—— 
erg 
"T CK WES NND UM 
L Bock Ett. AMBOINSC 
qui non ita agiles , feu alacres funt , ambobus alli- 
gant pedibus funiculum , quo arborem tendunt, uti 
fupra ad mi eg fuit defCripfum. ` 
Quinto ac fexto plantationis anno fru&us proferre 
incipit Pinanga , & ad viginti feu viginti quinque an- 
nos eft frugifera , quum truncus excelfiffimus exfurgit, 
ac nullos amplius emittit Majanges, aut racemos fru- 
giferos , atque per aliquot ita viget annos, donec tàn- 
dem folia fenfim decidant , & pereat arbor, 
Truncus Pinange-Itam. altior excrefcit s. & gracilior 
eft trunco Pinange-Poeti, numquam tamen eft tam 
excelfus , quam arboris Calappi. 
Qui virides Pinange fructus trans mare vehere cu- 
piunt , ut quotidiano ipfis fint ufui, racemo nexos fer: 
vent, quos tali modo in navibus fufpendant, fingula- 
res autem Pinangz pediculi ad eorum ortum»confrin- 
gendi, vel contundendi funt, ne fuccus nucum ad 
communem raoemum redeat , unde nuces cito ema. 
cefcunt. Vido DIR IUS Hd en 
In regionibus Portugallicis folebant virides Pinangas 
à racemo decerpere , atque in-eiftellis feu corbulis 
arena obtegere , tali autem lege, ne fefe invicem tan- 
gant , unde putabant, putamen tenerius ac facilioris di- 
geftionis fore. ^ ` .`. ` MOT ra 
. Pinangites feu Meftica Pinang eft lapillus magnitu- 
dinis Viciz ; vel grani Tritici, albus inftar dendritis 
Calappariz , fplendens itidem; qui invenitur in Mat- 
ta Pinange veteris, atque annulis inditus 'vulgariori- 
bus , digitorum ornamento: infervit s & curiofitatis 
gratia geffatur. +. os mii égy Dic. 
Altera Pinangites ex Macaflera ad me translata eft 
forma ac colore vetufte Pinangz nucis „ex qua etiam 
excreverät, coloris tamen magis fufci éz opaci, qui- 
busdam notata. maculis, porro tam dura, gravis, ac 
frigida inftar Silicis. Inferiore parte non erat excava- 
ta, uti.vera Pinange nüx, fed zequalis. Aurum ad 
illam exploratum mirum prebebat in plana arte fpe- 
&aculum ; puriffimum enim viginti & trium sta 
aurum apparebat eleganter luteum, inpurum „vero ac 
mixtum. erat ruffum ,- & opaci coloris.: Argentum 
quoque erat candidum, fed ad. cuprum: vergens , feu ` 
cupreum quodammodo; = 
SEP Lt GATT 
Tabule Quarte. 7 
Littera A. Pinangbe Comam & Spatbam denotat, in qua fru- 
étus occlufus eft, 
B. totum exbibet racemum frugiferum. E 
C. e Binas integras fiftunt-Pinanga nuces , oblongam nempe 
r E x BE mu aAA. tuoi one Ideo 
D. D. Binos earum, nucleos, _. `. S m: A 
E. per medium di[Jeam exhibet nucem, — eU m MOM, 
EF. Flores prebet racemofos , prout in racemo progerminant, 
G. Florem tribus ex petalis conftru@um. dieu és 
H. Zeg exhibet cornu , quod in tenerum excrefcit folium, 
o omy Vds 
SUOBSERVATIO 
. Hac P INANG AARBOR in H. Malab, part. 1. Tab. 5, 6, 
us 
7, & 8. optime fub nomine. Casen eft expreffa, que-a plu- 
alis infuper auctoribus eft denominata ‚ac obiter etiam. 
defcripta; fic ab Herm. iv Muf. Zeyl, pag. 51. Vocatur PALMA 
Indica. minor, fru&u ARECA ditto, aris: & in ejus Par. 
Bat. Pr. p. 361. PALMA ARECIFERK, nucleo verficolore Nuci Mo- 
Jchate fimilis, cujus plurima Synonyma & auctores a Cafp. 
Commelin FI. Malek, p 50" recenfentur , ut; & in Burm. 
ri Zeyl. pdg..182 & 193. Notandum autem eft, quod Sam, 
dn Pharm, p. 386. Palmam vocet, cujus fuccus infpif- 
fatus eft Terra Japonica feu Catebou Officinarum , ubi varias au- 
ctorum opiniones de ea tradit, quas collegit Wedeliusin Epbem. 
Gérm. aim. 2. obf- 128.-&c. de-hac porro vide Amman. Ma. 
Medic. Cap.…3, pag. 9. a Valent. in Amhoine de. 
nud. ad Mag, ic.. Cap 
Jeript. pag. 185. fab nomine Pinang-boom obiter deferibitur. In 
BLACKWEL HERBAL, Tab. 387. Areca vocatur, & defcribitur 
in Valentin. Hiftor. S mpl. ‘reform. p. 227. Cap. 19. ut & apud 
Wormium in Mefei p. 199. nec non in Pomet Hiftsire de Dro- 
gues p. 223 & in Ray. vom. 3. Apps pag. 45. 
