

94 



HERBARII AMBOINENSIS 



Liber II. cap. XXXIII 



T 



O 



T 



G G 



G 





# 



t 



Tabula Vtgejim* TertU , 





Exhibentis ramum Tamarindi , quae AJfam Java incolis vo* 



catur 



A. Folium fuperiore parte confpiciendum praebet 



B. Folium inferiore fua parte fiftit. 



C Flarem omnibus partibus abfolutunw 



D. Fruftum kufiUquam dcmonftrau 



E. Osjicula ejus feminalia. 





o 



VAT 



O. 



; 



l 



Tamarindus dcfcribitur a Ray. in hifi.pl. *.i74*- & «jus 

 fynonyma occurrunt plurima in 5/m** C*/*/. m. J^ow ^. M7« 

 & 7%/". ok* 2fey/. p. in. vide & Tburnef infi. p. 660. & 

 Dale Pharmac. p. 507. Tamarinds 7- Hiifc **•• *• A 4U« 

 JMaregr. BrafJ. bifi.p. 107. vide & H. Cliff, p 

 Pulli. in flbr/ # Malab. vocatur torn 



. vocatur torn 1 p. ig. Tab 13. Ta- 

 marindus < rientalis a Blakwel. Herbal. Tab. 11 1 



Occidentalis vcro ibidem. 2>fc ioi« 



cxhibetur 



Van de drie en fwintiofle Plaat , 





Dewelke vertoont een Tak van dc Tamarinde-boom $ die.**/: 

 Jam Java by de Inlanders genaamt wert. * 



A. Wyit aan hct bladt in zyn oppervlakte. 

 B Het xt/txr iww onderen tc zica. 



C. Vertoont een bloem met al dcszelfs dcelen* 



D. Dc vrucht otte peul. 



E. Deszelfs Zaaden. 









AANMERKINGE. 



Dc Tamartndetfocim wert by Jty befchreven in iyn &/?tfv ; 

 plant, pag. 17^8. en daar van 7yn veele Schrwers en bena- 

 mingen aangehaalt in de Catal. van Sloan, pi. Jamaic. p a g. 

 147* als mede in myn Thef. ZejI. pag. m. verders zie hicr 

 over Tmnef. in zyn wr/ftf, />*£. *6c, en D*& in zyn Pbar- 



**ort*f Cbffbrt.pag. 18. 7. Baub. 



11 



&> 



in zyn «r/?* <&*/ /><£. 411. en Marcgrav. n ac <w/ror V4V 

 Brafd.pag. 107. en in de ffw/w Maiabarteut eerfi*. _„ ,„„. 

 39. r^. ij. wcrtze Balam Pulli genaamt. De Ootf-lndiiche 



Weft 



B/actwei Herbal. 



• 



• 



* 







I 



♦ 



CAPUT TRIGESIMUM 



TERTIUM. 



Malum Granatum. Delima. 



- 





G 



Ranatas arbores in India tantum frutefcunt, immo 

 plerumque breviores funt quam in Europa , fefe 

 in varios tenues difpergentes truncos,ac vix ita 

 dirigi poteft , ut unum tantum gerant ftipitera : Caete- 

 rum tarn forma quam fru&ibus omnino convenit cum 

 Europaea , unde non ample hie earn defcribam & tan 



quaii 



notans fru 



ttuutn faporem neque dulcem nequeacidum, fed qua- 

 ii mixtum ac vinofum efTe : Ejus ramuli funt ita lon- 

 m ac teneri , ut lint fulciendi , quum alias nondere 

 fruttuum facillime frangerentur. Optimos 

 arhores fruttus . (i in hortis vel in planis a 



ferunt 







XXXIII. HOOFDSTUK 







Granaat - Boom. 



