



* 





\ 





\ 



•» 





HERBARII AMBOINENSIS Liber 11 cap. XX. 



60 



cunt in Ceramas parte Occidental i , 

 hobbo non procul a litore , uti rami & fructus ex Ma- 

 caflara mihi tranfmiffi unas eafdemquc eOTe arbores 

 clare demonftrant , hoc tantum difcriraine , Caybobben- 

 fium folia efle rotundiora & firmiora , cum illis vul- 

 garis Syderoxyli magis convenientia ; fruclus feu fi- 

 5 iquje Amboinenfes font majores & latiores , diftin&o , 

 fed breviori apice ad unum inclinante latus. Singula 

 Cerameniis vel Caybobbenfis filiqua unumplei 

 eerit ofliculum , raro bina , inftar lapidis dura 



o. aj^Ah,mriu fed planiora & tenuior; 



Cay- febe Gouvernement , groeyende op Cerams Weft-zyde, in 



bet difiritt van Caybobbo , mede niet ver van Jlrant > 

 immers de takken en vrucbten my van Macaffar toege- 

 bragt, wyzen klaarlykuit,dat bet eenderlei boomen zyn: 

 alleenlyk met dit onderfebeit , dat de bladeren van de 



fty 



rf 



bowmen van de Amboinfche zyn grooter en breder , met 



msro fplendentia , 



Macaffarenfes , ad latus diftum hilum gerens 



, & ex 

 tenuiora quam 



inftar 



lyk een korrel, en zelden twee 



ife of Caybobfe beeft 



ft 



en 



hurfe aua filiqus nedtitur. Plurimum in eo confiftit cajjaarft 



dilcrimen , quod Caybobbenfis 

 nieram refinam, uti Macaffareniis 3 ucec raciaaiur , ex- 

 ceptis quibufdam fiffuris, quas fponte agit , m quibus 

 mrva videtur contineri copia: Lignum eft durum, & 

 craffis conftat fibris, hinc inde pingues ac mgras ge- 

 rens maculas , bonum fed flaccidum dans odorem, 

 fiqute recens elaboretur, ejufque fruftum cubili mpo- 

 natur , illud totum odore fuo replet. 



platter en dander , dan 

 „ oornoemde Pelfig beursje h 

 fchaal bangen: bet meeft 



febeit befiaat bier in , dat de Caybobfe 



iffaar/i 



gekapt , behdlven nit eenige febeuren , die van zelf 

 en of open berflen , daar 



s 



wit , en grofdradig 



Jlappen 



plekken 





flak daar van in een kamer 

 daar mede. 



'omen. Latine Galedupa Ceramenfis. In 



Naam. In 'tLatyn Galedupa Ceramenfis , o/> Ceram 



en Ay Goa> 



Ceraim circa Caybobbo vocatur Cam Goa a Ay Uoa, zelf-- , , ----- -„ --* *s.™~* > 



forte ob convenientiam cumMacaffarenfi arbore, cujus miffebien wegens de overeenkomjt met de MacaJJaarJt 

 -m-r-. i:„ r>„n ^tAn n(l • atn mifpm hnnr nrhorem alwaar de Tioof t (tad Goa is zenaamt: docb andere 7 



Metropolis Goa difta 



dicunt Aycoa h.e. arbor odorata. 



Ay 



Ufi 



a 



ftjl 



cos., dat is welriekende 

 Het bout daar van beeft 



ift, geen 



plaatzen, 



wel tot planken gefaagt , maar 



daar toe van 



mis fit villofum , nee elegantem habeat colorem , voerken , om dat bet te bairig is , en 

 odor quoque in toto non percipitur ligno , fed tan- geen moye coleur , de reuk en is ook niet in 't gebeele 



?j _.- — :u.,c Q ;„o r»oi-i-;Kiic nrooe radicem , ubi ni- bout over al , maar alleen in de vette deelen na'afb de 