C A. 
HE'KRUYDBOEK.: . 31 
200 Saauw niet em zyn, binden aan beiden bun voeten een 
touwtje, waar mede zy dën boom ‘omvattens gelyk boven 
van den Calappus-boom is gezegt. ` ` i | 
Hy begint in’t vyfde en zesde jaar naa-zyne planting 
vrugten te geven, en draagt tot d twintig à vyfentwin- 
tig jaren toe, als wanneer den [lam zeer hoog wert , en 
gene Majangs of vrugtén meer voortbrengt , blyvende even= 
wel nog eenige jaren zoo"ftaan , dog eindelyk vallen-al- 
lenskens de bladeren en takken af , en den boom gaat wit. 
Den flam van Pinang-Itam febiet booger en ranker op, 
dan die. van Pinang-Peti, maar wert egter noit zoo boog, 
als den Calappus-boom. `. 
Die gene „die groene Pinang over Zee willenwoeren , 0m 
dagelyks daar van te nuttigen , moetenze aan den: rar la- 
ten, en 200 t'zamen in T mis iu opbangen , dog de bys 
zondere fleelen,- daar de Pinangen aanbangen, moet men 
agter een, weinig breeken , of kneuzen , op dat bet zap van 
de nooten niet na den: booft-[Leel te rugge trekke, en dezelve 
daar door baaft komen te verwelken. 
In de. Portugeefe landen pleegt men de groene Pinang 
van de Deelen af te breeken, in korfjens of He te doen, 
endan met zand zoodanig te bedekken , dat de eene de an- 
dere niet raake, en waar door men meent, dat de bolfter 
korter ‚en malzer zoude worden. J | 
- Pinangites of Mettica Pinang , is een klein fleentje 
van de grootte als een wikke, of terwe-korl ‚en wit als den 
Calappus-/teen „ mede met een zonnetje , en gevonden wor- 
dende in een oog of matta van een oude Pinang, midsga- 
ders tot een rariteit in flegte ringen gevat , én zoo aan de 
banden gedraagen. 
-Nog een andere Pinangites is my van Macaffer toege- 
VT LEGGING 
BUD 20 Van de vierde Plaat. 
Letter A. wyft aan de kroon en‘fcheede van de boom , waar uit 
de vrugt voortkomt, SE 
B. Toont am den ganfchen vrugtdraagenden tros. ` ` 
C. C. vertoont twee heele Nooten, cen lange namentlyk, en 
scc Falles A Een camo mugs | TUIDIOY wert > 
3 D. der zelver Ze dien jc 
» legt: open een opgefnede Noot.: 
AS. n ein 20 als die uit baar tros groeyen, 
G. een bloem op aig zelve uit drie blaatjes beft ande. 
H. geeft te kennen den lankwerpigen hooren , waar uit bet 
jonge blad groeit. 
AANMERKING E. 
Deze PIN AN G-BO OM wert in de Hort. Malad, eerfte deel 
Tab. 5/6, 7 en 8. zeer wel onder de ndam van Caunga ons af- 
gebetldt , dewelke daar en boven van andere Schryvers mede be. 
noemt en-kortelyk-befchreven-is , gelykze van de Profeff. Herman 
in. zyn-Müf. Zeylan, pag. 51. genaamt wert Indiaanze kleinder 
Palm-boom, wiens vruch: Areca genaamt wert, en in de Parad. 
Bat. Pr, p. 361. Palmboom, diede vrugt Areca geeft, met een ge- 
couleurde Kern „gelykende na de Notemufcaat. Van deze boom wer- 
den veele benamingen en fchryvers ebaalt door den Heer Pro- 
fef. Cafp. Commelin in zyn Flora Malab. p. 50. als mede in 
Burmanni Thefaurus Zeylanicus pag. 182 en 183...Men moet 
agt geven, dat den vermaarde Samuel Dale ín zyn Pharmac. 
pag. 386. deze‘ boom den Palm-boom noemt ; wiens zap gein- 
Joilfeere » ofte verdikt zynde is de Terra Joponica of Cachou in 
de Aporbeken „waar over by veele gevoelens der Schryvers aan- 
haalt „ welke alle Kn vergadert beeft den geleerde ‚Wedelius 
in de Hongduitfebe Ephemerid. van't tweede jaar in de 128. 
obfervatie. Zie bier ever mede Amman. Manud. ad Mat. Med. 
Cap. 3. pag. 9. In. Valentyns bereits van Amboina wert 
deze op pag. 185. ter loops onder de naam van Pinang-boom be- * 
chreven. In bet Herbal van Rlackwel wertze Areca genaamt , 
en Tab. 387. verbeeldt , en by Valent. in zyn Hiftor. Simpl. 
reform: Cap, 19. p. 227. befchreven, als mede by Wormius in 
zyn Mufeour pag 199. em by Pomet Hiftoire de Drogues p. 
223. en 1n de Append. van het derde deel em Rayus PAE 
