• 





» 



• • 











H E R B A R 1 1 A M B O I N E N S I S* • Liber II. cap. XII. 



Ultimis iftis tamis ex Malacca delatis fru&us qui- 



By de laatjl genoemde takken van Malacca voaren et- 



dam erant juntti* fed ramulis non adhserentes, hique nige vrugten gevoegt , dog niet aan de takjes vaft, de- 

 magnitudinem habebant parvi Pruni y inferius rotun- zeive waren in de grootte vaneenkkeneprui?n,vanvorcn 

 dij fuperius acuminati > pyriformes , omnesque in bi- font, en 



agter voat toegefpitfl , Peereformig 

 eelen van nialkander gevallen. Vt 



en allegaar 



na fegmenta feparata prolapfa divifi erant, lExterius in twee deelen van maTkander gevallen. Fan buiten bad- 



putamen habebant lignofum , craflum , faporis valde a- denze een dikke boutagtige fcbaal , zeer bitter vanjmmki 



1L maricantis , Ieve > & fungofum > in quoque fegmento Ugt en voos , binnen zag men in yder deel twee langvcer- 



interne apparebant binse oblongas cavitates y feu celhi- pige bolligbeden, en daar in de Zaat-korrels $ kleender 



lag, in quibus oflicula locabantur minora BaccisLau- dan BukeFa&r, in zommige twee, in zvmmige vier, van 



ri , atque in quibusdam bina , in aliis quatuor invenie- buiten wot zagt als wol 9 agter en voren met eett 



bantur , exterfie mollia > lanuginofa , parum ab utraqae /prize, onder de wolagtigbeit warenze fwart y dog van 



parte acuminata , fub lanugine hac nigra erant, fed in- binnen meefi uitgedroos*. JVaar uit ik bemerkte > datze 



terior illorum pars potiflimum erat exficcata ; unde van alle P'aringas-vriicbten veel verfcbillen. 







edo&us fui y ab omnibus Varings fruftibus maxime 

 difFerre. 



tr 

















; 



, 







In Rumphii Au&uario bvcfubjunguntur. 



In het Aucluarium van Rumpbvus wert dit *er bygevoegt. 



Dapperus in Madagafcam defcriptione pag. 29. ar- Dapper in de Befchry ving van Madagascar pag. ap. 



borem defcribit Tetecb* ejusque lignum pro Alois li- befcbryft den boom Tetech , en wil ons deszelfs bout <voor 



gno , vel faltem ejus fpecie nobis obtrudit, ejus vero Aloes-hout, of immers een medezoort daar van verko- 



defcriptio eft valde obfcura , ac proinde incerta , prae* pen , docb de befcbryving is duijler , en by gevolg onzeker f 



fertim quum verum Aloe's ligtium ex Orientali tantum 

 India adducatur. - -±--** 



.-•>. . I 





AT 











'.— 



TabuU Dccim*, 



% 



I 



JE^hibentis ramum Agailoc hi Jecundarii Malaccenfs: 

 Goto Malacca incolis vocatur. *» 



A. Ejus folium fiftit. . «fc it 



quod 





• 



B. Fruifum integrum. 



C. & D. Frufium in binat & quatuor cehlas diftin<3um. 



E. <Jc F. Dimidiam frufiuf partem apertam , dimidiam vcro 



occlu/am & integrum. W 



G. & H. H. Involucra fiminalia. 



h Semhtaipfa* 



■ 









dewyl men bet regte Alofis-hout alleen uit de Uojt-Indi- 

 fcbc Landen brengt* 



%. 1 



T 



G 



G 





1 



Pan de tiende 







Goto Malacca by de Inwo 

 A* Vcrtoont dcs zelft bladt. 



tweede of Malacce Agel-tmt. 





vrud 



C en D. de Vrucht in twee en vkr kamertjes verdeelt. 



E, en F* At halve vrucht geopent, de andcrc helft gcjloottn, 



en in zyn geheel. 

 G. en H. H. het beklesdzel de* Zaad-korrck. 



btTPtmfie zaad. 







t 





• 









CAPUT DECIMUM TERTIUM. 









