wor 
1. Boek; I. Hoofdjt. 
fpecies inde melius dignofci poterunt , nunc vero 
harum peculiaria ac cuncta nomina fubneétam. 
Magna nucifera Indica Palma , Latinis dicitur Palma 
Indica major, & Coccifera, Portugallis Palme ra, Belgis 
Cokos,& Calappus. Arabibus Siger-Indi h. e. arbor Indica. 
Malabaris (duae lingua per totam Indiam veterem 
familiaris eft) Tenga-Maran : aliis vero Indiae popu- 
lis, quantum novi, arbor, ejusque fructus eandem ha- 
bent denominationem : Fructus autem Latine dicitur 
Nux Indica, & Cocus, male apud Cardanum, & Jul. Sca- 
ligerum exercit. 158. diflin&l. 2. Coccus; Portugallis Co- 
quo, & Coco, juxta imaginem , uti Linfchotenus , & alii 
plures putant , faciei Cercopithéci, quam tria fupe- 
riora putaminis orificia repraefentant , meo vero ju- 
dicio verior, ac certior vocis origo invenienda eft; 
plures enim. nationes , quibus hic fructus eft notus , 
nucem appellant , fic dicitur Arabice Gauzoz- Indi, 
vel Geuzoz-Indi h. e. Nux Indica, quod per interpre- 
tes Avicennae lib. 2. Cap. 298. corruptum eft in Jaufi- 
Alindi, & quod pejus Fanfi- Alindi , Turcis. Cock - Indi 
eadem fignificatione, unde fine dubio Aethiopes Afri- 
cani, eorumque vicini Hispani, ac Portugalli Coquo 
deflexerunt. 
Omnia vero ifta nomina originem fuam debent He- 
braicae voci Égoz, quae nucem fignificat, nifi potius 
quis fufpicari velit, quaedam Hebraica plantarum no- 
mina a finitimis Arabibus defumpta effe, cujus argu- 
mentum mihi videtur praepofita littera Aleph, quae 
clare indicat veftigium Arabici articuli Al in vocibus 
Egoz & Batticb, in quibus abje&to articulo An Aleph . 
latente, reftat pura Arabica vox Egoz five Gauz: deri- 
vatur etiam inde Graecorum xóxxos, quibus omne gra- 
num majus denotant.. - 
Aliae voces Arabicae funt Naregil, Neregil, Naret, 
Narig, & per litterarum transmutationem , Ranig, 
Perfice Nargel, & Berang, Malabaris Tenga, Bracman- 
nis ae > fed in horo Malabarico od ch wen. 
ejus: fru&tus potui aptus ‚N aris. dicitut Eleni: 
fu Portugallis. Lamba... vetuftior e Fro t 
illis audit Sos piara etiam, nomina fecundum aeta 
tem fuam apud Malabaros fortita fuit, quae in; Horto 
Malab.. tom, I. Cap. I. exprimuntur, quag hi |. omifi; 
quuin. talia particularia: nec. apud. Malaicen es, nec 
apud, noftros viles Amboinenfes ‚obferyaverim. In 
sengala dicitur Narcol, in China Ja, Malaice. Nyor, 
in Jaya Calappa, quod nomen per totam aquofam feu. 
