





II Boek. 



carura ilium undique ambiunt , quidam etiam ilium 



Papua h. e. Litno Crifp 



.Hooftfi. AMBOINSCHE KRUYDBOEK.103 





hoar hang ^ _ 



pua, dat is, Limo Cnfpus-* -na de gedaJnte van 



crifporum crinium , quibus Papoenfes gaudent ; alii krulde baairen der Papoeen ; Andere Lemon tay ayam 



autem Lemon tay Ayam h. e. fimum gallinaceum re- 

 ferens Limo , ex forma , quam aemulatur , acfi gleba 

 foret concreta ex fimo gallinaceo; Ternatenfibus di- 



, van de gelykenijk ._ 



klomp boender drek op malkander gepakt : Op 't Ternaatt 

 Djuru Purrut. 



purrut. :e>. v 



< 



• » 



>V 



■ 







. 



> 







omnibus 



boin«£ infulis , uti quoque in Banda , ubique vero non 

 frequenter 5 fed raro. 

 TJJus. Horum Limonum cortices plurimiim funt in 



ufu, qui raduntur, ac cum pauxillo 



.pitis fri&roni , quum 



qua- 



Plaats. Men vindze op Celebes, en bykans in alle de 

 Amboirifcbe eilanden , als mede in Banda , voorders over al 

 niet veel, ntanr *weinig. 



Gebruik. Be fcbelle n van deze Lemoenen zyn meeft 



ifpt , en met een weinig water 



mengt , bet hooft daar mede vryft 



cunque re fuerit ablutum & depliratum , ad fordes met eenig ander goet gewaffen beeft 



atq 



ifneemt , en vervolg 



dumodorem: Succus ejus acidus raro in ci bis /fed phi- reuk g?tft: Ret zuure zap werd niet veel in dekofi ,Jhaar 



1 



rimum ad tingendum adhibetur , quern in finetji acer- 

 rimi eliguntur Limones : Q 

 put & corpus fuum lavant , fed 



prefer 



meeft tot verwen gebru[kt, waar toe men o$k de J'pberp- 

 fte Lemoenen opzoekt. Zommige waffeben betjjooft &ti 

 lyf 00k met dit zap , docb die varen gemeenelyk qualyk 

 daar door , om dat bet doot zyn fcherpte de bait opbyt, 



fuis illam tangat , pilorumque radices inde vacillant, ( inzonderbeit als 9 er deZonne opfcbynt) 









ac deilruuntur. Recens ejus 



dem incoquitur , ac faccharo etiam condiri potefl, 



uti & ifte Limonis Martinici, fed hoc raro fit. * 



Tertia tuberoforum Limonum fpecies eft Limo Cu- 

 ramas, qui folia gerit minora, quam in pnecedente, 

 casterum ipfius foliis fimilia,& ex duabus inprimis 

 conftru&a partibus , atq ue fere conveniunt cum illis 

 Limonis Maas didli , fed eorum pars cordata major eft, 

 fruttus autem Limonem Martinicum asmulantur tam 

 magnitudine , quam forma , hi autem ita irr 

 rotundi funt & difformes, cum tuberculis & ffflliris a- 

 deo obfefli, ut nulla ipfis vera tribui poflit forma, 

 plurimum vero longiores funt quam lati , prope pe- 



baairs los maken. De vtffcbe Jchel werd ook by 

 )p gekookt , en men kanze met zuiker confyten , als 



derdi 



gefchied 



anderzints 



devoor 



Maas byk 



Marty 



de vrucbten zyn de Lemon 



igefcbikt 



fatzoen kan toefebry 



dunculum coarftati. 



