

Experimcnta qujedam fubjnngam , quae inftitui in 

 omnibus , quae habebam , ffuftis, cum illinita calcc 

 ad detegenaum naturalein corum colorem & fpecierfi, 

 ut & tin&uras , quas fpiritui vini infufa haec frufta ex- 

 hibebant , &c. Vulgare ac notum Lignum Caliatou- 



II Boek. XVII Hoofljl. AMBOINSCHEKRUYDBOEK. 



Ik zal bier nog byvoegen eenige preuven van alk 

 ftukjes, die ikgebatbeb, aangaande boar naturlyke .,- 

 letir en vertoonig met opgefmecrde kalk , als mcde de 



triirhurpYL dia *y<\l Hat Aa /)t^-,«,l~~o^.~ «.-.„ I. _ _ . C *\ 



eft obfcuri fang 



Het gemeen 



haar seven & 



rubens 



Jloelen 



obfervaverim , grave porro eft 5 folidum , fed Hon dradig 



bevondenbeb, voortsfvcaar , maffyf 



longitudinales gerens 

 longitudinem findendum. 



fibras 



ac difficulter per 



Illinita calx per aliquod 



aradie en moeyelyk in de Icngtefplyt 

 de kalk blyft <wel een tyt lank wit 



De opgeji 



tempus alba manet, fed dein eft laete purpurafcenfis, 

 vel carnei coloris. 



-paars, of Appel 



moat wert daar net 



bant interne * 



Inter frufta pro Sandalo rubro 



Minii rube 



erant 



omniaque longitudinales habebant fibras, Illinita calx ftukken 



regtdraadig: De 



" • licht-paars 



Onder dejtukj 

 zorm 



of Men j 



)pgefmeerde kalk vertoonde zig meefl 



in pluribus apparebat la;viter purpurafcens uti fupra , 



au"tem fang 



quorum 



•was ook een ft 



was , zig de kalk geel vertoonde : Boar 



calx confpiceretur flava : Inter haec etiam erat fruftu- 

 lum , quod perfricatum diftin&e Sinapios odorem re- 

 ferret , alterum languidum Sandali fpirabat odorem , 

 plurima autem nullum dabant. 



moftaart rook , bet ander bad eenflappen 



meefte gants geen. 









Rumpbii Auttuario bcec additafi 



. 



In de vermeerdering van Rumphi 



it'erbygevoegt 



39 



^ 



Dapperus utraque Sandali ligna in Africa fe(e in- 

 mifle putat, narrat enim in Anfiko pag. i8o. „ In- 

 gens Sandali copia hie occurrit , rubrum nempe 

 quod Fawille, & album, quod Sikongo incolis dici- 

 tur : quo pofteriore tanquam " " 



Dapper tvil mede de beyde Sandel-houten in Af 

 vinden , * *' ' " ' "" * " " 



3J 



, * - , , b * tyefoyft m z y n Aniiko pag. 1 80 



Men beeft 'er meenigte van Sahdel-hout , te voeeteh 



rood, daar te Ldndt Fawille, en wit, Sikongo ge- 



„ -«. , v,»v, j/mivuui,. Luu 4 uaiii optimo in pul-. „ naamt ; met welk laatfte als bet belle tot (iof seftootem 

 „ verem contufo, & cum oleo Palms mixto incola; ** * " /w - J - n * — ' - - - JbJ 



ad fanitatis 



3) 



licbaamff 



gemengt, de Inwoonders bun 





„ xuuiu niunguui tui^m auiamiauj cumcrvauuncni. „ ncoaam /meeren 101 oeDOuaenis van gezontbeit Zeeker 



Amicus quidam ex Batavja^anno 1697. mihi mifit fru^ Vriendt beeft my van Batavia in January i6gj'eenrond 



fchyfje van rood KaYmour -bout , nevetis nog een lanr- 

 <werpig ftukie gezonden , met berigt , dat bet eerfle aldaar 

 voor roodt Sandel-hout verkogt wert , bebbehde eenie- 

 zints een reuk na Sandel-hout trekkende , dog bet kleyne 



flum rotundum rubri 



obloneo frufto ; cunTrelatione , primum illud pro 



rubro ibi vendi, quod odorem Sandali etiam 

 quodammodo fpirabat. altera autem minor & oblon* 



odore 



J 



fcit , in parte ejus auftrali , fed raro occurrit , & non ni- 

 fi apud Primores. Segmentum vero illud rotundum a 

 praefe&o Baleyenfium dono datum fuerat Pangorang 

 Bantamenfi , in cujus venditione emptum erat pro 



'pige ft ukje bad geen reuk : Het 

 op Java na de zuyd-kant , 



de 



bekomen 



maar is tsceinig en maar by 



was , badde toebeboort den Kap 



Daar die ronde febyve afgezaa i 



quindecim inperialibus , ponderabat vero libras decern* komen hadt, en op wiens verkop 



Pangorang van Bantam tot een vereering 



, fegmentum 



feu Hollandiam fecum du&urus ell , ut exploret, 



id , quod ex Indiis Occidentalibus transfertur , 



nine Sandali rubri magna copia Ratisbonae feca* 



tur , inque Pharmacopsis venditur , ejusdem eflet 



not«e 



feu cum 



ryksdaalders , wegende omtrent tien ponden. Vol 



febryvmvan dezen Vriendt zoude by diergelyke fcl 



._ J . ' * Voder landt neemen, om te zien, of bet j 



Weft-lndien komt 



Straasburg 



Apotbeken verkogt weft , daar mede overeen komt 



) 





o 



T 



O. 



De Sandalo rubro vide porro Valent. bijlor. fwipl. re* 

 farm* p. i%6. & India litter, epifl, x- p. 387. & Sam. Dale 

 Vharmac. p.^i* qui varios collegit audlores. ut & Ray bi/f. 

 pag. 1805. Park. Theatr. p. 160$;. J. Bauh. u p. 4S9. & 

 Chabr. 37. ncc non Jonft. dendr. p. 456. ut & Rajr torn. 3. 

 append, p. 84. & Herman. Mat. med, p. 89. qui dicit eflc ar- 

 boris filiquolae , floribus papilionaccis. ^ 



Tria hac Sandali ligna defcripta quoque occurrunt in Va~ 

 lent. Ambonue deftript . pag. %o6 r & 107. qui & praccedentia 



jigalkcbi vert tefpurii ligna breviter quoque defcripta cxhi- 

 bet. ■*»• 







AANMERKINGE 



■ 



1 



Over het Roode Sandel-hout xiet vcrdcrs Valent. hi fl or. Rmbl. 

 reform* p. 186. en de tweede brief van het gelettert Indie p. 

 387. als mede Samuel Dale Vharmac. p. 376. die verfcheide 

 Schryvers aanhaalt. en Ray hift.p. 180$. en Parkins Theatr, 

 p. liou als ook J. Bauh. eerfte deel pag. 4J9. en Chabr, 

 p. 1,7. en Jonft. dendrol. p. 456. en de append, van Ray derde 

 deel pag. 84. en Herman Mater, tnfd. p 89. die zegt dat het 

 een boom is met Peulagtige vruchten , en Kapels-vormice 

 bloemen. b 



Dc dric zoortcn van SanJelhouten werden mcde befchre- 

 Vcn gevonden by Valent. in de bejehryving van Ambon tag. 



106. en 207. die de sooxgxzviA^Calambac^Agelhontenoot 

 kortelyk befchryft 









\ 







1 







CAPUT 



m w* 





Q 3 



xvra. 



