





/ 















% 



' 











Boek. XX Hooftjl 



AMBOINSCHE KRUYDBOEK 



61 



flim praparata fint pultem , quse paruni Soli exponi- 

 tur , ut modice exficcetur & indurefcat : dein globuli 





maakt, engiet de voorfcbreve bouten en Reflnen dt 

 9 t zelve met de banden • zonder opbouden , Jterk 





parvi ex hac formantur mafia ; foliifque Licuala in- malkander werkende, tot dat 



volvuntur ; Galedup 



pap zy , en men zet bet als dan een wemis: in de 



Bambofis palmam longis , digitum craflis , Tinjo autem zon 9 om matigljk te drogen en hart te iverden: aaar na 



in Bambofis dimidio brevioribus, fed paulo craflio- 



ribus. 



Dup 



diftingui pofle odore , quum magna Calambaci quanti- 

 tas hanc ingrediatur, quod vulgari non additur: Pri- 

 moresMacaflerenfeshancfibi dupam adeoadfcifcunt, 

 ut , fi ejus odorem in viro privato obfervent > fufpe- 

 ftum ilium habeant, ac rem cum uxoribus fuis habuifie 

 credant, atque ob hunc tan turn odorem vitas ejus infidias 



formeert , en die in bidder en van L 

 voomoemde Galedupa verkoopt mt 



# 



maar 



bamboesjes half zo lang , docb <vuat dikker ; nu jiaat nocb 

 te weten . dat de Koninklyke Dupa van de gemeene on- 

 derkent kan tverden aan den reuk > om datter veel Ci- 



Ma 



m- _,_— _ ■■ •■ ^ \ w V — ^^ »^ 



ftruunt: Eadem quoque dupa melior reddi poteft, fi cajfaarfcbe Groten eigenen bun deze Dupa zodanig toe, dat , 



Calambaci 



proportio iriminuatur , velquxdam etiam penitus 



zelven 



gemeen mansperzo 





omictantur. Nee opus eft* ut Tinjo admifceatur ; Prima- baarvrouwen was geweejt, en befn alleen om dezes reiiks 



"^ ' ™ '" "" " ~ *" -•"-'• n * <• willenaarbet lev en ft aan: dezelve Dupa kan men ook 



verbeteren > als men de quantiteit van Calambac vermeer- 



upaRadjcB ingredientia funt fexfubfeq 

 tiafrufta, qua? funt Calambacum, Garo , Cajulacca 3 

 Unan, Pangkiling, & Rafamala. " 



\ 



vermindert; of 



cipaaljte ingredienten van de Dup 



P 



•-' 



6. ft 



Calambac, Garo, Cajulacca, 



Vulgaris Dupa dividitur in dupam venalem 



lem, m utrifque autem Calambacum omittitur, ac 

 plurimum fequenti prseparatur modo. 



Agallocbi Spurii , Caju Mattabuta , & Caju Rafamala > 

 quatuor anaticae fumuntur quantitates ; Caju Lace®, 

 Caju Garo vel vulgaris cujusdam Agallocbi , Putsjoc- 



Unan, Pangkiling, en Rafamala. 



De gemeene Dupa voert wederom verdeelt in hop 

 Dupa en flegte , zynde in beide de Calambac ddar ui 



gelaten . 



ft aldus gemaakt 



t 



A . 



vulgar 



partes 



- . l fi 

 Calambaci una pars , radices Tacari, binse 



horumque lignorum patina fit plena, quse 



s 



Unania 



Men neemt Agallochum fpurium van Caju Matta- 

 buta, en Caju Rafamala, van ieder vier delen, Caju- 

 Lacca , Caju Garo , of eenig gemeen Agel-hout, Puts- 

 joc Ana , 2 deelen, Caju Caftoeri , en, (zo men *t beeft) 

 Jlegt Calambac , een deel , de ivortelen van Tacari , 

 2. deelen, en men maakt dat 'er van deze bouten een kom 

 vol zy , allegaar grof gekapt , en in een vyzel gefi 



nus, nigra? Gale-dupce & Benjowin fruftum m? 



