



( 



Bosk. XXV. HooM. AMBOINSCHE KRUYDBOEK. 



]at primum molle inftar olei Calappi , dein autcm 

 adeo durum & album, acfi febum foret. 



IS 





T 



O 



T 



G 



TabuU Dccim* 



bentis MyaTO-LEuco-DENDRON/a///j/>/^gr/x, 

 btfiexit f fiaribus ftaminofis & fruftibut urceoh 



Rumpk 



Florem. B. Fruftum denotat. 



o 



V 



T 



O. 





■ 



Hujos arboris raraum jam ante aliquot accepi annos a D. 

 Garcin nomine M y jl t o - Lbuco - dbndri Indici , incolis 

 Cajo-Poti didfc , cujus defcriptionem nuperrime mecum com- 

 municavit idemCL. D. Garcin, quam in B. L. & Botano- 

 philorum gratiam hie fubjungo. 



Arboris hujus Moluccenfis, 50. immo 60. pedes nonnun- 

 quam altse, trunci verticem rami occupant, qui plerumque 

 unara alteramve ulnam longi funt, & quorum bipedalis utplu- 

 rimum eft circumferentia ; tortuofa caeterum hsec arbor eft , 

 qua: candido gaudet cortice , quem Betulae cortici haud im- 

 merito comparaveris , eo licet ro ulto craffior fit , plunbuique 

 idcirco conftet membranulis, quarum exteriores fecedunt & 

 temporis traftu veterafcentes . in minutas diflciflac particulas , 

 atque in fpiram circumvolutae (ut fit in Betula ) fponte cadunt. 

 Arboris noftrx corticem vermium quoddam genus , quorum 

 ibi indies augerur numerus . faepe in feftat ,• ej usque pluribus 

 in locis , in labyrintbi formam , cumculos agit. 







Rari, nudi, tortuofi, tenues, & fragiles exiftunt excelfiores 



"Rami; tenuique, nee hujus, qui in truhco diflimili, ac proin 

 candido , ut truncus , teguntur cortice ( unde arbor hacc Caju- 

 Puti Malaicenfe nomen obtinuit.) bis aut ter biparthi hi ra- 

 muli ad extremum fuum tantum divergunt. Circa ramorum 

 partem fuperiorem nati /^zmmtZt alterni , rotundi, tenues, fra- 

 giliores quam lentiores , duplici teguntur membranulsl : Exter- 

 na tenui , grifea illi Betulae fimili ; crafla & viridefcente in- 

 tern!: Horum quilibet ex folii ala prodit, &in longiflimas, 

 floribus & fructibus per totam fuam longitudinem rcfertiffimas 

 Ipicas , omnes abeunt. 



Folia funt integra , longa, crafla, in acuminatum apicem, 

 nonnihil tamen obtufum , definentia , paululum ficca & fra- 

 gilia , ex viridefcente lutei parum obfeuri colons,- figura 8c 

 nervis ad Bupkuri latifolii folia utcumque accedentia , modd 

 redfo, modd falcataj pedunculo infiftunt (ut in Damrnar- 

 Pouti) piano , per 4. linearum fpatium in folio pergente , 5c 

 innervos4.ad extremum ufque folii pertingentes deincepsab- 



I 



ur daar onder Jlookt , dan komt daar een 

 >jl week is als Calappus-olie , maar met- 

 1 wit wert als ongel. 



G 



Pah de ztftiende FUat , 



W £ lk ? y u b f Clt CCn Myr ts-Witte-Boom met k amende en 

 heele bladeren , die Lanzets-gewyze omgebogen zyn met 

 veezelachtige bloemen en kruik- vormige vruchten , Wini. 

 Boom of Caj u-P u ti van Pumphius genaamt. 



A» Vertoont dc Bloem, B. De Vrucht. 



AANMERKINGE. 



Ik heb van deze boom al voor eenige jaren van den Heef 

 Garcin een takje ontfangen metdenaamvanMYRTo-LEuco- 

 dendron Indicum, by de Inlanders Caju-Poti genaamt 

 welkers bdehryving ik 00k onlangs van dezelve Heer Garcin 

 ontfangen heb , welke ik hier nevens aan dc Lexers en Be- 

 minnaars van deze ftudie mededeele. 



Aan deze Moluccife-boom . die 50. en lomtyds 60. voe- 

 ten hoog is , zyn veele takken in de kruin geplaaft , welke 

 doorgaansde lengte hebben van een ofeweevademen, en de 

 dikte van twee voeten indenomtrek, zynde deze boom zeer 



en krom, die een wittefchorfle draagt, welke gelyk is 

 le fchorfle van de Berken-boom , fchoon hy veel dikker is, 

 en daarom 00k uit meer velletjes beftaat, waar van de buiten- 

 fte affchillen , en door de tyd verouderende , in zeer kleinc 

 ftukjes verdeelt werdende zig omkronkelen (gelyk in dc 

 Berken-boom gezien wert,) cindelyk 00k van ie\fs afvallen; 

 D,e fchors van deze boom wert dikmaals door een zoorc van 

 wurmpjes, die van tyd tot tyd zig vermeerderen gefchon- 

 den , en die op zommige plaatzen zclft hcelc hollcn als een 

 doolhof formeeren. 



