154 HERBARII AMBOINENSIS 
OBSERVATLO. 
Wilde-Lanfie-Boom vocatur a Valent. p. 165: & No. X. 
exhibetur , videturque fpecies effe Poutaletsje H. Malab. 
part. 4. Tab. 57. quod Liguftro arbori eft affine. 
Liber I. Caput XLV H. 
AANMERKING, 
Wilde-Lanfe-Boom wertze genaamt van Valent. p: 165. en on- 
der No. X. verbeeldt , en febynt een zoort te zyn van de Pouta- 
letsje van de Hortus Malabar. wierde deel. Tab. 57. welke is 
een Boom in gedaante als de Liguftrum. 
In Rumphii Auttuario Cap. 22. deferibi- ‘In bet zafte Hooftfiuk van het AuCtuarium 
tur Lanfium Montanum ; feu Lanfa Goc- 
nong. CIE 
rami in plures breves foliorum rachides divi- 
duntur , inque hifce foliorum paria quatuor 
vel quinque, he vero rachides non funt rette, fed 
incurve: Folia Lanfii folia referunt, fed funt majo- 
ra, octo novemque pollices longa, tres quatuorve di- 
gitos lata, fuperius glabra ac firma , inferius mul- 
tis protuberantibus & finuofis diftindta coftis. | 
. Flores ex parvis propullulant racemis , qui parva funt 
capitula, ftaminofa, feu filamentofa ac hirfuta. Fru- 
&us vero proveniunt ex longis lignofisque pedun- 
culis tribus quinqueve racematim dependentibus , eo- 
rumque bafis craffo ac oblongo infidet tuberculo: 
Nuces mofchatas referunt fed funt paulo majores 
ac rotundiores, externe obfcure rubentes, interne 
gerentes bina ternave oblonga oflicula , ab uno la- 
tere plana & compreffa, que pauca ambit caro, 
quz inmaturos Lanfii fructus olet, manusque inficit 
ingrato & amaro odore, qui vix ablui poteft. Fru- 
&us hi adeo funt graves, ut eorum racemi disrum- 
perentur, nifi firmi ac lignofi effent. Trunci cortex 
eft durus, fiffus, ex duris conftru&us fibris , muci- 
laginofumque effundit lac, fi incidatur. Lignum lon- 
Eni me conftat fibris , & pallide rubet inter- 
perfis albicantibus maculis, interne autem magis 
rubet, & Lingoo fimile, ac durius eft Lanfa Utan. 
De foliis. porro notandum, eft, quod inferior eorum 
pars prope nervum medium duorum culmorum lati- 
tudine fit brevior, quam fuperior eorum pars. 
Nomen. Latine Lanfium Montanum: Malaice Lan/a Goe- 
nong , Leytimorz homines montani hanc vocant Nago. 
Locus. Raro occurrit & non nifi in fummis montibus. 
Ui. Ejus ufus proxime cum Lingoo convenit, quod 
nempe lignum ad afferes formetur pro navigiis , quam- 
H: Silveftris-Montana Lanfii eft fpecies, cujus 
vis raro ita longe petitur e montibus: Glutinofo ejus- 
fucco feu lacte navigiorum margines feu ore illiniun- 
tur, fi tenuis Baru Sagueri arboris vel Caju-poeti fue- 
rit interpofitum, ut fiflure quam arétiflime conjun- 
gantur & obturentur. 
Tabula Quinquagefima Sexta 
Ramum exhibet Lanfii Montani, feu Lanfa Goenong. 
van Rumphius wert. de Berg-Lanfe-Boom 
afte de Lanfa Goenong be/chreven. 
It is een wilde berg-zoorte van Lanfen , wiens tak- 
D ken zig in veele korte ryskens verdeelen , en aan de 
| zelve de bladeren met 4 en 5 paren, alleen zyn de 
ryskens niet regt maar krom gebogen. De bladeren gelyken 
na die van Lanfe-bladeren, dog grooter, 8 en 9 duimen 
lank, 3 en 4 vinger breed , boven glad en ftyf ; beneden met 
veel bogtige en uitftekende ribben. ; 
Het bloeizel komt woort aan kleine trosjes , zynde kleine 
knopjes, vezelig, en ruig. De vrugten komen voort aan. 