XIII. HOOFDSTUK. 





**" 





fgallocbum Veteribus no turn fuijfe ; & Dat het Agalkchum de Ouden zy bekent 





quo modo in India adulterctur. 



geweejl y en hoe het in Indien ver 



f s% 



•Jk 





valji wort* 





Gallocbum ab antiquis jam temporibiis fuifle no^ 

 turn & ufitatum fupra innuimus , diximusque A' 

 balim in fanftis Bibliis rtiemOratum , nihil aliud 

 potuifle efle quam hodiernum Agalhcbum , quod po* 

 tiflimum concluditur ex Pfalmorum quadragefimo 

 quinto , & Proverbiorum feptimo , ubi diftinfte dici* 

 tur , Abalim ad fuffitum pretiolarum veftium ac cu* 

 bilium fuifle ufurpatum : Aliquis autem objicere poflet> 

 & interrogare , qua ratione Salomon Abalotbi- arbor es > 

 qua; defcriptae inveniuntur Cantic. 4. vers 14. in fuo 

 praedio potuerit conquifivifle & coluifle ? Ad quod re- 

 ipondeo , non necenario requiri , omnes illas aroma- 

 ticas arbores, cum quibus fponfa in illo loco cOmpa- 

 ratur,revera in Salomonis hcrco locatas fuifle , quam- 





D 



At bet Agallochum ol van oude tyden is bekent 



en in gebruik geweejl , bebben tjoy bier boven aan 



eroert , 



Ahalim 



VermeJt , anders niet kan geweejl zyn , dan bet hedent- 1 

 daagfebe Agallochum , bet welke voornamentlyk volgt 

 uit den 45. Ffalm , en Proverb. 7. alwaar we I duidelyk 

 gezegt werd , dat bet Ahalim tot bet berooken van kofie- 

 lyke klederen , en betfteeden zy gebruikt geweejl : Docb 

 men mogt bier tegens inwerpen en vragen , boe Salomon 

 de Ahaloths-boomen , die befebreeven Jlaan Cantic. 4.- 



lujlbof konde gebadt bebben ? waar op ik 

 nootzakelyk^ te volgen ? dat alle die J'pe- 



" yp die plaatze 



vers 



boomen 



■ * 11 a c „ 1 a- rr ^ j u'n.. -r £? Wfrd » inder daat in s * l °™<>™ ty moeten gejl 



vis & lllud facile concedi poflet: Quid enim obftitif- bebben , boewel men zulks egter mede ligtelyk kan 



iet, potentem ilium , perque totum mundum cele- Jlaan: want wat zou 'er aan gefebort bebben, dat i 



brem Regem, cui ranflirna ac pretiofiflima qusvis ex magtigen en door de werelt zoo beroemden Koning, 



media ./Ethiopum terra fuppetebantur & adduceban- 

 tur, non potuifle claflibus luis ex Opbyre , ubi Ganges 



allerraarjie kojlelykbeden uit bet binnen 



Mooren-lant toevoerde, 00k met zyne vlooten uit Ophyr 



fiuit , arcefcere fibi plantulas quasdam Abalims - arbo- daar de Ganges afjlroomt, niet mede zoude bebben 



rum,aeque ac Caiamum & Cinnamomum exZeylana,ut 

 & Myrrbam ac Thus ex Arabia Jelice , quae omnia in 

 codem horto celebrantur & commemorantur. Apud 

 pofleriores fcriptores tarn Graecos , quam Latinos , 

 ab illd tempore nulla hujus ligni. fit mentio usque ad 

 Diofcoridis tempus , qui fub Augufto Caefare vixit : fi- 

 ne dubio , quod adeo rarum atque carum eflet , ple- 

 bi vel privato non fuit notum vel ufitatum ad uium 

 medicum. Ex Diqjcerd. autem libr. I. cap. 21. qua?- 

 dam fuboriuntur difRcultates ,. an ipfi*verum Agallo- 

 cbwn jam fuerit notum , primum , quum Agaltecbum 

 fuum dicit efle maculofum , vel potius pun&atum, feu 

 maculatum , quod fubfequcntes & recentiores (crip*- 

 torcs non commemoraijc , unde & Mattbiolus in fuis 



Com- 



overbrengen eenige plant jes van Ahalims-boomen 

 als Calmus , en Caneel uit Ceilon , Myrrhen 'en -Wie- 

 rook uit Arabia felix » die at mede in den zelfden bof 

 werden geroemt en uitgedrukt. By de navolgende Scbry- 



onder de Grieken , als Romeinen , vind men van 



die tyd afgeen gewag van dit bout gemaakt 

 fcond. tyd toe, die geleeft beeft onder den Keizer Augus- 

 tus ; buiten twyffel oni dat bet , wegens zyne raarbeit en 

 duurte , weinig onder de gemeine man in de Medicyne is 

 bekent geweejl , maar uit gemelde Diofcord. lib. i . cap. 

 2 1 . ryzen dan wederom eenige. twyffelingen , of bem bet 

 regte Agallochum al zy bekent geweejl , ten eerjlen , om 



Maculofum, of veel 



unftatum , dat is geplekt of gefpikkelt 



de 



I 





• 



* 





\ 





\ 



' 









