| 
I. Boek. XLVIIL Hoofdft. 
Cuffambii a Jaanis & Baleyenfibus contunditur, gof- 
fipioque mifcetur , quod manibus in longa ducitur fi- 
lamenta, atque convolutum bacellis vel Bambofis ar- 
cuatim circumflectitur , quod circiter craffitiei eft can- 
dele, cujus loco accenfum adhibetur ; Macaffarenfes 
contufos fumunt nucleos Cuffambii , hisque depurata 
illiniunt tela Criffe dicta, quum melius ab" zrugine 
hifce preferventur, quam per oleum Calappz. 
In Rumpbii Auttuario bec adduntur. 
Ex Sina fructus: adducitur Linkeng dicus , cujus 
truncus, folia, ac fructus omnino conveniunt cum 
Cuffambio domeftico , quique arbores circa ædes 
plantantur, quarum fru&us funt vere rotundi, & ex- 
terius glabri fine fpinis, ac fuperius cum brevi api: 
ce: Hos ficcos transferunt plenis faccis , crudique 
comeduntur , ‘Caro nempe circa nucleum hærens, 
que dulciffimi eft faporis, gratumque inde fit condi- 
mentum: Cuffambium fpinofum antecedenti defcriptum 
capite, pro Silveftri ab ipfis habetur Linkeng , quod- 
que edendo ineptum eft. 
EXPLICATIO 
Tabula Quinguagefime Septima j 
Que ramum exhibet: CufJambii , floribus. fruêtibusque- con- 
fi icui. : d p i ots `? g SS 1 
A. separatum denotat frudum.; ` — 
B. Ejus nucleum. E rare 
OBSERVAT Ore 
HEXA CG r. ` 4 ^ ae æ SLA 
" Videtur hec arbor fpecies effe eor H: Malab.- part. 4. 
Tab. 35. vocaturque a Valent. Coefe hag. 171. & No: 
XVI. exhibetur. DEE. Teatro Mad 
i= GSP 
as. 
Ce pe gn pi es + a 
addi: x "s d Le és 4 "ex 
u phai P D e ő 
` Veenemaal overeenkomende in ftam, 
LE 
AMBOINSCHE KRUYDBOEK. 157 
Jambi vrugten wert by de Favanen en Baliers ook geftampt, 
onder kattoen vermengt, en met de banden tot lange enden 
of flukken t’xamen gerolt , wyders flangs gewyze om een 
Bamboes of lang ftokje digt op malkanderen gewonden ; beb- 
bende omtrent de dikte van een kaars „en waar voor bet ook, 
in brant ge[Loken zynde , wert gebruikt : De MacafJaren ne- 
men mede de gekneusde korrels van de Cuffambi , en befinee- 
ren bun fchoongemaakte en vers geblauwde rien daar me- 
de, om dat het dezelve beter voor bet roeften bewaart , als 
de Calappus-olye. 
In bet AuCtuarium van Rumphius wert dit "er bygedaan. 
Uit Sina wert een vrugt gebragt genaamt Linkeng ; 
bladeren, en vrugten met 
de tamme Cuffambi „ dewelke men omtrent de"wooningen 
plant , wiens vfugten zyn ront in de grootte van. een knik- 
ker , en van buiten z ‘doornen , hebbende een kort fpîtsje 
boven op. Zy brengenze droog met gebeele zakken: vol, en 
men eetze wit de bandt, te weten bet vleefch rondom de 
korrel hangende, dat zeer zoet van fmaak is , en geeft ook 
een aangenaam cenfyt. De doornagtige Cuffambi int vior- 
aande-booft{tuk bejcbreven , boudenze voor een wild Lin- 
eng , onbequaam om te eeten. e k 329 
ER EE EGOIN G 
or Van de Seven- en Vyfügfle Plaat, ,: 
Dewelke vertoont een Tak van de Cocfambi-Boom met zyn bloes 
„men en ten. j pi 
XVI. verbeeldt ` 1 
211527 d " e ee GË a 2] órád 
CAPUT QUADRAG. OCTAVUM: 
c Pomum Draconum. Boa Rau. 
