HBoek. XXX. HoofiJI. AMBOINSCHE KRUYDBOEK 



tandum eft ex do&rina ./Egyptiomm non tantum re- 

 ceives fiftulas ad ufum internum non efie adhibenda% 

 fed nee etiam inmaturas , qure externe nondum ni- 



gricant, 



Dyfe 



dezelve klevender temaken: Eindelyk valt bier nogbyte 

 doen, dat men met alleen na de voorfebreeven les der 

 jEgyptenaaren geen verfebe geplukte Trommelftokhn , 



ficcis 



4tt 



maar ook gene onrype , die van buiten nog niet ft 

 zyn , iwwendig moet gebruiken , 

 licbt een bloet-mnk verwekken. 



nadien dezelve zeer 



De 



droog 



^^ ^ T W m ^ W • • » V w' ^_ W ^ fc v fr h l# / af LI' i.r * ^"^ ■ • f m I M I r^ ■ # Iff 



parum tofta , in parva confeifla frufta , & cum Siri-Pi- ' qffebe <wat gebraden , in Heine Jlukjes gefneden 



nanga mafticata , vel cum aqua contrita , atque epota 

 iis prodeft, qui venenum hauferunt , atque hunc in 

 finem radix effoiTa ilcca fervanda eft. In Java hie 



fruit us 



vetuftum 



ut & ad poftes minores aedium. 



In Java tres Caffiae funt fpecies , quae omnes mino- 

 ra gerunt folia quam noftra,ac qucedam non funtma- 

 joraillisBlimbinghBoeloe, atque plurimum differunt 

 colore florum. Prima harum fpecies flores gerit al- 



Pinang gekaawwt 9 of met water 

 gedronken zynde , belpt die gene , die vergeven zyn , en 

 tot dien einde kan men de uitgegraven wortel ook droog 

 bewaren. Op Java wert de vrucbt ' nveinig of niet tot 

 Medicyn gebruikt , maar wel bet oude bout tot fcheeden 

 vanParrangs, en kleine ftylen aan den buisbouw. 



Op Java beeft men driederlei zoorten van de Caffia } 

 alle met kleinder bladeren dan de onze , isoaar van zom* 

 mige niet grooter zyn dan die van Blimbin Boeloe . en 

 meejl le onderfebeiden 



bos , fecunda flores habet externe purpureos , interne fie draagt witte bloemen , en de tweede buiten paars 



albos , utraeque hae forte conveniunt cum fubfequen- 

 ti filveftri Caflia Fiftula. Tertia floribus eaudet lu- 



teis,ac filiqua medicata vera Javanis Tanguli Ginteng 

 didla eft. Foliorum deco&um feu illorum olus Javani 

 adhibent ad leves purgationes , ac cum fiftularum 



fruttus 



infervit, quam 







n 



CAT 



O 



■ 



a- 





I'abuU Vigefix 





J 





Quae exhibet Caffiam Fijlulam vet am. 



A. Ram urn foliis . & junioribus fru&ibus onuftum 





tat. 



Racemum floriferum 



ignltudinc expreflumi 



wilde Vatfta Fiflula 



fjchien 



men 



draag 



Tangul 



Hot afkookzel 



Javaans 





of een moes daar van gemaakt , gebruiken de Jav 

 ' fiegtepurgatien , maar met bet merg van depyp 



wert bet Opium vervalfi , vcaar 

 vrucbten van de bovenjlaande 





T 



G G 



N G 







Van de een en tivmigfte Ptaat 



\ 



* 





velke vertoont de opregte Caffia Fiftula. 



