K Boek, VII. Hofdf. AMBOINSCHE KRUYDBORK. 4t 
Alia infuper Pinangz Silveftris fpecies in Boerone Daar is nog een andere zoorte van wilde Pinang op Boero, 
Occurrit, quam in Amboina nunquam vidi, ac ibi Saleyt by my in Amboina nooit: exien „en aldaar Saleyt genaamt: 
dicta eft ; Ejus truncus haud ita excelfus, nec tamcraffus de flam is niet wel zoo ho 
eft ut vulgaris, in articulos tamen divifus, qui late nang, dog odk in leeden verdeelt, die war wydt van mal- 
diftant, & hoc peculiare habet, quod rotunde radi. kanderen jaan, maar heeft dit byzonders, dat xyne ronde 
ces fupra terram arcuatim fint elevate ,utiinPandange wortelen’ boven de aarde met bogen of bogten bloot fiaan, 
erp > quz obtufis apiculis inftar fpinularum ob- gelyk die van de Pandang zoorten, en met Jtompe puntjes, 
elle funt: Rami vix digitum func craffi, ac glabri, als doorntjes bezet zyn: de takken zyn fchaars een vinger 
fuperiore parte plana fovea feu area infculpti, fine dik en Slad, boven met een vlak geutje, zonder eenige 
ulla pilofitate , atque his folia pauca & ampla, vere ruigte, en daar aan Jlaan weinige breede bladeren, de 
Pinange fimilia, junguntur, quindecim ac fexdecim regte Pinang wat gelyk, vyftien en zeflien duimen lank, 
digitos longa, quatuor aut quinque lava, in acumen wier en Vyf breed, van vooren [pits toeloopende , met zeven 
definentia, feptem coftis longitudinalibus conftantia, ribben in de lengte, die agter niet t° zamen loopen, maar 
que a parte poftica non concurrunt , fed per folii wan malkander [laan in de breete des blads : detrots is kleen, 
latitudinem difperfe funt. Racemus eft parvus, in in veele knoppige en korrel-takjes verdeelt, byna gelyk die 
plures capitatos ac graniferos pediculos divifus inflar van den regten Pinang, en daar aan Ítaan of bangen de 
vere Pinange, atque ex hifce dependent fru&us, eo- vrugten, mede op de zelfjte manier , agter en Vooren toe- 
dem formati modo, ab utraque parte acuminati inftar ge/pitft of /pits toelopende gelyk Gnemon, rypzynde zyn- 
Gnemonis , qui maturi rubent & tum funt edules, inter ze rood a én wanneer menze ook eeten kan, onder de tanden 
dentes crepitantes, inmaturi autem funt aufteri, & vat knappende, maar de balf-rype zynwrang , en wat bit- 
acerbi; fponte crefcit in Boero, Cajeli, ac Bela. Ex rer: by waft in "t wild op Boero, omtrent ajeli, en den 
ejus cortice incole fila tenuia & alba findunt, atque hoek Bela: uit zyn bajt weten de Inlanders een fyne draad, 
‚ex iis Uteutis ac Badjus texunt , que funt nomina of wit gaaren te [plyten , en uit bet zelfde Uteutis en 
ipforum veftimentorum, que longos durari poffunt adjus te weven, (zynde namen van bare kleeden) die 
M. `C. | en ` ater durabel zyn. ; 
Hituenfes Silveítrem dividunt Pinangam in tres quo- De Hitueezen verdeelen den wilden Pinang - boom ook 
de fpecies, antecedentibus fimiles, nomine autem jn drie zoorten met de voorgaande overeenkomende, dog 
ifferentes. Primo nempe Hua-alan , que primacom- in de naam verfobillende : te weten: 1. Hua-alan 5 
memorata eft fpecies, cujus fructus etiam defectu vere `t awelk is de boven[taande eerfte zoorte, «viens vrugten 
Pinange eduntur, quamvis duriffimi funt, neclignum men by gebrek van regte Pinang ook eeten kan, boewelze 
