150 
fuperior pars major eft, jnferius rotunde definens. 
Inferior pars minor eft atque anguffe definit, quo cum 
Caju Laùgi convenit, ac porro inferne quibufdam obli- 
quis conftat coftis, faporemque prebet fatue dulcem. 
Ex ramorum finu longus progerminat racemus , 
femi-ulnam. longus , in plurimos laterales divifus 
etiolos, fere uti in Papaja mare: Ex hifce late- 
ralibus petiolis breves propullulant pedunculi, qui 
binos, tres, quatuorve gerunt flofculos , nullam pecu- 
liarem habentes formam. Poft hos fequuntur fru- 
&us , qui pallide ac rotunde funt bacca , minores 
granis Oryzz , fuperius plane, ibique formantes co- 
ronulam ex quinque filamentis retroflexis compofi- 
tam, ac ipfis baccis plane incumbentibus , in qua al- 
bicans ficcaque locatur medulla in quinque loculos 
divifa ; Superior trunci pars eft herbacea ac fragi- 
lis, unde nemo eam adfcendere audet , fortiorque 
ventus totam disjicit & abrumpit comam , inferior 
autem dimidia pars exterius lignum gerit durum, in- 
terius fungofam medullam , fique findatur, mucofus 
exftillat fuccus, uti ex Papaja. i 
Nomen. Latine Papaja Silveftris. Malaice Papaja U- 
tan. In Leytimora Aynywer & Avnier h. e. arbor Ca- 
lappæformis, apud Soyanenfes Rima tebu: ac Bagua- 
lenfes hanc vocant Oery Marefu vel Culit Goegor. 
quod ejus cortex adeo facile. decidit, atque tota ra- 
morum quoque compages, ita ut fepe penitus iis orba 
ac denudata fit; In Uliaffenfibus infulis dicitur Ay Nou 
Oillo. 
Locus. Crefcit in Leytimoræ montibus. 
Ujus. Nullus eis ufus hactenus innotuit , nifi quod 
ejus truncus, quoufque durus eft, adhibeatur ad fun- 
damenta pofti 
fiffimis truncis afleres formentur pro navigiis , quorum 
-meditullium pollicem circiter craffum eft. å 
Altera quoque Papaje fpecies eft litorea ai&ta , feu 
Papaja Pante ab antecedente diverfa, mixtamque ge- 
rens Papajz formam & Caju Goriza: Raro invenitur & 
crefcit in litore Halong articulato inclinans trunco , 
huicque folia ex petiolis oriuntur uti in Papaja , majo- 
ra ac fuprema folia ultra tres pedes funt longa, fubfe- 
uentia a duodecim ad quindecim pollices longa , tres 
itos lata, inferius fenfim an ta, in medio la- 
tiffima, inferius finuofis protuberantia coftis , femper- 
que-fexdecim folia fingula ex rachide: Ad rami fum- 
mum racemus progerminat , ultra pedem longus, qui 
in oe uam triginta-laterales dividitur ramulos, 
fpithamam longos, ex quibus parvi oriuntur fructus, 
minores Oryzz grano pallide virentes, duri , rotun- 
dicum parvo acumine, atque ad bafin protuberantes, 
interior medulla in lamellas fepararı poteft. 
Nomen. Amboinenfes 
ka, quum ejus folia quo 
vifa folia. $^ 
‚Locus. Raro occurrit, parumque. nota eft hec ar- 
bor in ipfo Halong litore. 
Prime fpeciei altera videtur effe minor fpecies in 
Leytimora parum nota, fed magis apud Boeronen- 
fes, qui Attebu hanc. vocant: Trunco hec adfurgit 
re&o$ fimplici, nec ramofo nifi in vertice, ubi pau- 
cos gerit ramos, qui tranfverfaliter ex ftipite tuum 
habent ortum; ac fub iis trincus ad duorum pedum 
longitudinem tuberculis ac foveis infignitur , que funt 
— illam vocant Lau Tak- 
ammodo referant Tacce di- 
veftigia ac reliquie deciduorum ramorum, finguli enim ft 
rami .craflo qud trunco infident ; - quod brevi 
disrumpitur diftantia uti in antecedente Papaja, ac 
berbaceum eft, nihilominus tamen fixum, ac crafli- 
tiei penne anferine „ huicque folia alternata infident 
breviffimis in petiolis, que quatuor quinqueve pol- 
lices funt longa, ac lata, ad orasobtufe ferrata , firma, 
ficca, inferius mollia ac finuofis texta cóftis. Trunci 
extremum feu vertex dividitur in viginti & plures pe- 
tiolos, qui ru en efformant racemum , quorum f - 
guli imminores laterales dividuntur petiolos, qui ubique 
capitula emittunt inftar Sinapios feminis , que fefe ape- 
rientia in minimos excrefcunt flofculos , conftantes ex 
otto flavefcentibus petalis concavis. ; 
Locus. Invenitur in Leytimora & ad Totarron-adhi- 
betur, quamvis juniores ftipites fatis magnam habeant 
cavitatem feu cor, quod fenfim minuitur & crefcit: 
Parum innotuit hec arbor, nec aliud gerit nomen 
quam Attebu Boeronenfium. 
Tabula 
HERBARII AMBOINEN SIS 
um, quum durabilis fit, atque ex craf- P 
Liber. I. Capht XLI. 
pende. - De binnenfte helft is kleinder , en loopt agter final 
toe, waar in ze met de Caju: Langi overeenkomen: y voorts 
van onderen. met eenige Jchuynfe ribben doorregen.. De 
{maak is een onaangename zoetigbeit. 