lange boutagtige fleelen 3 en 5 aan een fteel , en het agter- 
Ste op den voet is een dikke lankwerpige knop, Zy gelyken de 
WVoote-mo/chaten, dog wel zo groot en ronder , van buiten, 
donker-rood, van binnen twee adrie lankwerpige korrels, 
aan de eene zyda wat plat, omgeven met een weinig vleefch, 
bet welke riekt als onrype Lanfen, en bet befmet de banden 
met een bitteren onlieflyken reuk, die men qualyk afwaffen 
kan. De vrugten"zyn zoo zwaar, datze alle takken zou- 
den breken , zo ze niet van flyf hout waren. De fcbor[fe des: 
flams is bard, gefcheurd, van dikke draaden gemaakt , en. 
geeft kleverige melk uit „ als men daar in kapt. Het bout. 
is mede langdradig en ligt-rood met witte plekken , dog naar 
't bert rooder „ en bet Lingoo eenigzints gelyk,en alzo bard. ` 
als Lanfa Utan. Aan de bladeren ftaat nog te merken , dat. 
de agterfte belft by de middelribbe een paar ftroohalm breed. 
korter zy dan de voorfte. EN RE, 
Naam. In ’t Latyn Lanfium Montanum: op Maleyts Lan= 
fa ee „de berglieden van Leytimor noemen.bet Nago»: 
Plaats. Men vind bet weinig en niet danin’t booge gebergte. 
Gebruik. Zyn gebruik is naaft bet Lingoo tot plankenvan, 
praauwen en vaartuigen, boewel bet zelden zo ver uit bet 
gebergte gebragt wert ; met de kleverige melk beftrykt men: 
de kanten van vaartuigen, als men de fyne Baru van Sa- 
gueers -boomen of Caju - poeti daar tuffen gelegt heeft, om 
de voegen digt te fluiten. 
De Ses- en Vyftigfte Plaat 
Perbeeldt een. Tak van de Berg-Lanfe ofte de Lanfa Goenong. ` 
CAPUT QUADRAG. SEPTIMUM. 
Cuflambium. Cuffambi. | 
Rbor hec eft fatis alta 2 fed non multum ex- 
A fu 
tenfa: Folia vulgaris funt forme, fere inftar 
Cujavi , fed multo anguftiora, magisque pal- 
lide virentia, feptem o€tove digitos longa, ac duos 
vel unum cum dimidio digitum lata , fuperius rotun- 
da & obtufe definentia , inferius fenfim anguftata, 
horum cofte funt parallele , atque inferius ita pro- 
tuberant, ut folium hinc fiat rugofüm. In rachide 
bina ternave paria oppofita funt, parvis & fere nul- 
lis infidéntia petiolis. Inferius quoque par multo bre- 
vius eft reliquis , ac raro ad fummum inpar ‚obfer- 
vatur folium. Juniora folia eleganter funt pallide 
fufca, tenuia, ac faporis fatui, nec anterius ita ro- 
tunda, ac vetuftiora. Flores (qui füb foliofa rachide 
oriuntur) dependent undique ex tenuibus petiolis 
digitum circiter longis , plurimis fimul junctis , qui. 
arva funt viridia ac flava capitula inftar Milii , quz- 
ue ftelliformia in quinque aperiuntur petalä , uva- 
rum floribus fimillima, atque hi in medio capitulum 
habent, quale acicula gerit; quod in fructum excre- 
{cit, 
ay 
XLVIL HOOFDSTUK. | 
De Coeffambi- Boom, 
It is een redelyke hooge boom, dog niet zeer uitge- 
a ‚breit; de bladeren zyn van gemeene gedaante, by na 
als die van de Cujavos , dog veel dunder en ligt- 
groender , ongeveer zeven a agt vingeren lank, midsgaders. 
twee en een halve vinger breet „voor met een roode en ftom- 
pe [pitfe „en na agteren allenskens final toelopende , de dwars- 
ribben lopen evenwydig „en fteeken van onderen zoodanig uit, 
datze bet blat wat rimpelig maaken: Zy ftaan aan de rys-. 
kens twee en drie paar regt tegens malkander over , bebben- 
de kleine, of by na geen fleelen: ook is bet agterfte paar a 
veel korter dan bet voorfte „en zelden ziet men aan bet ein- ` 
de vans rysken een blat alleen ; de jonge bladeren zyn fchoons” 
ligt-bruin , dun , en fmets van fmaak „ook voor zo ront niet 
als de oude: Het bloeizel ("t welk agter de voorn.blat dra- 
gende ryskens voortkomt) bangt aan en rondom dunne fteel- 
tjes van omtrent een vinger lank, xd, malkander , zyn- 
de kleine groene of geele knopjens , gelyk de geerft , en.dewel- 
ke bun fiers gewyze openen in vyf blaatjes , bet bloeizel van 
druiven niet ongelyk , in de midden begrypenze een klein 
knopje, qualyk zo groot als een fpelden Saft ‚en var Air 
i -ok 