integras Pinangae, utriufque porro Tinjo & Timbai 



(luk 



daar onder 4. Jluks Unam , een Teekopj 



zwarte Galedupa en Benjow 



fuccus 



maflam 



ne 



1 firriul liquefcunt in fartagi- 

 cui parum mifcetur Pangki- 



zap 

 majja voert , en dit frnelt 



dat 



Zibetbi. Vulgari quoque dupae adduntur 



mar Selan, aliseque refinae odoratse, quaeque in glo-- pa 



pannetje te zamen in een klomp t daar onder mengende 

 een weinig Pangkiling en Civet : onder de gemeene Du- 



bulos formatur, uti fupra indicatum eft. Pangkiling 



hirtae funt 

 malis 



nigrae 



fi 



binis tribufve conftat inperialibus. Timbaus eft fru- 



aperto 



adhibetur 



e berjjen 9 en men bandelt daar mede om bolletjes 

 maken, als boven is gezegt: Pangkiling zyn rou- 

 <me beursjes; of zo gezegt wort, de klootjes van eenig 

 beeft, van binnen z<wart> als Inkt , en 't ftuk 2 a 3. 



Timbaus is een imtte vrucbt 





Ryxdaalders geldende. 



)pgefneden zynde , een welriekent 



Macaflfara Rafamala 



6 



■ % 



fiaue 



fumitur faccharum in placentam formatum , 

 vefles odore inbuere velimus , ut odorem diu fer- 

 vent, primo per unam noftem floribus variis con- 



mixtura 



rampe 

 ofarum 



fpergends funt, quorum 



catur,dein paululum afperguntur aqua 



Mofcus ac Zibethum fuere infufa , & cum hac contrita, 



tumque defcripta perfumantur Dupa; Altera nofte y ^ o ^ rww ^^ 



floribus iterum confpergantur , ac fecunda perfumen- een nagt bebloemen", en voor detvoeedemaaFberoken , docb 



water loopt, dat men ook tot de Dupa gebruikt. 



Op Macaffar , als men geen Rafamala beeft , 'neemt 

 men ivitte Koek-fuiker , en als men de klede'ren perfu- 

 meren wil, datze den reuk lang bebouden, zo tnoet men 

 ze eerft een nagt met alderbande bloemen beflroyen , <welk 

 mengelmoes Bonga rampe genaamt wert * daar na be- 

 vogtigt menxe zoetfes met een weinig Rofewater , daar 

 iuat Mufcus en Civet onder gevreven is , en berooktze 



rfchreve Dup 



tur vice , ut diutius odorem fervent ; fed hoc, ad 

 opus lintea non lint Candida , quum inde flavefcant. 

 AQuoddam etiam fuffimigium defcribitur a Diofcoride 

 lib. i . cap. 24 , quod Cypbi ibi vocatur , quo dicit ufos 

 fuifte Aegyptios Sacerdotes ad fuffitum idolorum fuo- 

 rum; Quum vero hoc caput fufpe&um ac fpurium 

 habeatur a docltis , nee ipfa mixtura multum valeat 

 ad gratum excitandum odorem , hinc attentionem 

 non meretur vel quandam fidem. 



t 



dient tot dit ixserk geen wit linnen te nemen , [vermits 

 zelve daar van geel wert. ' " 



Daar wert ook een zeker reukwerk befebreven by Diof- 



Lib. r'. Cap. 24. en aldaar Cyph 



^gyptifche Prieft 



ben tot reukwerk voor bare Afgoden : maar dewyl dat 

 Capitt el by de geleerden fufpecT; is, en ook de meneelinz 



If- 



geen confide 





A T 



Tubal* Decima TertU 



O 





T 



G G I N G 



1 



*** 







* r 



» 



k V*n de dertiende 



i 



■* m, 



Quae cxhibct arborcm foliis oppofitis fimplicibus , 

 plana, gemina; quae Galedupa a Rumpbfo vocatur. 



ua 





-9 



Vcrbceldcnde een boom met cenvoudige tegens elkandcr 

 evcrftaandc bladcrcn , en met twee peulen te gelyk vooit- 

 Jcomende, waar 



A. Vruftwn feu Siliquam denotat , ut fitus Ojjuulorum 



pareat 



Officula 



boontj 



Wyft 



Rumpfa 



*. 



de 



■» 



B. De uitgenomen I 

 fgefcheiden. 



•:•!• 



ie plaatfing del 

 onderftc roetjc 





o 



T 



O. 



A 



N M 





K 



Jefcript.f. 209 



defcripta quoque occurrit in Valenf. Ambotn* 



Deze boom komt ook voor befchreven by Volt 



CAPUT 



hefchrjving van Amkoina fag 



xxi 



















1 



4 





