499 
Ex corticis decocto quidam vomitorium preparant, 
cujus largus hauftus bibendus eft. 
Pifcatores hujus. corticis fucco funes ac retia obli- 
niunt, ex quibus tragulas formant 3 quod alias ex 
Roffu cortice fit: Cumque glutinofo hujus corticis 
fucco, pauxillo aque commixto , mifceri poflunt Doc, 
quedam pigmenta, uti pulligo , fimiliaque, quibus 
colorem obdueunt ligno, pifcatoriis retibus. GC: at- 
que preter hec omnia in Hort. Malab. Tom. 1. Fig. 
51. de Turia arbore infuper alia notantur, ipfique IC: 
quentes tribuuntur virtutes ; quod ex ejus partibus 
(foliis. force) decocto preparato , & cum ‚Calappi 
oleo mixto, Podagra dolores mitigentur , fi hoo pe- 
des laventur 5. radicem. vaccarum urine mixtam ac 
tumentibus oedematofisque artubus obductam illos cu- 
rare dicunt; corticis decoctum propinatum conducere in 
variolis; foliorum fuccum naribus attractum bonum effe 
quartanis , aliisque inveteratis febribus , quod inftitui- 
tur, fi paroxysmus febrilis incipiat ; foliorum infufio- 
nem. potatam tenacia {puta biliofosque depurare hu- 
mores: fricataque folia affumpta vertigini conducere 
& Cholerz ; foliorumque: fuccum oculis inftillatum 
nubeculas ac caligines oculorum tollere , vifumque 
reftituerc. ; rc. il. 
Tabula Septuagefima Sexta 
Ramum exhibet Turie , feu Emeri Siliquis glabris , ubi Litt. 
A. Ejus florem naturali exhibet magnitudine. : 
B. Vero fruêtus (eu Siliquase — 
In Rumpbii Anen, Capite 67. To ERI-ME RA. 
CN 
; aa E i kin CS MA SC 3d IA E 
, "Toeri-Mera minor ac humilior arbor eft, quam illa 
pes extremum claudente , aliquando nullo: Folia hec 
eu pinnz funt oblongz , angufte , minores alterius fpe- 
rem quam precedentis ; qui ex 
petalis, quorum. maximum retroríum reflectitur, 
ma reliquorum papilionaceorum florum feu filiquofo- 
rum , reliqua bina ac. minora petala ad latera locantur, 
quartum complicatum.eft, aci duplex foret folium , 
cymbeforme, & in longum extenditur cornu, quod 
fupra fupremum reflectitur petalum , fine notabilibus 
internis- ftaminibus , floris color eft rubeus purpureo 
mixtus ; fingulo flori fuccrefcit longa, tenuis filiqua, 
fesquipedem circiter longa, ultra calamum lata, fupe- 
rius tenuiter acuminata , in articulos diftincta, quo- 
dammodo quadrata, fed bina latera latiora funt binis 
aliis. Intus continentur femina feu legumina oblonga 
longitudinaliter locata, primo viridia , dein nigra & 
glabra, faporis inftar reliquarum fabarum. Ns 
Tabula Septuage fima Septima 
Ramum exhibet Turic Siliquis articulatis , que Ter, Mera 
vocatur. : i : 
OB SERVA TIO. 
Minor hxc Turie fpecies, Toeri- Mera dita, eadem eft 
planta, quam im Thefauro noflro Zeylanico exhibuimus , ubi 
nobis dicitur Einerus Siliquis geminatis , longiffimis , qui 
Tab. 41. ibi exacte delineata eft, fed in Rumpbii a fili- 
que dependent, quod magis vero fimile videtur, floresque 
rariores ac brevioribus ex petiolis dependent, pinnz ibi 
etiam fant. frequentiores, quum noftre plante fint rariores, 
remotiusque locate , natalis forte ac diverfus locus varie- 
tatem banc caufat, atque uti in Herb. Hart. inveni plantam, 
delineatam eam curavi, ubi vocabatur Senna Zeylanica, ar- 
borefcens, filiqua longiffima: illa autem, que in Hort. Ma- 
lab. part. 6. Tab. 27. nomine Kedangu defcribitur, eft eadem 
arbor, 
HERBARII AMBOINENSIS 
for- 
Liber I. Caput LXIV, 
ren gequelt ; van bet afkookzel der gem. fchorfe weten zommi- 
ge ook een /pouw-drank toe te bereiden; maar daar van moet | 
men dan al een redelyke teug "t effens innemen. 
