Poma wein t 
WA sk nde METUIT TM» B 2. 99 
re a Se ee Se maa ET 
YA Of GC R^ RT BED’ B «aN. 
Si porro in au&toris Appendice alicui capiti ali- 
quid addendum invenirem, fingulis fuis capitibus 
fubjunxi illa, quae ab ipfo poftea obfervata de- 
prehendi, ex ejus Z/u&uario itidem totum aliquan- 
do inferui caput ‚fi congenerem ibi óffenderem ar- 
borem vel plantam, quae ad hoc pertineret genus, 
fimulque adjeci quibusdam capitibus ebfervatio- 
nes, quas Doét. & Celeb. D. Garcin mecum fu- 
per his arboribus communicavit, quas meis fub- 
junxi adnotationibus, quae omnia in ipfius ope- 
ris examine & perluftratione Lectores varia ad 
capita facile experientur & obfervabunt. 
Magno fatis mihi haec conftitiffe labore, mul- 
tumque temporis fübripuiffe lubens concedo, non 
tamen haec tanti funt momenti , quam ut hinc 
Meditationes Practicas vel ipfum omitterem ftu- 
dium medicum , vel: ut invidorum nonnullorum 
calumnia aliis perfuadere malevole conatur, ip- 
fam hinc me negligere Praxin Clinicam, quin po- 
tius publice profitear fubcefivis horis ac praefer- 
tim matutinis, in quibus alii aliis lucubrationibus 
ac praefertim debacchationibus magis dediti, & 
tamen Practici , vel ex naturali fua pigritia tor- 
idi, & inftar operariorum ob crumenam tantum 
anc nobilem fordide tractantes artem , in lecto 
fuo crapula faepe quafi fübmerfi, vel defidia foluti 
decumbunt, refocillata ac pacata mente me. hunc 
jam exantlaffe laborem , antequam illi evigilantes 
ftertere definant ; itaut nullas perdam horas , quae 
Praxi exercendae deftinatae vulgo cehfentur , atque 
aeque ac aliis ipfi etiam vacare & mihi datum fit, 
quae hic in tranfitu, licet quibusdam minus for- 
te ad rem facere videantur, notare debui, ut 
calumniam malevolorum hominum , quos tamen 
parum curo, licet officiofis fuis ac blandis falu- 
tationibus nos inefcare conentur, & tamen quafi 
amici faepius nobis adftant in Medicorum confi- 
liis, a me depellerem, aliisque candidioribus & 
cordatioribus perfuaderem, vitam bene difponenti 
fatis patere, & quamvis multum temporis fince- 
rasque & abítractas faepe fibi vindicat Praxis Cli- 
nica meditationes , fupereffe tamen fatis tempo- 
ris, fi rite id inpendatur, ad talia etiam ftudia 
excolenda , ac praefertim Nobilifimum illud ac 
fimul utilitate & jueunditate praeftantiffimum Bo- 
tanices ftudium, quod tam arte -vindulo cam ipfa 
Praxi connexum elt, ut fine hujus cognitione Me- 
dicus feliciter , & ex voto artem fuam exercere 
"hequeat, ita ut neceffitate fua ac mutua volup- 
tate non Medicos a Praxi abftrahat , fed ultro ad 
ipfam quafi ducat Medicinam, unde has cavilla- 
tiones, aliorumque focordium & invidorum Me- 
dicorum opprobria nihil gloriae & laudi apud 
finceros & cordatos homines inminuere vel exi- 
ftimationi meae detrahere poffe, quin potius au- 
gere illam, & majores mihi ftimulos addere exi- 
ftimem , nec pluribus eos vel verbis vel argu- 
mentis refutare necefle eft, fed illos tantum con- 
vincam P/inii, noftrique Rumphii exemplis , qui 
inter alia fua munia atque officia, licet a foro 
Botanico prorfus aliena, elegantiflima tamen ac 
praeclariffima fua Opera pertexere, & in medium 
proferre potuerunt, & tamen aeque , ac alii fum- 
ma cum gloria & adplaufü caetera fua exfequi 
potuerunt munera:ita ut, fi propitia fummi Nu- 
minis aura votis meis adfpiret , viresque mihi 
largiatur , ut inter moleftam Clinicae- Medicinae 
exercitationem ad oble&tamentum fimul reliquas 
hujus operis partes elaborare valeam , tanta cum in- 
duftria & cura in publico illas inpertiri adnitar , 
quanto cum defiderio & voto ab aliis expetitae 
ATASAT fuere, 
Wanneer verders in bet byvoegzel ofte de Appen- 
dix van Rumphius by een zeker hoofi/tuk iets aangete- 
kent was daar toe te behooren, 20 heb ik het zelve agter 
ieder hoofiftuk geplaatft , het geen van den Schryver na- 
derbant nog was ontdekt : Uyt zyn Auctuarium ofte ver- 