in ulem Indiam notum. eft, & unde apud. Belgas 
Nux Calappa diéta eít, uti in India Occidentali Koker- 
noot Ke | nic ein Hitoë. Niel, in Leyti- 
mora, Niwer & Nuer, u anda, in Bal 
ED nk EA Ada, in Daly, 
in Bima Nio, quae omnia nomina. derivantur a Malai- 
cenfi voce Nior. In Ternata /go, Macaflara Calucu, 
Buttona Laluccu. várt só 
In Arabica. ingua Gadhab, & Gomar appellatur Pal- 
mae verae cerebrum, ejusque fumma pars, quae op- 
tima eft, & efui apta, Geduma, ue refecta perit ar- 
bor; quae nomina huic noftrae Indicae voci applicari 
p unt. Hoc cerebrum vulgari voce Palmitum appel- 
ari fupra diximus, unde quidam voluerunt hanc Pal- 
mam Graece Garg évneQarov. dici 
otius referri debet ad Palmam quandam pumilam à 
heophrafto defcriptam, quae im Aegypto etiam , őr 
hodie in vae naícitur,'& vulgo Cefaglioni dicitur ,- 
nomine manif detorto ab tvxé@aros, & a noftra 
Indica multum differt. Apud Arabes Fal. dicitur Spa- 
tba, feu vagina Palmae » api eosdem. Gadfo fpeciem 
denotat Palmae Indicae & fortaffis. ipfam Calappae 
vocem;, nam lit. Dad. apud Orientales , ut littera L 
pronunciatur, Ollad nempe. ` | 
Nucleus Calappae fupra jam. fuas fortita fuit. deno- 
minationes: durus putaminis cortex, qui nucem. pro: 
prie efformat, Latinis dicitur tefta Calappae , Malai- 
cenfibus Tampurong , quae nomina deinde etiam adhi- 
bebimus : Externus nucis cortex putamen ambiens 
quum exficcatus, & ftupae fimilis fit, Malaice dicitur 
Culit Calappae , Ternatice Genoffo , Malabarice Cairo, 
quod nomen ubique ufurpatur, ubi Lingua Portugal- 
lica eft in ufu, Arabice Kals, quod Graeci xdaoc dicunt, 
hoc eft funis ex durioribus Nucis Indicae fibris con- 
fectus , quae capillaria filamenta Arabes Lif denomi- 
nant. 
Totus 
fiaaris, Narge 
„dici poffe, quod:tamen, 
AMBOINSCHE KRUYDBOE K. v 
puni mu bare byzondere benaming na malkander iftel- 
en. | 
De groote Nootdragende Indiaanfcbe Palm word in ’t 
Latyn genaamt Palma Indica major, & Coceiferä, in 
„t Portugees Palmeyra, in’t Duyts Cokos , en Calappus- 
boom, in "t Arabis Siger-Indi, dat is, Indiaanjche boom, 
in. "t. Mallabaars (welke taal door gebeel oudt Indien gaat.) 
Tenga Maran. By andere Natien van Oofl-Indien > zoo 
veel. my, bekent is ,' beeft den boom en oruet eenderley-ma- 
mens de vrugt dan beet in ^t Latyn Nux. Zeg & Co- 
Cus, qualyk by Cardanus en Jul. Scaliger : Exercitation. 
158. diftinct. 2. Coccus ; in^ Portugees Coquo oz Coco, 
na de gelykenilje , als Linfchooten, en veele andere Schry- 
vers willen, van een Meerkatten aangefigt , `t avelk de 
drie bovenfte gaatjes van den dop in der daat; verbeelden : 
dog mynes oordeels,” kan men een nader en’ waaragtiger 
oorfpronk, dezes naams aanwyzen , want veele | atien y 
by dewelke deze vrugt bekent is, noemenze een Noote ;"'%00 
beet: ze in ^t. Arabis Gauzoz-Indo, of Geuzoz - Indi, 
datis Indiaanfche Noot, "t welk door de Overzetters van 
Avicenna lib, 2. Cap. 298; bedorven is in Jaufi-Alindi, 
en nog qualyker Janfi-Alindi, op ^t Turx C ocx-Indi, met 
dezelfjte beduydeniffe: waar van buyten twyfel dé Afri- 
caan/che, Mooren, en bare. Naburen -de Spanjaarden , en 
Portugeejen baar Coquo. gemaakt. hebben: 
Dog, al deze namen bebben baar oor/pronk van het He. 
breeuwjche woort Egoz , bet welk ecn Noot betekent , ten 
zy dat iemand meene, dat zommige Hebreeuw/che Vend- 
mingen van Planten., van de aamg renzende Arabiers ont: 
lent. zyn , welkers bewys my toc bynt te zyn de voorge- 
fielde letter Aleph , dewelke klaar te kennen geeft bet 
overblyfzel van de Arabijche voortzetting Al, in de woor- 
den Egoz, en Battich, in welke we gefmeten zynde de 
voortzetting in de Aleph, overblyft bet zuyvere Arabijche 
woort Egoz of Gauz, waar van ook afftamt der Grieken 
xóxxos, Waar door zy alle groote Graanen betekenen. 