E Granaten blyven in Indien 



a 



kanze auahk daar 



rfebeide dunne ft 



Europ 



)pfcbieten. Anders zo aan gedaante 5 als vrucbten is 

 z boom de Europiaanfcbe fenemaal gelyk . ' dies ikze 



aanroeren 



1 



zuur, en 



defmaak 



befclryvenj en alleenlyk maar 





if moynacbtig is : De 



veeltyds flu: 



faepi 



pl^p 



men te breeken : 



waarte 



eft y als menze in de town eft 



ac circa eas lapideus locetur arcus, 6p de vlakke erven , by de buizen plant , ook een 



bor* fi non humana cultura fuftentetur: OlTiculorum 

 color pierumque eft rofeus feu ruber ut in Eurdpseis ; 



w 



jteenen voet daarom leg m 



cezen boom gaat zeer ligt uit , als men de band daar niet 

 aan en bond : De coleur van de korrels in Y gemeen is 



nitus gerit officula. In initio ficcorum menfium , h. e. ' dim ook een flag 



O&obri, ficca dejiCit folia ^ ac furculos emittit 3 qui 

 fubfequentibus menfibus flores producunt. 



ofe-root , gelyk in Europ 



In 



'Wit 



en. 



t begm van 



1 



Nomen. Latine Malum Punic um, & Granatum, Belgice 

 Granaat- Appel • Arabibus Ruman feu Roman , quod ori- 

 inem habet ab Hebrseo Rimmon , & hinc Hifpanica 

 ingua Romana > & Portugallica Romanca: MalaiceD*- 

 Uma : Sinenfibus Saliu vel Tsjialiu. 

 - Locus. In omnibus hifce orientalibus reperitur in- 

 fulis, fed non copiofe > hinc inde enim quidam tantum 

 in hortis occurrunt ejus frutices : In Sina frequenter 

 crefcit , ibique in parvas arboris formam. 



MouJJon, dat is in October, begint by zyne 

 arooge oiaderen weg tefmyten, en jlnge febeutjes 

 tebrengen , waar op dan * in de volgende maanden 

 bloemen volgen. 



Malum 



Granaat- Appel , Ar 



Granatum > 



man: Afkomftig van 't H ebreuwfcbe Rimmon 



f 



/.i* w» Spaanfcbe Romana s 



ca. In "t Maleyts Delima , Sinees SaliuT of Tsjial 



efebe 



cien 



beeftze door alle deze Oofierfcb 



overvloet , maar fleets bier en 



'ge firuiken in de booven : In Sina wall 



efcit , ibique in parvae arboris tormam. ger , en wert aldaar een Heine boom. 



Ufus. De ejus natura ac yiribus hie non multa com- Gebruik. Fan zyne aart en kragten zullen *wy 



rnentari eft animus , quum in Europjeis libris fit fads 

 defcripta , ac tantummodo demonftrabimus , quos in 

 ufus Indi illam adhibeant. Ejus cortices ac interiora 

 officulorum grana multum ufurpantur contra Diar- 



ropiaanfebi 



)pbalen , als zynde genoegzaam 

 bekent 



rhaeam & tenesmum ; li contundantur , & cumOryz^B tegens de buikloop, enperfi 



maar alleenlyk aanwyzen 

 ar zoe onze Indianen dezehe gcbruiken : Defcbaale 

 binnenfie Jleenen in de korrels , werden veel pebruik 



aqua affumaiitur. Flores aquas incoquere , illisqueos 

 colluere conducit iis , qui gingivas habent flaccidas , 

 nee manducare pofTunt. Et uti in Europa filvellris 

 occurrit fpecies . quae non nifi flores gerit , ac pecu- 



■yswater 



als menze. ftampt 

 bloem in water 



gehouden - t is goet voor de gene 

 bben , en daar door niet eeten km 

 Vaderland ook beeft 



liari nomine Balauflium vocatur,. lie quoque in India ten 9 die niets dan bloemen dragen, en in 't byzonderBa- 



rara occurrit fpecies , quas nil nifi flores producit , 

 neque in filvis crefcit , fed fumma cura in hortis coli- 

 tur ab riorum elegantiam. Ejus frutex ac folia cum 

 vulgari quidem conveniunt, fed flores furtt majores, 

 ac magnitudinem inperialis habent nummi , plurimis 



con- 



em zeldzame zoorte * die wel 



beeft 



( 



waft 



wegens de fi 



ypgebracbt , of aangequeekt wert : 

 tyigbeit van de bloemen : Zynde de 



ftruik 





I 



J ' 





$ . 



















/ 



