masticanda praescribunt. u La Gasca Ge- 

 nera et Species p. 1. jam stirpem (an S. officinalis L. feram?), 

 quia ab omni quasi Hispano pro medicamine celebratur, Hispano- 



rum dixit. 



30 