De andere Arabifche namen zyn Naregil , Neregil , 
Naret, Harig, en door letterwi[Jeling Ranig, in ’t Per- 
gel, en. Berang , in "t Mallabaars Tenga ; 
by de FE Rr > bis in horto DEEN > 
6 jouge.vrugts, tot het drinken begüaam ` beet by de Mal- 
labaren: Eleni, en Lenni; ‘by de ortüßdefen Tina, yA 
oude, Copra., dog . xy beeft nog meer namen in’! Mdllá- 
baars. nd. baar, werfebeyden ouderdom » dewelke in genelde 
hortus Mallab. Thom; 1. Cap: 1. flaan wytgedrukt : 
zynde van my albier uytgelaten , dewyl ik diergelyke éu- 
rieusbeyt,in.’t Maleyts, nog by onze Jlegte Amboineefen 
niet geuonden beh: In Bengalen Narcol, in Sina Ja, in 
't; Maleyis Nyor , Favaans Calappa, welke naam door 
gant/ch Water-Indien bekent is „en waar van bem de Ne- 
derlanders, Calappus-noot noemen, gelyk in Weft-Indien 
Kooxernoor. Jo" Ambons op Hitoe Niwel, op Leyii- 
mot NrwER en Nuér , gu» ook in Banda ; in "t Balys 
elke 
» ja, op Bima Nidi, «o Mp ipi zyn van ’t GC 
Ae Nior: op. Ternate Igo 3" caffers Calucu, Buttons 
uccu. 
- In bet: Arabifeh wort Gadhab, en Gomar genaamt bet 
bovenfte gedeelte , of bet merg van de Palm-boom , bet welke 
bet befte deel: ig, en tot fpyje bequaam ; dat dit breyn ofte 
merg van de Palm-boom met een gemeene naam Palmitum 
genaamt Wort, bebben wy boven gezegt, waarom ook zom- 
nige gewilt hebben, dat deze Palm- boom by de Grieken 
Gem EvniQarev genaamt wort, bet geen egter beter ge- 
bragt wort tot een kleyne zoort van Paim-boom, by Theo- 
phraftus De/cbreven , welke in Egypten , en bedendaags ook 
in Sicilien groeit, en in't gemeen. Cefaglioni genaamt 
wort, welke naam duydelyk ontnomen is van bet Griekfe 
évxéptAos , die van onze Indifcbe Palm-boom, veel verfchilt. 
By de Arabieren wort Fal genaamt de SPATHA , ofte de 
Schede, daar de hloemen uyt komen, by welken Gadfo, is 
een zoort van Indifche Palm-boom, en mo elyk bet woort 
Calappa zelfs beduydende ; want by de Oofterfche Volkeren 
wort de letter Dad als de L wytgefproken , teweten Ollad. 
De kern , of bet pit van de SCH beeft zyne 
namen:bier boven al bekomen: De barde Schaal of den dop, 
die de ine Noote maakt , beten wy in ’t Latyn 
Tefta Calappae, in ’t Maleyts T ampurong , welke naam 
Wy voortaan voeren zullen. De buytenfte Noote de bolfter, 
omvangende, als ze droog, en bet werk gelyk is, beet in 
't Maleyts Culit Calappa, in zt Ternaats Genoffo > int 
Mallabaars Cairo , welke naam gebruykelyk is over al 
daar de Portugeeffe taal gaat , in "t Arabis Kals, zynde 
het geene de Grieken xdoc noemen, dat dr een touw uyt de 
grove draden van een Indiaanfcbe Noot gevlogten, welke 
bayrige draden de Arabiers Lif noemen. 
Zer Een 