Uyt den {choot der takken komt een lange Tros , wel een bal- 
ve vademlank ‚in veele zyd-takken verdeelt , fchier gelyk aan 
Papaja bet manneken. Aan deze zyd-takken [Laan korte fteelt- 
jes ‚waar op men ziel 2, 3 ,en4 kleine bloempjes, van geen by-- 
zondere gedaante. Na dezelve volgende vrugten, zynde klee- 
ne ronde beefien, kleender dan ryft-korrels „voren een wei- 
nig plat „aldaar vertonende een kroontje van vyf draatjens, 
agterwaarts gebogen, en plat op de beefienleggende , bin: 
nen een wit droog merg in 5 buyskens verdeelt , bet: boven: 
Jle deel des ftams is kruydagtig en bros ‚daarom niemand 
beftaan kan daar op te klimmen, en een fterken wint breekt 
den geheelen kruyn af, maar de onderfte bel beeft van 
buyten een bard bout , van binnen een voos merg , als men 
daarin kapt, loopt een flymerig zap daar uit , gelykuyt Pas 
pajen. | 
Naam. In’t Latyn PapajaSilveftris , in "t Maleyts Pa: - 
paja Utan, op Leytimor Aynywer'en Aynier „dat is. Cas 
lappus-formige- Boom, by de Soyanen Rima tehu, die van 
Bagueala noemen bem Oery Mareffu of Culit Goegor, 
cewyl zyne fcborffe zo ligt afvalt , gelyk ook de gebeeletrou- 
pen van takken, zo dat by zomtyds bloot ftaat : In de Uliaffers 
biet by Ày.Nou Ollo, . ; 
Plaats. Hy is bekent in ’t gebergte van Leytimor. 
Gebruik. Daar van is noch niets bekent, bebalven dat 
men deze ftam , zo verre by bard is, tot onderleggers van 
paggers gebruikt, alwaar men bem durabel bevind. -Uyt 
de dikfie fiammen maakt men planken tot praauwen , al- 
waar bet bert maar een duym dik is. E 
Papaja Littorea. Daar is noch een Papaja Littorea , of 
Papaja: Pante ; van bet bovenflaande-verfcbillende, en 
dragende een gemengd fatzoen van Papaja en Caju Cori- 
ta. Hy is zelden te vinden, en ftaat op bet ftrand van Ha- 
long , met een gelede ftam overhellende , daar aan ftaan de 
bladeren aan fteelen gelyk aan de Papaje, de middelfte en 
voorfie bladeren zyn ruim 3 voeten lang, de volgende zjn 
van 12 tot 15 duimen lank, 3 vingers breed, van agteren 
allenkskens toefmallende , en voren op "t breedft „van onde: 
ren met zeer bogtigeribben, en altyd 16 bladeren op eenen 
Steel. Aan "t uiterfte des taks komt.een.Tros voort, ruim 
een voet lang, en.dezelve in meer dan 30 zyd-takken ver- 
deelt, yder een fpan lang, en daar kleine vrugten langs 
beenen, kleinder dan een ryft-korrel, ligt-groen, ront , 
hard, met een klein fpitsje bovén op, en agter aan "t doet- 
je vertoonende de gedaante van een fpeldewerks-klos , bet 
binnenfte k^ Sar zig in fchilfferen deelen. Ba Be 
Naam. Zommige Amboinefen noemen’t Lau Takka , om 
dat zyn bladeren eenigzints gélyken ma de fmibbelen van 
acca, | 
Plaats. Hy wert zelden gevonden, en is weinig bekent 
op bet rond van Halong. 
. Attehu yan Boero, De eerfle zoorte (bunt mede een 
kleinbladige zoorte te bebben, op Leytimor weinig bekent, 
doch meer by de Boeronefen , dewelke bem Attehu noemen: 
Hy [cbiet op met een regten Hang, zonder,takken tot aan 
den top „alwaar by maar weinige beeft „dewelke regt davers 
uyt den ftam komen , en agter dezeloe is den flam wel een 
paar voeten Met knobbelen en kuylen bezet, "t welk voet- 
appen zyn van de Fides taxken, yder tak zit met een 
dik knietje aan den flam , "t welk kort afbreekt , gelyk dan 
de bovenftaande Papaja „en is regt ce ig, nic we / 
Ju, en een fcbaft. dik, daar aan Baan A ome [a 
wiffelt tegens malkander op gantfch korte voetjes , zy zyn 
fer 5 duimen lang en breed, aan de kanten ftompgezaagt, 
» droog ; van onderen zagt in ’t- aantaften , em met 
bogtige ribbetjes doorregen. Het uyter [Le van den flamwer- 
deelt zig in meer dan 20 diergelyke fleelen s makende een. 
grooten Tros uyt, en yder derzelver in korte zyd-takskens, 
en dezelwe digt bezet met knopjes als moftaart-zaad , dewel- 
ke baar openende, vertoonen zeer kleine bloempjes ‚gemaakt 
van 8 geel-witte blaadjes „in de midden met een bolligbeit. 
- Plaats: Men vind bem op Leytimor , en wert tot Totarron 
apo. „boewel de jonge man een redelyk groot en vogs 
ert bebben , "t welk metter tyd: wytgroeit. Hy is — 
bekent , ep beeft noch geen andere naam-dan Attehu by. 
Boeronefen, po pe siib sape 
De Twer 