etiam multum valet ad tigilla, Secundo Hua-Tette zeer hard zyn: en het bout deugt mede niet veel tot latten: 
h. e. Pinanga detruncando apta, quum truncus ejus 9. Hua-Tette , dat is kap-Pinang , om dat de [lam wegens 
admodum gracilis facile cedi po it, ac tigillis hinc zyn dun bout ligt door te kappen is, en dierbalven min 
minus aptus, fructus autem funt vix edules, atque deugent tot latten, dog de vrugten kan men ter nauwer 
hec fecunda fupra memorata fpecies eft Hua-Keker noot nog beten , en dit is de bovenftaande tweede zoorte Hua- 
dida. Tertio, Hua-Ewan tertia eft fpecies, Huwa- Keker genaamt: 3. Hua-Ewan, is de derde z00fte, an- 
Soil quoque vocata, Hua-Ewan enim eft nomen ni- ders ook Huwa-Soil genaamt 5 want Hua-Ewan is een 
„mis generale, ac Pinangam montanam denotat. Cujus al te generaalen naam, ente zeggen Berg-pinang : zynde 
truncus itidem graciliffimus ac tenuiffimus eft, ejus deze (kammen wel de dunfte, en rankfte, dog hebben een 
tamen lignum eft fatis craflum ac durabile , quod » fi dik en. durabel bout , het welk ros bejlerft , en wel salder- 
ficcum ac ruffum eft ,» tigillis & afferculis aptiffi- bequaamft is tot latten, en Jbarren, bebbende:ook weinig 
mum, quodque paucam fungofam habet medullam, — 99005 merg. CORE TS UMP eUUICU co iberobomalt) 2 
UXY-TLEGGING.. 
Ei OT lend) 11. AUV Vande öyfde Plaat 2 — > 
Cujus Figura prima exhibet Pinangam Silveftrem globofam. Waar van de cerfte Figuur aanwyft een wilde Pinang-boom 
Ac litt. A. ejus fruêlum globofum naturali magnitudine; met ronde vrugten. 
Bi i autem Secunda Ramum Pinange Silveftris Oryae-formis En lett. A, deszelfs vrugt in de natuurlyke grootte. 3 
Ween me 1 "e ; i gd 2 De wage Fi ith vertoont een e um M Pinang-boom 
Litt. B. ejus racemum fru& us onuftum. =- Ng met Rys-korlagtige vrugten, of Pinang-fa genaamt. > 
C. & D. fruêlus feparatos ob & rotunda forma, ` ` Së ` deszélf; vrugtdragende tros, mét jonge vrugten beladen. — 
k ; MC TREES EE si C. en Ð. de afgezonderde vrugten langwerpig, en rond van 
; (ted vm E dr a fatzoen. sú ; 
Caes RL LSA TTO U-* ToL EG GIN e 
EEE, “Tabule Sexte. | Van de Sesde Plaat. 
Que exhibet folium A. Pinange Silvefiris glandi-formis. Verbeeldende een bladt A, van de wilde Pinang-boom met Eikel- 
Racemum. fru&ibus glandi-formibus onuftum. agtige vrugten. 
1 it B. De Tros met dezelve vrugten bebangen. 
OBSERVATIO AANMERKINGE, 
Variz Pinange Silvefiris feu Areca fpecies defcriptz inves ` Verfcbeide zoorten van de wilde Pinang-boom, of de Areca 
niuntur in Ray. tom. 3. Append. p.-45..a Camello obfervate, «yerden befcbreven gevonden in den Append. van Ray derde 
cumque hifce fpeciebus convenientes, quasconferant harum deel Dag. 45. dewelke Camellus ontdekt beeft, waar van zom- 
deliciarum inveftigatores. mige met deze zoorten overeenkomen, welken de onderzoekers var 
: 4 ` deze vermaakelykbeden gelieven te vergelyken. 
anga vero Silvefiris globofa, a Valent. p. 187. fub no- De Ronde of klootagtige wilde Pinang-boom is van Valent. 
mine Mens breviter defcribitur, ac no. XXVI. ejus Figu- p. 187. kortelyk ender de naam van Nibang befchreven, en des- 
ta juxta illam Rumphii exhibetur. | Sum rh Figuur ne ZEIL volgens de zelfde aftekening van Rumphius 
ver ` 
* 
Tom. I ay Ä In F la 
