491 MELASTOMACEAE: CLIDEMIA. 492 
glabris sublaevibusque; foliis breviter petiolatis, submembra- 
naceis, ovatis, basi rotundatis et saepius leviter emarginato- 
cordatis, apice longiuscule acuteque acuminatis, margine acu- 
tissime profundeque duplicato-serratis, 7-nerviis, supra brevius- 
cule subsparseque bullato-strigosis, subtus creberrime foveolatis 
et densiuscule breviterque stellato-hirtellis praecipue ad nervos; 
panieulis mediocribus, axillaribus subterminalibusve, pyrami- 
datis vel thyrsoideis, multifloris; floribus B-meris, sessilibus 
vel brevissime pedicellatis, basi minutissime bibracteolatis ; 
calycis tubo campanulato-suburceolato, limbo paulo dilatato, 
lobis interioribus ovato-rotundatis tubo 2—3-plo brevioribus, 
dentibus exterioribus subulatis interiores paulo superantibus; 
petalis obovatis, apice rotundatis vel subretusis; antheris 
lineari-subulatis, connectivo infra loculos non producto in- 
appendiculato; ovario fere usque ad apicem adhaerente, 5-lo- 
culari, apice umbilicato et brevissime piloso; stylo breviusculo, 
apice truncato et leviter attenuato. 
Tabula nostra CITI (habitus cum analysi). 
Melastoma bullosum Spreng.! Neue Entd. II. 172. 
Clidemia biserrata DC.! Prodr. III. 158 ; Triana, Mélast. 136. 
Melastoma biserratum Schr. et Mart.! Msc. ex DC. l. c. 
Leandra bullosa Raddi, Melast. Bras. in Mem. Soc. Ital. 
Sc. in Moden. XX. 160. 
Staphidium biserratum Naud.! in Ann. Se. nat. ser. 3. 
XVII. 315, XVIII. tab. 4. fig. ILI et Melast. 539; Asa Gray, 
Bot. Un. St. Expl. Exped. I. 593; Wawra, Bot. Reis. Maxi- 
mil. 21. 
Melastoma fragile DC.! Herb. ex Triana l. c. 
FRUTEX erectus, satis ramosus, 1—2 m. altus. Rami erecto-patuli, 
satis graciles, elongati, paulo flexuosi, cinerei vel fuscescentes, satis ramu- 
losi. PemioLus robustiusculus, lateraliter paulo compressus, cinereus, | ad 
2 em. longus. Foura patula vel interdum reflexa, internodiis saepius sub- 
duplo longiora, supra opaca et intense viridia, subtus cinerea, in eodem 
jugo saepius plus minusve inaequalia, majora 8—12 em, longa et 4—7 cm. 
lata, minora interdum dimidio breviora; nervis robustiusculis, supra paulo 
impiessis, subtus satis prominentibus, mediano leviter crassiore, exteriori- 
bus caeteris multo gracilioribus brevioribusque; nervulis transversalibus 
numerosis, gracilibus, subrectis, supra leviter impressis, subtus paulo pro- 
minentibus, satis ramuloso-retieulatis. PANICULAE erecto-patulae, satis ra- 
mosae, 3—8 cm. longae; rami patuli, longiusculi, leviter ramulosi, basi 
bracteati. BRACTEAE patulae, lineari-subulatae, intus glabriusculae, extus 
'densiuseule pilosae, 2—4 mm. longae; bracteolae subulato-setosae, intus 
glabrae et fuscae, extus leviter puberulae, 1—2 mm. longae. Canxx cine- 
reus, tubo teretiusculo, basi rotundato, superne leviter constricto, 21/2 mm. 
longo, 1'/2 mm. lato, lobis interioribus demum patulis, 1 mm. longis. Pe- 
TALA purpurea vel interdum alba, erecto-patula, tenuissime plurinervulosa, 
3 mm. longa, 2 mm. lata. STAMINUM filamenta capillaria, subrecta, 2 mm. 
longa; antherae subrectae, superne leviter attenuatae, 2 mm. longae, 
loculis leviter undulatis. Ovarium ovoideum, superne paulo attenuatum ; 
stylus filiformis, rectus, 4 mm. longus. Bacca fuscescens, subglobosa, 
3 mm. crassa. Semina perfecta ignota. 
Habitat in prov. Rio de Janeiro: Leschenault, St- Hilaire A!. n. 28 ; 
in dumetis circa Rio de Janeiro: Martius, Gaudichaud, Burchell n. 2634, 
2636 et 2675, Riedel n. 22, Pohl n. 3988 ; in sylvis caeduis apricis mont. Cor- 
covado: Martius ; ad Mandiocca : Langsdorff n. 1985 ; ad Botafago: War- 
ming; in umbrosis ad Gavia: Luschnath n. 15, Martius Herb. Fl. Bras. 
n. 25; in prov. Bahia: Princ. de Neuwied, Salzmann, Lockhart ; in pa- 
ludosis ad Cruz de Cosma: Luschnath n. 247 ; prope llheos: Riedel n. 98 
et 1940, Luschnath n. 18 et 124, Wawra et Maly n. 291; in prov. Per- 
nambuco : Gardner n. 2859 ; in Brasilia loco haud ‘indicato : Sello n. 115, 
Riedel n. 1721, Newman. Etiam in Guiana anglica : Schomburgk n. 138 
part. et 169 part.; in insula Trinitatis: Lockhart ; in insula Cocos: Bar- 
clay. — Floret Augusto— Maio. 
