AZ E € UR 
` LIBRUM ADLOQUITUR. 
ade Liber , Batavas te per mare transfer in oras, 
V Amboinae peperit quem mihi pingue folum. 
Jamque per Europae populos fpatieris, & herbas , 
uas alit occulto terrá benigna finu, 
Raraque & externis latitantia gramina campis 
Detege ; & Amboinae quot bona filva ferat. 
Sed tamen invidiae dentes fperare memento , 
Telaque quae quondam fint nocitura mihi. , 
Nam quaecumque tibi Leétorum turba manebit, 
Judicium de te perferet illa fuum. 
Aut tibi nafuti, qui carpunt omnia, Momi, 
Tetrica Cenforum vel fubeunda nota eft. 
Atque aliquis vani foetum te forte cerebri 
Di&itet, e manibus rejiciatque fuis. 
Hos igitur fcopulos ut tutus vincere poffis, 
Confilio prudens utere, nate, meo. 
Fac tibi ut Amftelia domus alta patefcat in urbe, 
Cui conmiffa tua eft, India Eoa, falus. 
Et Procerum, quis cura tui, pete limina fupplex, 
Aufpicium tibi dent auxiliumque roga. 
Ut tibi tam placido liceat. confidere portu, ` x 
Poft maris & longae taedia multa viae. —— 
Namque füb illorum imperio quae fubdita terra eft, 
Illa tibi vitam patria prima dedit. 
Sumtibus illorum, noftraque politus ab arte 
Cum venias, faciles dic meruiffe lares; 
Et privata refer, quantum tibi commoda B quantum 
Publica debebit, fi tibi vita, falus. - 
Teque quis Herbarum , monftrare, domefticus ufus, 
Quaeve fit ad medicas commoda planta manus. 
Fabula quos gentis juvat admiranda remotae, 
Ut tibi narretur plurima, muta licet, 
Praefertim denfis quae mittat aromata filvis 
Amboina, & celfo gramina monte ferat. 
Ila Dei. auxiliis Amboina, armisque virorum 
Fortibus imperio fubdita, Belga, tuo! 
Non tamen haec propriae tibi fint p i laudis, 
Ut cedro aut hedera tem] - SS à 
Nativa fi dote places, laudaberis ultro , - 
Conprobet arbitrio cetera qiii die. > 
Le&torem tamen ante roges, ut fronte S “Gaat dan, en als gy hebt een nieuw kleed aangenomen, 
Et tua cum venia volvere fcripta velit. 
Nec notet errores , auctor quia luminis expers 
Non oculos potuit, non adhibere manus. 
I nunc, & patrios quondam rediture penates 
Ad dominum cultu fplendidiore veni. 
Sic fenio cani laetentur ut ante capilli, 
Detür ad aetherias quam remeare plagas. 
LIBER 
Die onder haar gezag 
DE AUTHEUR 
1.0 Tall BT, BORE 
G” nu myn Amboinees na Hollands-kuft verzeylen ; 
En aan Europaas-volk u kruyden mede deylen , 
Toont wat voor zeldfaam groen als nog verborgen is, 
En nu ten voorfchyn brengt d Amboinfche wildernis, 
Maar weet daar zullen pen en tongen in de weer Ze 
Waar van ik Pzyner tyt wel voelen zal de weerpyn; 
Een ieder die u leeft, Zal zyn een oordelaar, 
Gy zult ontmoeten gunft en fpotten door malkaar, 
Het fcherp geneusde volk, dat zal u zeeker klouwen ; 
. En ieder blad van u met Nota-beens benouwen, 
Dan fpreekt "er nog wel een, wel wat een misgeboort ; 
Wie heeft in Kruyde-konft zo [legten praat gehoort ? 
Ik weet als dan geen raad u beeter voor te dragen, 
Dan dat gy ftiltjes gaat ’t Ooft-Indifch huys bevragen, 
En werpen u in darm van onze Overheyt , 
By wien °t geheel beftier van ons Ooft-Indien leyt, 
Smeekt dan haar Edelbeens , op dat gy werd genomen 
In baren fcherm en gunft, dewyl gy zyt gekomen 
Uyt ’ land van haar bewint , en op haar koften zyt 
In deze form gebragt door myn gepleegde vlyt, 
Zegt dat gy dienen komt voor zo veel duyzent. zielen, 
hier in bet Ooften krielen, 
Aan wien 8) leert wat mut invieder plante zy, 
Waar toe s'in huyswerk diend ; waar toe in d Artzeny; 
Een ander Edel Geeft , die tragt nu vreemdigheden 
Te hooren of te zien, kan hier zyn tyd befteden, 
En door u Zonge leer een Renner worden van 
De Kruyden, die van hem zyn wonder ver van dan, - 
Hier vind by, wat al raars Amboinds hoge bergen, 
En "t digt geboomde bos voor Specery verbergen , 
Met andere wond’ren meer, Ambon door Godes hand ` 
En wapenen gebegt aan't orye Nederland. 
Nogtans wil ik bier me myn werk niet zelfs uytfbryken: 
Want daar goe wyn is , moet men na geen kranfen kyken: 
Dierhalven alles in des Lezers oordeel ftel, = 
En fim Dës ef t: js qualyk ofte wel, 
Jog | Leze r moet gy vriendelyk verzoeken, 
Da 5 ten beften neemt de foute van u boeken , 
Verhaalt bem, dat u beeft cen droeve lange nagt 
Met een geleende pen en oogen voortgebragt ; 
Zo wilt.te zyner tyd blymoedig wederkomen , 
Verheugt myn gryze kruyn, en myn certains fant, 
Eer dat ik reys van bier na’t Eeuwig Vaderland. 
Was getekent 
G. E. RUMPHIUS. 
HET 
