

I 



7S 



HERBARII AMBOINENSIS Liber II. cap. XXVII. 



agnitudinem 



parum 



ex quinque 



8 



groot als de nagel eens vingers , g& 



petalis , in quorum centro vidnti & viginti quinque 

 ftaraina apparent , atque in horum centro engitur 

 piftillum ere&um acuminatum. 



maakt van vyf voitte > ronde en nvat rirnpel 

 en daar binnen tvointig en vyf en twintigwl 



regtefpitze daar op 



groen 



funt 



pedunculis 



Myrtilli 



nerfiftente piftilli apice in foveola inprefla, fruftushi 



De vrucbten zyn weinig 9 bangende bier en daar cnkel 

 op korte jleeltjes > van de grootte als erwten o/Myrtille 



formam habenc rotundam , qui rugofi funt , in quinque op y Jlaande 



fulcos divifi, colons nigricantis 

 finofi , intus in quinque cellula? 

 gulis femen reconditur parvum , 

 inftar fili difleai. Baccae hae faporem 



fed debilem, Myrti 



voornoeinde Jpitsj 



bebbe 

 ipelig 



if 



fufcum, paleaceum, 



habent aro- 



rf ribben verdeelt: Van coleur rookacbtig-fwart , ofd 



r m • * * i !-*• i • . J 



ker-bruin , droog , en bartacbtig, van binnen mede in 

 vyf Celletjes verdeelt , en daar in een Klein , bruin , en 

 kafacbtig Zaat , als gaaren dat in Jiukken gefneden is. 



femen autem infipidum 



Singula 



inponitur, perfiftenti 



pidiiu uifco , pcrcarpiu yuuci j 4 . 



nec facile deciduo , fed diu in arbore remanet , cum- 

 que pedunculo tandem decidit,fed raro velnunquam 

 femen hoc novas progerminat arbufculas : Baccae ha? 



fmaak 



by 



Jp 



jlaat op een ront enplatfcbyfj 

 gt afvalt y maar lang aan den boom blyft , t 

 met fleet en al afvalt 



partes 



fuum 



quinque 



\ 



Arboris hujus trunci plurimum in altum enguntur , 

 Hgnumque dant durum , per longitudinem facile 

 findendum ; Menfe aprili flores proveniunt , fhictus- 

 quemenfibuspluviofis confpiciuntur , qui cam dm lu- 

 perfunt, donee alii iterum prodeant flores. \ 



Nomen. Latine Myrtus Amboinenfis : Amboinice 

 Hurong & Hulong , in Luhoe Lele , quidam Malaicenfi 

 *7^^ohnln hanr vnrant Caiu-Puti . feu Camelan-Daun 



boompjes voortbrengt : Nog aan de boom bangende Jj)ly 



tenze boar in vyf deelen , en iverpen dan zo bun Zaa 



uit. 

 De Jlammen nxaJTen meeft regt op , en bebben een bar 



bout , dat ecbtet in de lengte ligt fplyt , de boom bloei 



in April , en de vrucbten ziet men in de regen Moujft 



deivelke daar aan zo lang 



bloeit. 



tot datze wederom 



Naam. In 't Latyn Myrtus Amboinica , in 't Am- 



, op Luhoe Lele; zommige 

 aju-Puti , of Camelan-baun 



Hurong en Hulon 

 noemenze in 't Maleyts 



Kitsiil , quod nomen cum praecedenti commune eft. Kitsjil , een naam met de voorige gemeen. 



Locus. In humilibus ac fterilibus crefcit montibus , 



Zy waft op 



aeque ad litus quam in media regione , qui humilibus ftrant , als landwaart in ) 