[ 0a -rau duplex eft, domeftica nempe & filves: 
B tris arbor, cujus & primam fpeciem hoe in ca- 
pite deferibemus: Que arbor eft excelfa perecta; 
coma fatis denfa, ad ramorum fummum recte & fir- 
me progerminant rachides plürim& ‘conjun@e, "que 
funt rotundule , funt autem füperius prominentes; 
- dorfo quafi auCcte , atque ad earum ortum genicu- 
lum aliquod adparet. ‘Rami fupremi funt lanuginofi 
ac herbacei, per longitudinem in tria rotunda dorfa 
feu prominentias , atque in tres profundos fuleos divi- 
fi: Folia dutem quibusdam in ramülis feu rachide funt 
alternatà, in aliis vero funt oppofita, fex feptemve 
ab utroque latere, folia Anone quodammodo refe- 
rentia, fed func magis glabra 3 latiora, firmiora, Co- 
lorisque atro-virentis. Suprema novem decemve pol- 
Dees Jonga ; ac. duos vel tres pollices lata y infima 
quinque circiter pollices longa , ac tres lata , inte- 
pra > multisque parallelis transverfalibus diftin&ta co- 
is, brevibusque infidentià petiolis. Superiorque folii 
dimidia pars femper amplior eft inferiore , ita ut ner: 
vus non directe per medium tranfeat. Foliorüm o- 
dor eft gravis atque ingratus fere inftar Canarihers, 
feu pifcium falitarum , faporque infuper eft amarus; 
quum Silveftris. Boa-rau fit acidus & adftringens. Ju- 
nioris arboki$ folia Junt)diyerfa ab illis, que vetu- 
ftioris funt arbofis, multo enim majora funt, decem 
& undecim .nempe- pollices longa , tresque pollices 
lata: e EET Mat TENGA Magis ae. 
tæ, funtque in inferiore.prope petiolos parte rugofa 
vel phos fed non arne “ita ac Siivettris Boa Fau, 
quedam per paria ad rachidem ‚alfa vero fimpliciá vel 
alternata locantur: Ad ramorum fupremum magnus 
oritur racemus florifer, a duodecim in quindecim 
pollices longus, in varios divifus petiolos laterales, 
ex Laube plurimi excrefcunt flofculi, cupream refe- 
rentes ollulam, feu flores Lilii Convallii, er 
"XLVII. HOOFDSTUK. 
ee á De Drake-Boom. ip 
Oa-rau is tweederley , namentlyk tamme en wilde , en 
B waar van wy de eerfle zoort ook in dit capittel eer ft 
KØ ibefcbrycen zullen: dezelve is een hooge regté boom `" 
met een redelyke digte kruin , aan ^t voorfte der takken ko- 
men regte en flyve ryskens voort , veele by malkander , zyn- 
de wel rondagtig , dog hebben boven een fcherpe rugge, en 
by baren vorfpronk een knietje: de uiterfte takken zyn wat 
wol-of kruidagtig , langs beenen in drie ronde ruggen en drie 
diepe voorens af gedeelt : de bladeren flaan aan zommige rys- 
kens wat verwillelt , en weder aan zommige regt tegens 
malkanderen over: zes of zeven aan een Zyde: gelykende 
wel na-de bladeren van Anona , dog%yn wat gladder , bree- 
der , flyver , en van koleur fwart-groen: de voorfte negen 
en tbien duimen lank , midsgaders twee en drie duimen 
breet; de agter{te omtrent yf duimen lank , en drie breet, 
hebbende de voor[le een lange /pitze , dog die aan de agterfte 
wat korter, en als afgebrooken is , voorts agter en voor by- 
na even breet y met evene kanten , veele parallele dwers- 
ribben, en flaande op korte fleelen : de voorfte belft van "t 
blat is altyt wat breeder dan d’andere, zoo dat de zenuwe 
niet regt door de midden gaat: de reuk van de bladeren is 
[waar en onliefelyk, even als die van de Canaribers, of 
gezoute vis , en boven dien is de fmaak wat bitter , daar die 
van `t wilde Boa-rau zuur en zamentrekkende is: De bla- 
deren van de jonge boom vérfcbillen ‘mele al wat van d'ou- 
de, want zy zyn veeb grooter, te weten, thien a elf dui- 
men lank, en d rie duimen breet :. De dwers-ribben loopen 
ook wat V "der door malkander , &ynde adn de onder [le 
zyde by de fleelen wat ruig of bairig , dog zo veel niet als 
de wilde Boa-rau ; zommige ftaan met paaren aan de tak- 
jens , en andere voor enkelt , of maar een alleen: aan’ tt- 
ter[le der takken komt voort een groote bloem-tros „van twaalf 
tot vyftbien duimen lank , en verdeelt in verfcheide zyde- 
takjens , daar veel klein bloeizel aan zit, wel gelykende 
na. een kopere potje, of bet Lilium Convallium , en gemaakt 
‘van oyf kleine en vuil-witte blaatjes „dewelke digt omvan- 
V3 i gen 
