

. 







HBoek. XXlll.Hoofi/l. AMBOINSCHE KRUYDBOEK, 



T 



O 



'•v 



UYTLEGGINGE 





Tabula Dccima Onart<t. 



Van de veertiende 



•» 



Quz exhibet Laurum fruttu monjirofi & fpongiofb f cortice 

 aromatico CaryophylLeo ; Culitlawan a Rumpbio didtam. 



A. Fruffum denotat Jpongiojum ac tumidum. 



o 



V 



T 



O. 



< 



Arbor haec proxime convcnit cum Cinnamomo y Lauro y & 

 fimilibus , fed frudtu abortivo & fungofo ab iis difFcrt y florcs 

 cseterum, foliatura, immo & tota forma ipfis fimillima eft. 

 Unde & L au k u m fru&u abortivo, corticc Caryophylteo 



hanc vocavi. 



Dcwelke vertoont een L a o w r x e r-Boom met cert 



mmftreufe en fpongieufe vrucht met een (peceryacbtige en 

 A. Toont aan de opgefwodene fpongieufe vrucht. 



A.NMERKING 



boom konit het naaft aan de Caneelcn Laurier-boom , 



misgewat 



en 



en diergelyke, doch 



ook de ganfche gedaante aan de voornoemde zeer gelyk, 





Laurus of Lauwrier 



$ 



* s 



een 



Jndi 



fpeceryacntige fchorffc. 

 Deze Jchorfle wort verder befchreven in Valent. Ind. 



r 



Epift. XXIV. p. 4 jo. icfeq, ut & in Epbem. Germ. Acad. ' JJtterat. XXIV. Brief, p. <o. en de 



aw/, curtof dec. %. *#*. $. />*#."" 53. ubi & ejus delineatio, 8c 



rborit defcribitur , in Valent. Amboi- 



Defcript. pag. xio No 



II. 



hifior firnpl. reform p. 171. interrogate 

 fit, eadcraaue ex arbore colledhis* ex g 



an hie 



$ia Caryophyllata, ubi dubitat au&or, quum prior 

 multo fit craffior cortice Cafjia Caryophytlat* quod & ego 

 in medio relinquo , quum Bumphius hujus nullam faciac 

 mentionem, ^ Cseterum CaJJi* Caryopbyllata fynonyma & 

 defcriptio , ejusque virtutes occurrunt in S. Dale Pharm. in 



mer. Germ. Acad, natur. curtof dec. x. ann 3. pag. <j. 

 en unaer den naaro van Coelit-la<wan~boom by Valent. in dc 

 befciryvmg van Amboina p 210. No. XXXVII. 



In Valent. hiftor.fimpl. reform, pag. 171. wert gevraagt , of 

 deze bait dezcltde is , en uit een en dezelfde boom vergadert 

 wert, waar van de Cassia Caryophyllata komtf waar 



aan 



4to. pag. 

 Cap. z. &c 



Paul. Herman, mater, med. 



i 





C j yVC £ twr y ffe,t » om <*« ^ Culitlawan dikker is dan 

 « IC van de Caflta Caryophyllata , het geen ik onheflift laate , 

 wyl Rumphmr hier van n.cts melt. Verders zyn de benamin- 

 gen, Schryvers, en de kragten van de Cafta Caryophjllatatt 

 ymden by Sam. Dale in zyn Tkarmac. in 4 topag. n*. als mede 

 in de Mater. Medic, van de vermaardc Paul. Herman eerft e 

 deel , Capittel i . &c J 



% 



CAPUT VIGESIMUM XXIII. HOOFTSTUK 



TERTIUM. 



> 

















Sindoc. 





* 





N Borneo & Java alius occurrit cortex Sindoc 



tus, 



diverfum effe corticem 



confundit: Sed 



indicare potuerit 



que hie cortex maxime a Culitlawan differt ; eft enim 

 iolidior, durior, & magis fufcus , externe glaber , & 

 quafi rafoatus. Sapor primo quidem accedit ad Culit- 

 lawan , fed dein amarities fubfequitur cum adftriclione, 



nee 



etescitur 



Nomen. Nullo alio hactenus nomine nifi Sindoc in- 

 notuit. 



Sindoc, 



O 



P Borneo , en Java , valt nog een under baft , Sin- 

 doc genaamt , die de gemeene man met Culitlawan 

 confundeert: Maar ik oordeele dat bet een ver- 

 febeide baft , en van een byzonderen boom is , boeisoet my 

 de gedaante des booms tot nog toe niemant beeft konnen 

 beduiden : En zekerlyk deze baft verfebilt ook merkelyk 

 van de Culitlawan ; Want by is dicbter , bruinder , en 

 vafter, van buiten effen, en als gefebaaft. De jmaak 

 trekt in 't eerft wel klaarlyk na Culitlawan , maar men 

 wert daar op Jiraks een bitterbeit gewaar , met een ad- 

 ftriStie , dewelke zo groot in geen Culitlawan gevonden 

 wert , en in de Sindoc vint men ook de Jlymerigbeit niet 

 die in de Culit-lawan is. ' 





1 



Naam. Hy is tot nog toe met geen under naam 



ndoc bekend. 



Locus. Crefcit in Borneo $ circa Succadanam > & in 

 Sumatra circa Palimbang. 



Ufus. Ufurpatur contra vermes abdominis., item 

 ad icl:u$ & morfus venenatorum animalium, prius au- 

 tem vulnera funt irritanda & pungenda duris'Tama- 

 ryni filis, ut ater exftillet fanguis, ac dein contrkus 

 Sindoc his inponendus eft , porro tarn interne quam 

 externe ufurpatur inftar Culitlawan. 



- 



Plaats. Hy valt op Borneo , omtrent Succadana , en 

 op Sumatra, omtrent Palimbang. 



Gebruik. Hy wert gebruikt tegens de wormen 



gediertens 



mede tegens deft 



des 



moet de wonden eerft ft ooken of 



prikkelen , met de barde draaden van Tameryn , op 

 betfwarte bloet daar uitloope., en dan de gevreeven Sin- 

 doc daar op leggen : voor bet overige by wert meeft zo 

 vmendig als uitwendig gebruikt, als de Culit-Jawan. 



o 



v 



T 



o 



Sindoc a Valent. in Ambohue defeat, f. xif. quoque 



commemoratur & defcribitur. 



A 



M 



K 



E. 



De Sindoc wert by Valent . in de Btjckrpmg Tan Amboina 

 p*xi7. verraelt eo befchreven. 





CAPUT 



I 3 



XX. 



N 



/ 