Wyft aan een Tak met bladcn, en jonge vruchten 



B. Den Bloem-tros. 



I 



en 



/ 



I 





' 



O 



R 



A T 



O 



\ 



Arbor haec in H. Cliff, f. 158. vocatur Caffia foliolis quiitf 



?' ue parium lanceolatis , extimis minoribus. quae eft Caffia 

 iftula Alexandrina C. B. Pin. p. 403. & Cmmel. H. Amft. 

 fart. 1. p. ii 5* F. no. Caffia nigra , feu fiftulofa prima, five 

 Caffia fiftula Alexandrina. Sloan. Catal. pi. Jam. p. 145. & 

 Caffia purgatrix J. Baub. torn. 1. p. 416. Caffia nigra Dod. 

 Vempt. p. 787. Caffia Fiftula Chairaxambar vocata Projp. 

 Alp. pi. JEgypt.p. 2. Tab. 1. reliqua hujus Synonyma vide 

 in Thcf.noftro ZeyL t>> 56. ad Cafliam fiftulam Zeylanicam. 

 ut & in Sloan. Catal. nee non in nova cditione in 4/0. Sam. 

 Dale. Pharmacol, p. 369. vide porro Vaient. Hiftor. fimph 

 reform, p. 134. ubi fplendidam hujus arboris habet Figuram* 

 quae tamen quam maxime ab ilia H. Amftel. ut & H. Malab. 

 part, it Tab.1%. differt. alias porro Caffia PiJluLe fpecies vide 

 propofitas in Pomet hifioire des Drogues chap. XXVII. pag. 

 217. Hujus itidem figura exhibetur in Blackwel. Herbal. Tab* 

 381. 









* 



figurae 



adferibenda 



ut va* 

 generis 



penitus elie arbores , quae Caffiae Fiftulae filiquas fuppeditant 



Figu 



audorum 







■ 



A 



M 



K 



G 



Deee hoom wert in de Rortut CTiffbrt. />..,„. ^., wu . 



Cassia folio fit qu'wque parium lanceolatis* extimis minoribus. 

 Welke is Caffia Fiftula Alexandrina van Cajp. Baub, in zyn 

 Tinax p. 403, en van Commel in net eerfie deel van de Am- 

 fterd. turn. pag. 115, F. no. en de Caffia nigra, ofte fiftulofa 

 prima , en Caffia Fiftula Alexandrina , by Sloan in 7.yn Catal. 

 Pi. Jamaic. p. 14?. en Caffia purgatrix van J. Baub. eerfte 

 deel/>. 416. de Caflia nigra xznDodon* in zyn Tempt. ^.787. 

 en Caffia Fiftula Chairaxambar vocata van Projp. Alp. in pi. 

 ■&gjpt. p. x. Tab. t. de verdere Schryvers en benamingen 

 hier van zie in onze Thejaur. Zeylan. pag. 56. over dcCafftd 

 Fiftula Zeylanica ; als mede in de Cataloge van Sloan, en in 

 de nieuwe editie van Samuel Dale in zyn Pbarmac.p. 3*9. 

 en Vaient. in de Hiftor. fimpl reform, pag. 134. alwaar een 

 zeer fchoone afbeelding van de Caffia is , die egter zeer vcel 

 verfchilt van de Figuren van de Hortus AmfleU en van de 

 Hortus Malabaficus. Gcly k ook Pomet in de Hiftorre de dragnet 

 chap. XXVlLp. 117. verfcheide zoorten van de Caffia fiftula 

 vertoont Hier van wert mede een Figuur gevonden in 

 Blackwel Herbal. Tab. 381. * 



Dog alle deze Figuren verfchillen zodanig van elkander, 

 dat dit onderfcheit niet toe te fchryven is aan de verfcheide 



gewas 



lucht , maar om dat het verfcheide zoorten van 

 rn , zo dat ik befluiten moet , dat de planten zeer 

 zyn, dewelke de pypen van de Caffia uitleveren 

 en , het geen klaar genoeg blyken zal aan die ge- 

 een aandagtig oog , de verfcheide Figuuren van 

 dde Schryvers gelieft na te zien , en tegens elkani 





en 





1 





« 2 



A 









V 





















. 





CAPUT 







icJcxi- 



/ « 



V 