19. CLIDEMIA RARIFLORA Benrn. ramis teretius- 
culis superne paulo compressis, junioribus petiolis pedunculis 
calycibusque densiuscule brevissimeque stellato-tomentellis et 
setulis patulis breviusculis rectis glandulosis sparse hirtellis, 
vetustioribus glaberrimis laevibusque; foliis longiuscule petio- 
latis, tenuiter membranaceis, ovatis, basi distincte emarginato- 
cordatis, apice breviuscule obtuseque acuminatis, margine 
minutissime crenulato-denticulatis, 7-nerviis, supra breviter 
sparseque bullato-setulosis, subtus minute foveolatis et brevis- 
sime subsparseque stellato-puberulis praecipue ad nervos; pa- 
niculis majusculis, axillaribus alaribusve, diffusis, paucifloris ; 
floribus 5-meris, breviter vel longiuscule pedicellatis, basi 
minutissime bibracteolatis; calycis tubo campanulato-suburceo- 
lato, limbo paulo dilatato, lobis interioribus brevissimis late 
triangularibus apice obtusis, dentibus exterioribus subulatis 
paulo conspicuis; petalis late obovatis, apice rotundatis; sta- 
minibus 20 aut interdum numerosioribus, antheris linearibus, 
connectivo infra loculos non producto inappendiculato ; ovario 
fere usque ad apicem libero, 5-loculari, apice leviter umbili- 
cato vix pilosulo; stylo brevi, apice truncato. 
Clidemia rariflora Benth.! in Hook. Journ. of Bot. LI. 
308; Walp. Repert. II. 139; Triana, Mélast, 136. 
Staphidium pleiostemon (pliostemon) Naud.! in Ann. Sc. 
nat. ser. 3. XVII. 313 et Melast. 537. 
Rami lignosi, diffusi, elongati, graciles, leviter flexuosi, purpuras- 
centes, paulo ramulosi. PerioLus gracilis, Jateraliter paulo compressus, 
supra non canaliculatus, cinereus, 1'/2—4 cm. longus. FoLra patula vel 
interdum reflexa, internodiis subduplo longiora, supra opaca et intense 
viridia, subtus viridi-cinerea, in eodem jugo saepius paulo inaequalia, 7 ad 
12 em. longa, 4—8 cm. lata, nervis gracilibus, supra vix impressis, subtus 
paulo prominentibus, mediano leviter crassiore, exterioribus caeteris multo 
gracilioribus brevioribusque; nervulis transversalibus numerosis, gracillimis, 
paulo flexuosis, supra tenuissime impressis, subtus paulo prominentibus, 
tenuissime ramulosis. PANICULAE erectae vel subnutantes, paulo ramosae, 
1/2-—1 dm. longae; rami patuli, gracillimi elongati, paulo ramulosi, basi 
bracteati; pedicelli filiformes, recti, 1—6 mm. longi. BRACTEAE patulae, 
lineari-subulatae, paulo pilosae, 2—3 mm. longae; bracteolae subulato-seti- 
formes, 1—2 mm. longae. CaLyx cinereo-fuscus, teretiusculus, basi rotun- 
datus, superne leviter constrietus, 3 mm. longus, 2'/2 mm. latus. PETALA 
ut videtur purpurea, erecta, 2!/2—3 mm. longa. STAMINUM filamenta capil- 
laria, subrecta, 1—1' mm. longa; antherae rectae, superne paulo at- 
tenuatae, 11/2 mm. longae, loculis leviter undulatis. Ovarium subglobosum; 
stylus filiformis, rectus, 3 mm. longus. Bacca fuscescens, subsphaerica, 
4 mm. crassa. Semina perfecta ignota. 
Habitat in Brasilia loco haud indicato: Bonpland ; in prov. Para 
inter S. Anna et Para: Burchell n. 9364 ; ad Barcellos prov. Alto Ama- 
zonas: Trail n. 297. Etiam in Guiana anglica ad Berbice: Schom- 
burgk n. 402. 
20 CLIDEMIA NOVEMNERVIA Triana; ramis tere- 
tiusculis, junioribus petiolis calycibusque brevissime denseque 
stellato-tomentosis et setulis patulis brevibus rigidiusculis 
glandulosis subsparse vel densiuscule hirtellis, vetustioribus 
glabris sublatvibusque; foliis breviter petiolatis, submembra- 
naceis, anguste ovatis, basi rotundatis et saepius leviter 
emarginato-cordatis, apice longiuscule acuteque acuminatis, 
margine tenuissime denticulatis, 9-nerviis, supra brevissime 
et densiuscule bullato-strigosis, subtus crebre foveolatis, bre- 
vissime et densiuscule stellato-tomentosis; paniculis majusculis, 
axillaribus subterminalibusve, pyramidatis, laxis, submulti- 
