263 



LKGUM1N0SAE : CENTROLOBIUM. 



264 



LXI. CENTROLOBIUM Mart. 



Centrolobium Mart, ex Benth. in Mus. Ann. Vind. II. 95. el 

 in Hooh. Journ. Bot. II. 65. Endt. Gen. n. 6707. Meisn. 

 Gen. (352.) Tul. in Arch. Mus. Par. IV. 85. — Iririba, 

 i. e. arbor mellis, tupice ; Arariba, Araroba, Guararoba, 

 (Q u a r a ro b a) aut Arariba vulgo. 



Calyx late subturbinato-campanulatus, basi obtu- 

 sus, apice 4-fidus, lacinia suinina latiore Integra v. 

 vix emarginata, infima acntiore. Vexillum late ovatum 

 v. orbiculatom, reflexum. Alae oblique oblongae v. 

 falcato-obovatae. Carinae petaia alis subcouformia, 

 dorso apice connata. Stamina monadelpha, vagina hinc 

 fisisa. Antherae versatiles, loculis longitudiualiter de- 

 hiscentibus. Ovarium sessile v. vix stipitatum, sub-3- 

 oviilatuin. Stylus incurvus, stigmate teuui terminal i. 

 Discus hypogynus null us. Legumen subsessile, com- 

 pressuin , indehiscens , samaroideum , basi seminifera 

 crassum liguosum et spin is longis echinatum; superne 

 in alam magnam falcatam v. cultriformein productum, 

 styli vestigio ad basin alae laterali calcariformi. Se- 

 mina solitaria v. 2—3 isthmis transversis separata, ob- 

 longo-subreniformia, rostkllo brevi obliquo (incurvo). 



Arbores inerm.es , saepius elatae, ligno duro. 

 Stjpvlae tut ne. caducae. Folia alterna, ampla, im- 

 pari-pinnata, Foliola irregular iter opposita v. alter- 

 na, exstipellata, subtus punctis resinosis crebris prae- 

 dita. Panjculae terminates, amplae. Bracteae ova- 

 tae v. angustae. Pedicelli solitarii, uniflori, supra 

 medium anguste bibracteolati. Petala glabra. 



I. CENTROLOBIUM ROBUSTUM Mart, foliolis 18—17, 

 ovatis oblongisve basi oblique rotundatis , supra puberulis subtus 

 glabris resinoso-punctatis , intra venas tcnuissime venulosis ; legu- 

 mine longe echinato , styli vcstigio adscendente. 



Tabula nostra LXXXIX. XC. 



Centrolobium robuslum Mart, ex Benth. in Ann. Mus. 

 Vind. II. 95. 



Nissolia robusta Veil. Ft. Ft. VII. t. 85. Text. 298. 

 Centrolobium minus Presl. Symb. Bot. II. 26. t. 74. 



Arbor 40 — 60-pedalis, ramulis petiolisque glabris v. minute 

 puberulis. Stipulas jam delapsas non vidi. Petioli communes 

 1 — l'/ t -pedales. Foliola brevissime petiolulata, 3 — 5 poll, longa, 

 . l'/ 2 — 2 poll, lata, v. ex icone Vellosiana etiam majora, apice bre- 

 viter et acutiuscule acuminata, basi oblique et late rotundata, char- 

 tacea, penninervia, venis majoribus intra marginem arcuatis, ve- 

 nulis transversis subreticulatis tenuissimis et saepe vix conspicuis, 

 supra pube tenui conspersa, subtus tandem glabra punctis resinosis 

 nitentibus crebris subrufescentia. Panicula '/* — 1-pedalis v. lon- 

 gior, tenuissime ferrugineo-tomentella. Bracteae late ovatae, 2 — 3 

 lin. longae, per anthesin reflexae et diu persistentes. Pedicelli 

 2 — 3 I'm. longi. Bracteolae supra medium parvae, subovatae v. 

 angustae. Calyx 5 — 6 lin. longus, late campanulatus, resinoso- 

 punctatus , laciniis ovatis obtusis. Petala vix dimidio longiora. 

 Vexillum arete reflexum. Alae falcatae. Legumen cum ala 6—8 

 poll, longum, Junius tomentellum v. demum glabratum, aculeis 

 partis seminiferi numerosis rectis, acicularibus, majoribus pollicem 



longis; styli vestigium crasso - conicum , prope basin alae adscen- 

 dens, apice subpungens; ala cultriformi, ad stjlum 2 — 3 poll, lata, 

 apice incurvo-obtusa, venis a basi alae adscendentibus, dein versus 

 latus styliferum arcuatis. , 



Habitat in prov. Rio de Janeiro, in silvis maritimis: Veil.; 

 prope urbem in valle Larangeiras : Luschnath, Mart. Hb. Ft. Bras, 

 n. 161.; prope Vbatuba: Guillemin; prope. Canta Gallo: Th. Peckolt. 