berg 



(zo op 



gaudent plantis 



xpofiti 



Solum 



hinc inde majoribus mixtum 



uuuviuv amat. !«£,» "»*» > . ., 



lapillis. . Optimas ac fapore fortiffimo refertas mveni 



in montibus , ad borealem Luciela 



Zonneftaan: Wil ookivel eenjhvarte 

 t, bier en daar met groote Jleenen gemeng 

 fterkfte van fmaak. beb ik gevonden op de I 



ad litus, quam in collibus humilioribus.propeLieZaw, laage beuvelen by 



aan de jtrant leggen , en ook op 



plaatzen op 



quae ambo funt loca parvae Cerama 



fed 



filvis 



* 



in quibus Dammar- arbores crefcunt , yel aliquando 



tibus , 



Kilan 



t> 



Nujfc 



In Keya & 



Amboina vint menu mede , docb booger van Jlam , 



)eel landwaart in, en gemeenelyk in ligte BoJfcben % 



Dammar-boomen Jlaan , of zomtyds ook Kilang-boo- 



, als op bet gebergte van Enna , en op den boek van 



Nuffanive: O^ Key en in de Zuit-oofter Eitanden beeft 

 men al mede dezen boom. 



men 



i 



fulis ad Eurum fitis haec quoque reperitur arbor. 



Ufus. Medicinales ejus virtutes ab Amboinenfibus 

 nondum funt exploratae , redli tantum ejus trunci 

 adhibentur ad tettorum fulcra , quum lignum ejus fit 

 durum ac durabile , ut & ad manubria fecurium & 



v 



Gebruik. Zyne Medicynale kragten zyn tot nog toe by 

 de Amboineezen niet onderzogt : AUeenlyk werden de reg~ 

 te Jlammen gebruikt tot f parr en aan de daken s en ook om 

 dat bet bout bart en durabel is , tot Jleelen van bylen 



cultrorum majorum : Elegans hujus arbufculas forma en begten van boumeffen : Tie fraaye gedaante van dit 



fieri 



pfa 



adhserente nigricante terra , nec ejus ra- 



ficcas 



dices laedantur , rarae enim , quibus ^gaudet , 

 admodum funt, ac faep 



\ 



boompje verdient voel > dat men 9 t in de boven verplant , en 

 9 t voelk ook voel gefebieden kan , als menze kleen zynde , 

 voorzigtig uitgraaft met bun naajle fwarte mulle aarde % 

 en geen wortelen daar van komt te quetzen, want de 

 weinige , dieze bebben > zyn dor 9 en maken zomtyds aan den 



cuatae funt. Sique tali modo menfibus pluviofis jlam boven de aarde een bogtje : en zynde aldus in de re- 

 tranfplantetur, elegantiorem in hortis format comam, zen-maanden verplant, zo febiet bet ook op met een cier- 



quam in filvis, &ad horti ornamentum folummodo in- lyker kruin> dan in de wildernijjen : Dienende alleenlyk 



Ex deciduis feminibus nullas obfervavi propul 

 lulare arbufculas, nec rami facile etiam radices agunt 

 cuum aridi admodum fine 



* ■ 



In Alangb montibus hae arbores repertae fuere 

 hominis craffitiem , fed dete&um fuit ex variis c 

 cretas f uifle truncis , qui labore parvo feparari pc 

 rant , ac quisque tenui obduttus erat cortice , lign 



frangeret, i 

 ac vix pofTe 



recufa 

 findi hoc 



tot cieraat van een tbuin : Van de afgevallene Zaatjes 

 beeft men nog geen boompjes zien voortkomen , en de tak- 

 ken laten zig ook niet verplanten y om datze zeer droog 



zyn. 



In 't gebergte van Alangh beeft men deze boomen ge- 

 vonden , zo dik als een man , docb men bevont , datze uit 

 verfebeide Jlammen fzamen gegroeit waren > die men na 

 eenige moeite van malkander Monde fcheiden , eniederfttik 

 voas met een dunne fcborjfe bekleet , zo bart van bout % 

 dat de bylen daar van in jiukken fprdngen , en met een 

 groote moeite naauwlyks konde doorgezaagt werden. 





T 



O 



U YTLEGGINGE 







t 



\ 



t 



Tabula Decima Oftav*. 



f 



Van de achtiendc Plaat , 



Exhibcntis ramum Myrti Ambomnfis montava* Hukomo Vcrbeeldcnde een Tak van den AmboinfchenAfyr/w-Bww 



i 



vocatx. 



Hukomo genaamt, en op de bergen groeiendc. 













c\^ur 



xxviu 







\ 