Dc bovenfte takken zyn weinig, bloot, krom, enligtbre- 

 kende, en zyn omvangen met een dunne en witte fchors, zo 

 als aan de (tarn , waar van 00k de Malytze benaming vand- 

 ju-Futi aan hem gegeven is , zynde twee of driemaal verdeelt 

 en deze takjes gapen van elkander. De takjet die boven de 

 grootere takken uitwaffen , ftaan over en weer , zyn ront , dun 

 bryzeliger , en niet buigzaam , en werden met een dubbeld vlics 

 bekleet, waar van hct buitenfte is dun , en grys, aan dat van 

 de Berkeboom gelyk , hct binnenfte is dik tn groen. Elk takje 



komt uit dc fchootder hlaH<«rrn vnnrf i»n nnAur* », „ ...-_ 





8 



in een ptintige 



1 



cindigende 



5 y ir Mcfccnti albcfccntcs ; hifque caraaeribu$ die dun zyn, uit den groene-wirachtig: en door welke kentc* 



kens zy beter als door hetgevocl, waar doorzenaauwlyls van 

 onder aan het bladt te onderfcheiden zyn % werden ontdekr. 



tenues , 



facilius quam tadlu, (quo vix in folii dorib percipiuntur ) di- 

 flinguendos. 



Quae mox prodiere folia, funt palliJiora> tenera, flexilia, 

 tangenti non ingrata, trinervia^ tritu odoremfunduntfortem^ 

 aromaticum. Amp!ifl3ma vero, conftantiffima, maxim^fra- 

 gilia , qu« vetuftiflima. Quatuor vel quinque pollices longa, 

 duodecim vel quatuordecim lineas lata > & in ramulis alterna- 

 tim funt pofita. , 



Floret perfefti, pentapetali, regulares, hermaphroditi , o- 

 variumcoronant, multifquegaudentftaminibus, annuliforma 

 unitis in ball , in 5. partes plerumque divila , quarum non- 

 nullas «. vel 9. alias 10. aut n. (lamina alba fuftinent: fta- 

 minum quae media funt , circumpofitis longfora exiftunt. 

 Horum antherae funt exigux f fubflavae, petala minima, alba, 

 in cochlearis formam excavata, fefqui-lineam ad maximum 

 longa. Calix in 5. fegmenta ovarium quoque coronantia 

 dividitur. Tuba ex medio ovario furgens , fimplex , reda f 

 albefcens , ubique aequaliter crafla , & rotunda eft. 



en brofch, vancolcur groen, met wat donker-^cel gemcngtl 

 in de gedaante en met zenuwen als van het Bufileurum latifo- 

 limn , zynde dan eens regt , dan krom als een lyfe , en ftaan 

 op een plat fteeltje, als die van de Dammar-Pouti , het vrclk 

 in het bladt loo{>t ter Ipatievan vier linien, die in 4zenuwe 



zyn 



zenuwen 





Ovarium , cui haec omnia infident , femi-fphxricum , adeo- 

 que latius quam altum f ftilo deftitutum , in medio fux cir- 

 cumferentia: fpicae ramuli fortiter adhaeret. Maximus ejus 

 diameter in parte fuperiore, lineam aequat cumdimidia. Ad 

 glandis calicem figura externa accedit , interna autem ufque 

 ad oras femine repletur. 



Alternatim difponuntur flores & fhufhis in fpicae formam 

 difpofiti. qui infiftunt ramulo tenui, flexiliffimo, femi-pedalis 

 quandoque longitudinis , ubi prxfertim cundti ejus flores pro- 

 dicrunt ; crefbere non definit. 



gevreven, geven zy een fterke en fpcccryachtigercuk, doch 

 de breedfte en oudfte zynbryzelig, echtcrlangduurende, vier 

 of vyf duimen lank , twaalf of veertien linien breet , ftaande 

 over en weer aan dc takken. 



De bloemen zynvolmaakt, vyfbladig, regulier, enherma- 

 phroditen , die den Eyerfak omvangen , met zeer veel vezcls 

 bezet, die vereenigt zyn op de gront, als in een ring in de 

 ronte, welke doorgaans in vyf deelen verdeelt is, waar van 

 zommige door 8. of 9. andcre door 10. of 11., aan dc vc- 



van deze vezcls zyn de 

 langitc, en aer zeiver nopjes zyn klcin , en geelachtig. Te 

 bladeren vandc bloemen zyn zeer klcin f wit f en als een lepcl 

 uir^eholt, op zyn grootfte anderhalvc linie lang. Dc kelk 

 wert in vyf deelen de Eierfak mede omvangende verdeelt. De 

 pyp uit het midden van dc Eierfak voortkomende, i$ ecn- 

 voudig, regt, witachtig, overal egaal, dik f en ront. 



middelften 



1 



Eierfak , waar op al de voor 



en 



van ccn Eikcl 





NB. Fruftum, quum maturum non viderim, baud defcribo 



Tom. II. 



CAPUT 



zit zeer vaft aan het takje in zyn omtrck, en zyn grootfte 

 uitgeftrektheit is van anderhalvc linie, e 

 daante gelykt wcl na een kclk , ofte dop 

 van binnen is ze gevult met zaat. 



De bloemen en vrugten ftaan over en weer als ccn korcn- 

 helm f op een dun takje f dat zeer buigzaam is . en dc lengte 

 heeft van ccn of ccn halve voet f alwaar voornamentlyk al de 

 bloemen voortkomen t want zo lang als de bloemen uitfehic- 

 ten, zo groeit hct takje 00k. 



NB. Wjlik d/e vrucht niet rjp gezien beb 9 zo befebrrftk 



die niet. 



K 2 



XXVI, 





