Ë PER AE PB & T BO 
LECTORI R 
YN iterum aliquid novi, L. B. difcendi cupidi- 
ne, & amore fcribendi produ€tum , quo aeque 
bonae ac malae in lucem proferuntur res, & 
proferentur porro, quam diu fuperftites erunt mor- 
tales. Inter alia vero laude dignae funt tales exer- 
Citationes , quae inftituuntur & adhibentur ad fum- 
mi Numinis opificia inveftiganda , quae Creator 
noluit intentata nec explorata effe. Hoc aperte 
teftatur fapiens Ecclefiaftes Salomon cap. 1. verf. 13. 
ubi dicit, difficiles hafce occupationes Deum ho- 
minibus fuiffe largitum , ut in iis continuo fefe 
exerceant, ac labores fuos conlocent , licet multis 
conftent vigiliis, & follicita peragantur cura. A 
Creatore itaque noftro per naturae genium hoc no- 
bis inpofitum eft, cujus nutui atque arbitrio luben- 
tes nos fubjicimus , quum plerumque hominum 
juffa quafi vi coaéti exfequamur. | 
Obfero igitur vobis , L. B. aliquid novi, non 
vero monftrum, ut dicitur, ex Africae defertis ac 
folitudinibus productum, fed jucundam ac fimul 
utilem hiftoriam & defcriptienem vegetabilium, 
quae laete virentià mihi in extremo hocce mundi 
quafi angulo obfervata ac dete&ta , & Europaeorum 
noftrorum plurimis ha&tenus fuere incognita. 
Liber fimplici tantum Herbarii Amboinenfis fe 
commendat infcriptione, quum non magnam de 
fefe ipfe foveat opinionem ; fed hunc titulum ita 
intelligi velim, quod tales exhibeat plantas, quae 
` non tantum in Amboina, ejusve infulis inveniun- 
tur, fed quae preterea in adjacentibus Moluccis, 
Banda, alıisque ufque in ipfam Javam maxima ex 
parte occurrunt. Opus igkur hoc noftrum infcri- 
bitur Amboinenfe , quum in Amboina fit exaratum 
atque confcriptum, eademque forma & fpecie obfert 
plantas , qua fe in Amboina quaerentibus exhibent. 
Diffiteri autem non poflum, plurima ante me ab 
aliis auctoribus in lucem jam emiffa fuiffe fcripta, 
_ quae ex profeffo de plantis agant Indicis, quinimo 
ante centum annos a Portugallis jam confcripti 
funt, & nuper a variis in Belgio viris eruditis ejus- 
dem argumenti libri producti : hanc. tamen mihi 
gloriam vindicare poffüm , primum me fuiffe , qui 
in defcriptione plantarum, quae in his proveniunt 
oris, viam aperuerim & detexerim; alii enim mecum 
tantum occupati fuerunt in defcribendis iftis plan- 
tis, quae quidem in ejusmodi occurrunt regioni- 
bus, quas inhabitabant ipfi; nullus autem, quan- 
tum mihi conftat , Orientalis hujus orae penetravit, 
vel ante me perfcrutatus fuit filvas ac folitudines. 
Hinc & a Leétore veniam peto, utque in bo- 
nam partem has libri hujus primitias accipiat ro- 
50; 
VO OF RGR ED ES 
=i? DEN LESER 
L weder wat nieuws, beminde Lezer , door de 
weetgierigheit en fchryf-luft voortgebragt , waar 
door zo wel goede, als quade dingen voor den 
dag komen, en niet ophouden zullen, zo lange "er mén- 
chen zyn, Onder anderen zyn pryswaardig dg oeffenin- 
gen, die men befteed om de werken Gods in de napuur 
te onderzoeken , die de Schepper niet wil dat ondoor- 
zogt en onbefchouwt liggen blyven: dit getuigt klaarlyk 
den wyzen Prediker Salmon Cap. I. vers 13. zeg- 
gende , dat deze moeyelyke bezigheden God de menfchen 
gegeven heeft, om haar daar in te bekommeren, dat is, 
om haar geftadig in °t werk te houden , al zoude het met 
heoft-breken, en zorge moeten toegaan. Het is ons dan 
van onzen Schepper opgelegt door de geeft der natuur, 
welk gezag en beftiering de men/chen met luft gehoorza. 
men, daar men anders de bevelen der menfchen gemee- 
nelyk door dwang moet nakomen. 
Ik prefentere U E. dan wat nieuws, geen monfler 
uit de wildernifJen van Africa gehaalt, maar een ver. 
makelyke , en niet te min nutte Hiftorie , of befchryving 
van t jeugdig Aard-gewas , dat men in deze uiterfte 
werelts-boek befchouwen mag , en tot nog toe gan onze 
Europianen onbekent ise a 
EE e 
AERA 
` a 
Het-drangt de naam van een Ámboinfche Kruyd- 
boek, om dat het van zig zelfs een gering gevoe- 
len heeft; dog met dien verflande, dat het vertoont zo- 
danige aard-gewa[Jen , die men niet alleen in de Am- 
boinfe Eylanden kan beoogen, maar die ook in de omleg- 
gende Moluccos, Banda, en andere, tot Fava toe , voor 
't meeften deel mede te vinden zyn. Het werk heeft 
zig dan Amboins bygenaamt, om dat bet in Amboina 
befchreven is , na zodanige gedaante , als de planten 
in Amboina dragen. : 
Jk kan niet ontkennen , dat al rede voor my vele Jchrif- 
ten zyn in 't ligt gekomen, die van de Indifche gewaffen 
bandelen, zo wel voor bondert jaren door de Portuge- 
zen, als onlangs door geleerde mannen van de Nederland- 
Je natie: dog ik moet my die eer aanmatigen , dat ik 
in °t befchryven der planten van deze gewelten het ys 
gebroken beb, vermids de vorige Autheuren , gelyk ik ook, 
haar alleen bemoeyt hebben met die planten, dewelke 
men in die landen vind , daar zy gewoont hebben, daar 
en tegen de boljchen van deze Oofterfe - geweften zyn 
myns wetens tot nog toe van niemandt doorwandelt , 
en onderzogt. 
Hierom moet ik dan den Lezer voor eerft verzoe- 
ken, dat by deze eerftelingen in "t goede gelieve op te 
nemen, 
en ee 
5 
"le a 
—Ó Plein chong er eos 