Adnotatio kditoris. De hac specie bonus Vellozo 1. c. haec ha- 

 bet: «Nissolia robusta: caule arboreo; foliis pinnatis cum impari; foliolis 

 ovato-oblongis; capsula ampla, ad basin spinosa, ad alam cristata. — 

 Arbor altissima, Europae et Americae satis nota ob praestantiam ligni ad 

 omne opus fabrile idonei. Arariba dicitur. Foliola sunt amplissima, 

 opposita. Capsula maxima, aculeis acerosis rectis undique conferta; sed 

 ala membranacea iuermis. Tautummodo habitat in silvis maritimis. Datur 

 etiam ad fruticeta et campos alia species seu varietas, quae fruticis ter- 

 minos non excedit. Floret cum Nissoliis (Machaeriis) Jacaranda iisdem 

 mensibus Maio , Junio. Perianthium est hirtum et badii coloris; corolla 

 flavescens ; pedunculi racemosi , longissimi.v 



Varietates equidem distinguendas censeo praesertim ex fructu, ita 



a. macrochaete Mart, foliolis glabris aut supra parce pu- 

 bescenti-pilosis , ovato- aut lanceolato - oblongis in apicem acutum 

 acuminatis; leguminis (amplissimi, spithamaei) aculeis fere corpus 

 fructus aequantrbus (pollicaribus) alaque crassa pergamena rufls; 

 styli rudimento aculeiformi, semipollicari, surrecto. 



Tabula nostra LXXXIX. X 



/3. microchaete Mart, foliolis supra pubescenti- pilosis tan- 

 dem glabratis, oblongis aut ovato-oblongis abrupte acuminatis apice 

 obtusiusculo ; leguminis (nonnihil minoris) aculeis (vix semipolli- 

 caribus) paucioribus alaque membranacea pallidis; styli rudimento 

 brevi dentiformi patente aut retrospectante. 

 Tabula nostra XC. Fig. I. 



Stirps per vastam Brasiliae plagam diffusa, modo in silvis primaevis 

 fertili solo, rore umbraque fruens, modo in loca arenosa aprica torrida mi- 

 grans, quae Charuecas dicunt, ubi uovercalia illi omnia, tarn statura 

 et partium dimensione quam formarum , colorum et indumenti varietate 

 summopere fit obnoxia. — mJn silvis primaevis est arbor elata, trunco saepe 

 percrasso, cujus lignum secundum vitae conditiones densitate, fibrarum 

 duritie et crassitie atque coloribus mi rum in modum variatur. Truncus 

 vetustus verticaliter sectus multos colores simul offerre solet: helvolum, 

 ochraceum , badium , rufum , porphyreum , roseum in stratis diversae lati- 

 tudinis neque distincto inter se limite discriminatis. Neque intima strata 

 semper obscuriora se monstrant, sed dilutiora cum saturatioribus vario 

 modo alternant, quod, ut mea fert opinio, docet , arborem uutritionis ele- 

 menta, quae sub tempestatum vicissitudine illi ofTerantur diversa, in ligno suo 

 cito et vario modo deponere. Color vero, qui in recenti ligno crebrius in 

 rubrum abit aut quasi roseo tingitur (unde nomen Arariba, i. e. arbor 

 ligno rubro, uti avis Ara sive Macrocercus Macao, haud immerito tri- 

 huitur) sub aeris attactu haud perstat , sed in fuscum aut spadiceum ver- 

 git, ita ut tabulae ex hoc ligno sectae temporis decursu macula* aut 

 vittas obscuras offere soleant, quam ob causam inter fabros germanicos, 

 praecipue bavaros, hoc lignum saepe nomen Zebra-Holz accipit. Non 

 omne vero lignum his rubentibus stratis tandem obscuratis gaudet, sed 

 totum alutaceum vel helvolum invenitur, ni fallor in locis sabulosis et 

 apricis. 



Ut lignum colore, ita folia incredibili dimensionum varietati sunt ob- 

 noxia; foliola enim, quae in una rhachi 5 — 8 parium occurrunt, deor- 

 sum minora, vides alia (probe adulta) 6 poll, longa, 3 et quod excedit 

 lata, alia (juniora, infra paniculam) 1 — 2 poll, longa, 9—12 lin. lata, 

 et in uno eodemque jugo saepe impari extensione. Basis foliolorum modo 

 subaequalis rotundata, modo inaequalis, latere inferiore magis contracto 

 (quod b. Prksi. pro distinguendo suo C. minor e, prope Rio lecto, multi ha- 

 buit); item extremitas aut sensim aut abrupte producitur in apicem acutum 

 aut obtusum. Foliorum compages membranacea, aetate haud multum mu- 

 tator. Indumentum in novellis frequentius , praesertim in omni facie su- 

 periore et in inferioris nervo venisque, tandem evanescit. Glandulae niti- 

 dae in facie inferiore primum flavescenti-pallidae, tandem fuscidulae, aetate 

 collabescunt. 



