335 



DE SCROPHULARINARUM IN BRASILIA USU. 



336 



Neque tamen inficias ibo, in his comparandis aliquid clau- 

 dicare, quum omne in natura suum est et priva indole 

 in aliud agit; quam ob causam Brasiliensium medicorum 

 erit non analogiae confidere de peregrinis stirpibus trans- 

 missae sed scientia chemica duce domesticas conscienter 

 explorare medicaque arte tentalas in apparatum medica- 

 minum recipere. 



Buddleiae generis aliquot species in Brasilia Ver- 



basci europaei 

 catur. Tamqi 

 variis molestii' 



plere 



Barbasco ind 



emollientia , discutientia 



dy 



molestiis catarrhalibus , arthriticis, haemorrhoidal 

 bus usurpantur, praesertim cataplasmate , lavacro, injec 

 tione, clysmate. Sunt autem hae in usum vocatae in va 

 riis regionibus variae, quas inter nominandae: B. brasi 



m 



L 



Uensis ( 



Itinerarii 



vol. I. p. 284. n. 32. nomine 

 connatae olim indicata) , brachiata, elegans, stachyoides. 



Piso hoc genus nomine Vassoura complexus est et Tu- 



peicava, quae tamen vocabula proprie 



dulci 



Rudis 



edit. I. (1648) p. 110 



(1658.) p. 246. minore 



petita 



de Scopm 



in edit. 



t ad Scop 



II 



riam dulcem pertinet, pro qua b. Sprengelius (Hist. rei 

 herb. II. 7T.) habuit , sed Buddleiam stachyoidem sistere 



videtur 

 p. 9. si 



jam in libello de Syst. Mat. med. veg. Bras 



picatus sum. CumMalva europaea 



Piso Vas 



souram suam (priorem) 



iparat, has plantas tam fol 



ilag 



re 



plantam glabram et 



rum tomentosorum mollitie quam virti 

 ctius componimus, quam Scopariam, 

 alieni habitus. 



Haec Scoparia dulcis in omni Brasilia et ultra im- 

 perii fines vulgatissima per loca ruderata juxta aedes et 

 vias, quasi hominum vicinia delectaretur , caulibus crebris 

 subvirgatis facilem praebet scoparum materiem ad verren- 

 dum domos et plateas, unde tupice Tapixaba aut Tu- 

 picaba (Piso Tupeicava habet), lusitanice vero Vas- 

 sourinha et hispanice Escobilla, i. e. scopa minor, 

 appellatur. Hanc describit et sequenti modo commendat 

 Piso (I. 110.): totius herbae, praesertim juvenis , de- 

 cocta, balnea, suffimigia admodum sunt anodyna, emol- 

 lientia et attemperantia , ut tot insignibus Malvis in Bra- 

 silia luxuriantibus praeferri debeat. Nec memini me in 

 tenesmo, ani inflammationibus vel doloribus praesentius 

 adhibuisse remedium tam familiare, sive externe ut supra 

 dictum, admotum, sive per clysteres injectum. Quas stirpis 

 nostrae laudes fere verbotenus repetiit bonus Vellozius 

 (Fl. Flum. Text. p. 4T.) 



Vandellia diffusa (et promiscue cum illa V. crustacea) 

 in omni Brasilia tropica nota est nomine r e 1 h a d e 

 rato, Purga de Joao Paez, colonis Paraensibus Dou- 

 radinha vel Papa-terra, aut ubique fere, quia per 

 agros arundine saccharifera consitos saepe zizaniae in 



Hanc 



quoque jam 



modum dominatur , Mata-Canna. 



Historiae naturalis Brasiliae statores Piso (I. 110., 11.230.) 



et Marcgrav (32.) commendarunt tamquam valens diure- 

 ticum purgans emeticum et emenagogum atque icone 



Libro Principis p. 459. extat, illustra- 



cujus 



original in 



verunt, nomine Caaatyaia, quod tupice significat herba * 

 medicina avis Lari (caa-aty-aia). Herba inodora est sed 

 sapore amaro-acridulo ; succo expresso aut infuso propi- 

 nata in statu bilioso et pituitoso, febri gastrica et quar- 

 tana, debilitate ex dysenteria, amenorrhoea egregium re- 

 medium se praestitit. Dosis succi recenter expressi est 



eam prosecutus est 



Magna laude 



drachma : ex Pisone. 

 Antonius Correa de Lacerda , olim Protomedicus Pa- 

 raensis, eamque pro indescripta cl. Riedelio dedicavit. 

 Ejus verba haec sunt: Pianta inodora; sapor amarus 

 nauseosus, primum levissime pungens , post alicuius tem- 

 poris lapsum acris, demum ingratus et rancidam acrimo- 

 niam per multas horas in pharynge relinquens. Virtus 

 emetica, maiori dosi cathartico - emetica. Usus idem ac 

 Cephaelidis Jpecacuanhae, sed a vulgo illis, qui terram 

 edunt aut allotriophagia laborant, utpote virtute specifica 

 donata, scopo cathartico-emetico propinatur aut clysmati- 

 bus adhibetur (unde stirpis nomen Papa-terra). Dosis 

 scopo emetico est granorum 24 — 36 pulveris singula hora 

 dimidia seu quadrante dum desideratus effectus superve- 

 niat; infuso vero uncia dimidia ad aquae ferventis libram 



, cujus unciae 3 — 4 omni hora dimidia sumendae. 

 In Surinamo quoque adhibetur, colonis Bitter-Blain et 

 Indis e gente Aruacorum Haimarada dicta. 



Herpestes Momieria, plantula acridula et amaricans, 

 contra affectiones oris et pulmonum catarrhales passim ad- 

 hibetur apud Paraenses, teste jam Iaudato Lacerda, nescio 

 an usu ex India orientali recepto, quod de multis vegeta- 

 bilibus valet in medicina domestica Brasiliensium. Simili- 



unam 



que scopo inservit Herp 



stricta, cuius succus ex 



pressus modo acido citreo admixlo, modo cum gummi 

 arabico tritus hauritur. Herpestes gratioloides recens odore 



gravi haud ingrato refocillante 



congeneres eminet ; 



contra aflectiones rheumaticas , articulorum tumores et 



dolores arthriticos balneo , pontra ulcera maligna cata- 



plasmate commendatur; cui non inferior qualitatibus H. 

 depressa. 



Gratiola peruviana amariuscula et leviter purgans 

 dicitur apud Chilenos contra infantum lumbricos usurpari, 

 uti inter nostrates quondam Scrophulariae semina cele- 

 brabantur; utrum a medicis Brasiliensibus in auxilium 

 vocata fuerit, mihi non constat. 



Angeloniae salicariaefoliae coroilas a Caracasanis 

 pariter ac in Europa flores Violarum praedicari medica- 

 men leviter nervinum et anodynum autor est Humbold- 



aeq. II. p. 93) nec absonum foret conjec- 

 turare congeneribus per Brasiliam sat frequenter obviis 

 similem virtutem esse concessam. Pro parando potu le- 

 viter adstringente et diaphoretico variae Scrophularinae, 





tius , (Pl. 