colorem 

 fufco 



zyn gemeeneiyt larger, aan breet, by denjleel <uu 

 Jrnauende , % of fmal toelopende. Zy blyven meeft 



)f graauiv-groen , docb ten laaji 





dem vero quasdam in ipfis apparent macula* flavefcen- 

 tes , funtque porro- rugofi , tuberculis undique obfef- 

 fi , fed tuoercula haec non ita protuberant quam in 

 Limone Purrut : Caro interna eft alba & ficca , ex 

 variis minoribus granulis conftans inftar pediculorum, 



Limo Martinicus , 



op eenige plekken of 



pukkeltjes bezet , maar die bul 



Lemon Purrut. be 



ifte merg is wit en droog , beftaande 



nee ita fuccofa e 



•nenitus fit matui 



licet enim 

 ficca tamen eft, ac paucum dat 

 fuccum penitus acidum \ Corticis odor eft fortis , nee 



ippig niet , als de Lemon Mar- 

 eel ryp , 20 blyvenze evenwel 



ita jucundus 3 quam in Limone purrut _ 

 hircinus 5 talem & folia fpirant odorem. 



quafi 



meeft droog, weinigzap geven 

 is, de reuk van dejcbelle is fterk, en zo lie]} 

 als die van Lemon Purrut , ja voatbockacbtig 

 de bladeren. 1 



Oificula feminalia funt oblonga , tenuia 5 gracilia , & De zaat-korrels zyn lanhwerpig , dun, mag 



rugofa^ 



ex plurimis venulis componitur, quibus adhserent in- 



termediis pelliculis: Rami fpinis undique obfidentur, 



quse in majoribus breviflimse evadunt ramis.^ 



Nomen. Latine Limo Unguentarius diftusjuxtaMa 



jes 



pelt, hebbende aan y t eene einde eenftaartje of adert 



takken 



Ifte vlieskens vaftl 



■ 



Naam. In 't Latyn Limo Unguentarius , 'na 't Ma 

 laicenfe Lemo Curamas , ab octorato unguento", quo cor- leytfebe Lemo Curamas ? van een welriekende zafce 



pus illinitur, quod contritus hujus cortex quoque 



greditur. 

 Locus. In AmboinaB hortis filveftribus crefcunt, 



ijoaar mede men H liehaam beftrykt 



fcbelle mede wort gebrmkt 



Plaats 



kent. 



variisque in pagis plantantur , fed parum notae funt en nzerden 



hae arbores. 



UJus. Hujus fpeciei nil nifi cortex in ufu eft > qui 

 ifto mifcetur unguento contritus , quidam autem hoc 

 caput fricant port ejus lotionem , uti de praecedenti 

 Limone Purrut fuit diftum , hujus autem odor natio- 

 ni noftrae minus placet, quum fit ingratus, unde & 

 etiam non multum ab incolis jeftimatur , alii autem 

 praeferunt, & majori cum effe&u utuntur ejus came 

 ficca in aqua macerata , qua caput lavant , quasqud 



ijjcben op Amboina in de Bofc 

 Negcryen geplajit , docb zyn 



fcbelle , om onder 

 zommige gebruiken: 

 ven na 't waffeben 



Van deze zoorte gebruikt 



naam 



If: 



m bet booft daar mede te vry 

 le voornoenide Lemon Purrut \ 

 Natie moeyetyk , en onaange 



& 



s 



werd , andere doen beter , wanneer zy bet drooge vlees 

 van de Lemoenen een weinig in *t water weeken 9 en 

 daar bet booft mede waffeben > nadien bet de vuiligbeit en 

 H fmeer zeer wel afneemt. 



v 



- ; 



A 



O 



T 



•\ 



G 



G 



tfahuU Vigefim* Sexta 



i 



Cujus Fig. 1. exhibct ramum Limonis tuberoft feu Lemon Mar*> 



tyn Bumphio didi. 



Ftgura !• ramum Limonis ventricofi , feu Lemon Purrut. 





Figure 3* ramum Umom Feri » feu Lemon Swangy 





OBSEF- 



Van de z,es en twintigfte Plaat 



9 



_ • 



Waar van de eerjfe Figuur aanwyft een Tak van de Umo tu- 



berofuSp of Lemoen Martyh van Rumphrus genaamt. 

 De t'xeeae Figuur een Tak van de Limo vevtricofus of Le* 



moen Purrut of Buik-Lemoen. 

 De derde Figuur een Tak van de Wilde Lemoen , Lcmoefl 



Sivanggi genaamt. 



- )* 





, AAN, 



/ 