meerdering heb ik ook dikmaals een geheel hoofdftuk over- 
genomen , wanneer ik bemerkte, dat het een zoort was van 
zodanig een boom , die tot het zelfde geflagt behoorde , heb- 
bende teffens nog eenige aanmerkingen , die de geleerde en 
kundige Heer Garcin my beeft medegedeelt , op zommige 
plaatzen by myne aanmerkingen gevoegt , welk alles den 
Lezer zelfs by bet onderzoek en doorlezen van dit werk 
ligt gal gewaar werden en ontdekken, 
Dat dit my veel moeite en arbeyt gekoft heeft, en ook 
veel tyts ontnomen , wil ik geerne bekennen , dog dit is van 
zo een groot belang niet, dat ik daarom myne overdenkin- 
gen, en de ftudie van de Medicynen vergeete , ofte gelyk 
andere benyders quaadaardig uyt/trooyen „ en aan andere 
eenvoudige tragten wys te maken , dat ik zelfs myn Pra&yk 
daar door verwaarlooze , ik moet derhalven bier in’t open- 
baar betuygen , dat ik myn tyt hier toe beftede in myn les 
dige uuren, en voornamentlyk des ogtens vroeg „ wanneer 
zommige anderen aan andere nagtkortingen en voornament- 
lyk aan de gaftereyen meer overgegeven , en égter de Pra- 
tiyk oeffenende , of andere door aangeboren. luyheit» loch 
en dof zynde, of alleen als werklieden om bun-beurs te 
maaken deeze eedele kont zeer flordig waarnemen , nog in 
bun bedt vatfig ofte half in den dronk nog bedwelmt leggen- 
de als luyaarts ronken, ik dan al met verquikte en onbe- 
nevelde ber[Jenen deeze bezigheden waarneme , en eer dat 
zodanige voor den dag komen, dezelve al afgedaan heb- 
be, zo dat ik hier door van myn dagelykze uuren niets 
verlies, en met andere egaal de Prattyk kan oeffenen ; dit 
heb ik in `t voorbygaan moeten aanroeren , fchoon zommigen 
zullen denken , dit niet zeer ter zaak te dienen ‚om my van 
den lafter van zodanige benyders en quaadaardige te ver- 
ont/chuldigen , welke ik egter weynig agte , al {choon zy my 
dikmaals door hunne nederige buygingen en vleyende compli- 
menten de oogen zoeken te verblinden, enals groote vrien- 
den my in de byeënkom{t der Pra&icyns voorkomen, op dat 
ik aan andere opregter en eerlyker lieden mogt aantoonen, 
dat fchoon de Praëyk veel tyt en ook ferieufe en bedaarde 
bedenkingen vereifcht , evenwel nog tu[Jentyts genveg ove- 
rig is , als men die wel befteet en aanlegt , om andere ftu- 
die nevens die waar te nemen , en voornamentlyk de voor- 
treffelyke en aangename kenniffe der Kruydkunde , die 
met zo een nauwe bandt aan de Medicyne verknogt is, 
dat het onmogelyk is zonder deszelfs kenni[]e een gelukkig 
Prattizyn te zyn, en na wenfch die kunft wel te oeffenen, 
die door haare nootzakelykheit en onderlinge ontdekkinge en 
bevalligheit in plaats van een Pra&izyn van de ftudie der 
Medicynen af te leiden ‚daar veel eer die toe opwekke , en als 
van zelve tot de oeffening van de zelve aanleiding geve; 
zo dat ik door deeze laftering en verwyting van andere 
nydige Medicyns in plaats van myn roem en agting by 
eenvoudige en eerlyke lieden te verminderen, dezel- 
ve agte veel meer te zullen aanwaffen, en my daar 
toe aantezetten , waarom ik my vok niet verder zal ophou- 
den met zodanige door. meerder woorden ofte redenen te 
wederleggen , maar om dit te beveftigen alleen aantoonen, 
en die overtuygen door bet voorbeeldt van Plinius en onze 
Rumphius , die tuf]en haare ampten en bezigheden, ge- 
heel geen overeenkomft met de Kruydkunde hebbende , eg- 
ter zodanige voortreffelyke en heerlyke werken hebben kum 
nen wytvoeren, en voor den dag brengen, en teffens haare 
bedieningen nevens anderen met lof en luyfler waarnemen, 
zo dat, wanneer de Almagtige my verders begunftigt 
met kragten en gezontheit te verleenen, onder de laftige 
waarneming des rrattyks ik als voor een uyt/panning de 
overige deelen dezes werks met zo veel opleitenheit en 
naauwkeurigheit zal tragten in bet ligt te brengen, als de 
beminnaars van deze wetenfchap en ftudie de twee eerfte 
„en deelen, 