De viffers befiryken ook met bet zap van deze fchorfe baare: ` 
viflynen en bet gaaren , daarze bun werpnetten van maa- 
ken, gelyk men anders met. de fchor{Je van Roffu doet: en 
met bet kteverige zap uit de fchor(]e „een weinig water daar 
onder gedaan zynde , kan men ook eenige drooge verwen, 
mengen s'gelyk als zwartzel, en diergelyke, om daar mede 
te verruwen of koleuren eenige bout-werken, viflynen Gr, 
en boven dit alles wert in Horto Malab. Tom. 1. Fig. 
st. van den Turi-boom nog al meer gezegt, en bem de na- 
volgende kragten toegefchreven: dat zynde uit zyne deelen 
(miffchien bladeren) een afkookzel gemaakt , en met Calap- 
pus-olye gemengt , bet zelve bet podagra komt te ftillen, als 
men de pynelyke leeden daar mede baat: dat de wortel , met 
koeye-uryn gemengt en ouergeflagen , de ge/wollene en zug- 
tige leeden geneeft „dat bet afkookzel van de fchorf]e goet is 
gedronken in de kinder-pokken; dat bet zap van de bladeren, 
in de neuze getrokken , helpt in de vierdendaagze en verou- 
derde koortzen , gebruikt wordende als dezelve aankömen ` 
dat bet afzietzel der bladeren gedronken, de taaye fluimen en 
galagtige bumeuren purgeert: dat ook zyn geftoofde blade- 
ren goet zyn tegens duszeling , en "t bort: en dat bet zap 
. van de. bladeren in de oogen gedaan , de nevelen of fcheme- 
: ringen verdryft , en àlzo bet gezigt berfteli. 
De Ses. en Seventig fle. Plaat 
Vertoont een. Tak van de Turie Boom, alwaar Lett. ` 
` Au Deszelfs bloem in zyn grootte. R 
B. De vrügt-peulen aanwy/t. 
De Toeri-Mera-boom wert in bet Auêtuarium van Rum- 
; s- phius Capit. 67. aldus be/chreven, 
en zonder kennelyke rib- 
e ryskens komt een bout- 
lankwerpige boontjes , eerft groen , daarna zwart en glat 
van Jmaak als andere boonen. ge, = S 
De \Seven- en Seventig fe Plaat ` 
Vertoont een Tak van de kleine TURIA, Toeri-Mera genaamt. Y 
AANMERKINGE 
_Deeze kleine zoort van Turia, Toeri-Mera genaamt , is dezelve 
plant , die wy in onze Thel. Zeylan. befcbreven , en op de 41. plaat 
verbeeldt hebben, akwaarze Emerus met twee zeer lange houwen 
genaamt wert, dog in de figuur van Rumphius bangen die neer- 
waarts, bet geen ook waarfchynelyker is, en de bloemen zyn ook 
minder en op korter fleeltjes verbeeldt, de blaadjes zyn meerder dan 
in onze plant, die minder en «vyder van elkander p ‚welk on- 
derjebeit mogelyk de verfcheide lugt en gront te wege brengt, want 
zo als ik de plant in bet kruydboek van Hartog gevonden beb, is 
ze naautwkeurig verbeeldt, en wert van bem genaamt Zeylonfibe 
Senne-Boom met zeer lange bouwen: die geene, dewelke onder de 
naam van Kedangu in bet zesde deel van de Hortus Malab. Tab. 
27. be- 