turn in pinguibus ejus parti dus 

 crefcit ac ruffefcit. Radicem c 



fn "ea "minorem percepi odorem : Mulierculae Cay- 

 bobbenfes & Cimarienfes odoratum conterunt li- 



mifcentque Boborri 



voortel , daar bet zvoartacbtig > engraauvubefterft : Ikbeb 

 de wortel ook laten uitgraven , maar daar nocb minder 

 reuk in bevonden : de P'rouwtjes van Caybobbo en Ca- 



corpora 



m 



Dum 



1 



ipa 



loq 





manen , 

 del-bout , 



ruikende bout , in plaats van oan- 

 Bobori-falven , om daar mede bet lyf 



de MacafTa- Dewyl nu in dit Boek dikwils gedagt wert van bet 



fit ejus bafis , hinc generalera ejus fubju 



Macajfaarfcbe reukwerk Dupa genaamt , door ga?its wa 

 ter-Indien zeer vermaart , om de klederen daar mede te 



amus oportet defcrip 



fpe 



in binas ilium divi 



perfi 



en de voornoemde 



dfli 



Ifde, zo moeten wy bier een generate befc 

 r van doen : bet zelve verdelende in twee h 



is 



Dupa Radja feu Regia D 



zoorten. 





non licet componere" vel uti ; Secundo. Dup, 

 ja h. e. vulgaris feu venalis Dupa. 



Dupa Radja. Sequenti praparatur modo 

 Aloes ligni leu Calambaci , optimi Garo feu 



1. Dupa Radja, of Koninklyke Dup 



man niet maken 



2. 



Du- 



pa Balandja 



gemeene of koop-Dup 



fi 



(cujus tres funt fpecies) omnia minutim confeiffa of Agel 



1 . Dupa Radja wert aldus gemaakt , men neemt van 

 >,fle Aloes -bout of Calambac, van bet beft 



Thea 



ifamala ( quod in Macaflara 



fumitur 

 anatica quantitate, Caj 



(voaar van men drie zoorten beeft ) 



Teekopje 



Ct wel k men op Macaffar abiifi 



ii 



fpecierum 



)&Ca 



wit Calambac noemt) en Caju Lacca, ieder een balf 

 kopje, CajuTay, ^Putsjoc, (Coftus Indicus) van 



ias fpecies, Ambelauw nempe feu 



Ambelauw Key , quas longa & tenuis eft ~ 



Unguis Odorati leu U- Cominjan, of 



wat minder dan een balf kopj 



Unguis 



Rafamalce 



liquidce 



lauw 9 bet gemeene, en 



)f Unam 3 twee zoorten, te weten 



Pcmgkilang binos , Timbai olei dimidium, lign 



lange en dunne Onyx 

 Styrax liquida > 



c«fi, & refina" minutim contufa primo ficca jes, Timbaus 



kopj 



inter fefe mifcentur, haecque omnia fimul menfuran- 



dimidia ponderis parson 



Key , zynde een 



nala, of 

 Pangkilang, twee kop- 

 \ie daar van , een balf 



kopj 



quanti 



quatuor dividitur sequales partes : atque tres hujus wel en ter deeg 



kopje; de bouten alsgezegt, klem gekap 

 na klein gejioten zynde, mengt men eerjtt 



„ „_ inferviunt, reliqua una Ttnj w 



duplfex eft. Craflifiima enim ^pars ex hac deftillans 

 arbore pingue 



zamen , boe zwaar dat bet z;y ; bet halve gewigt daar 

 van deelt men wederom in vieren : drie deelen daar van 



indurefcit , altera autem bars feu tenue ac flavum welk tweederlei is : want bet dikfi 

 oleum , quod inftar olei Calappi ex eadem fluit ar- loopt, is een vette en fmerige Gom 



Tinjo , bet 



\(fa vocatur, & ollulis infufum 



rubens eft ac mucofum 



rans odorerii. Dura 



Galedupa & 



is tarn diu fupra carbones ignitos 

 mollefcant inftar picis ^ fingul 



pus- Olie uit den zelfden boom loopt , 

 wei't in potjes gevult , zynde eerjl geel 



Calap 



ledupa 



Jlerk riekende : het barde Ga 



werden 



peculiarem elaborat glebam, manus humeftans cum den zo lang over glimmende kolen gearbeit, tot dat 



Pamaffi 



efficit , ne 



em liquefcit inftar 



5fe 5 quae mafia cum Raflamala amplas fortique inpo- 

 nitur patinae calefaQs , di&aque ligna & refinae in 

 ea manibus continuo ac fortiter commifcentur & ela- 



borantur* donee omnia bene permixta fint & in craf- 



fam 



klompjen boudende of 



Dienfl 



met het voorfebreve Pamafla , bet welk inaakt 



i kleeft : en deze materie wert 

 delyk zo dun als Teer , y t welk men dan met de Ra 

 nala in een grote fierke febotel doet, als mede warm 



moos!* 





i 



1 





