





io6HERBARIIAMBOINENSIS Liber TL cap. XXXVIII. 



CAPUT TRIGESIMUM XXXVIII. HOOFTSTUK. 



O C T A V U M. 





Limo Ferus , Lemon Swangi. 



TVilde Lernoen-Boom. 



/ 





H 



JEc Limonis fpecies indigena quoque feu Indica 

 eft,ac filveftris naturae. Arbor non admodum 

 craflfa eft, & humilior proxime antecedents, co- 



D 



It gejlagte van Lemoenen is ook regt Inlands of In- 

 diaanjcb y en wat wild van aart : Den boom is met 

 • zeer dik , en ook lager dan de naaft voorgaande 5 

 ma angulla, ramisque rettis > ejus folia funt fimilia met eenfmalle kruin, en regte takken > de bladeren zyn 

 illis Limonis Papeda 3 fed paulo longiora & acutiora, als die van Lemon Papeda , docb wat langer > enfpitzer y 

 fex nempe pollices longa & ultra, anterius parum teweten, zes duimen lank , of wat meer > navoren toe 

 ferrata«in medio autem inter cordatam & fuperiorem mede wat gezaagt, in de midden tujjcben bet hertje, en 



bet bladt bebbenze een knietje y en ftaan wat gebogen. 



De vrucht is kleinder dan atle voorgaande , en de Spaan- 



nibus , Hifpanicis fimilis^fed minor, ab utraque parte fcbe Lemoenen wat gelyk, docb veel kleinder , van acbter 

 acuminatus, quidam pyriformes , alii inftar majoris en voren toegefpitft , of /pits toelopende: Zommige peers- 

 pruni, oviformes, undique verrucis quafi obfiti, ob- gevoys, of als eengroote eyer-pruime, rondom met vrat- 

 fcure virentes & tarde lutefcentes , qui color pluri- ten bezet y fwart-groen van buiten 9 en langzaam geel 



werdende , welke coleur men ook wel meeft ziet aan die 

 gene, die by de buizen ftaan, en aldaar wat gebavent 



folii partem geniculum eft, parumque inflexa funt; 

 Ejus fruttus minor eft omnibus praecedentibus Limo- 



mum in us oblervatur, qui prope 



coluntur 



.a, fed fuccofa & acidiflima, tormina excitans, odor werden. Het binnenfte merg is klein en korlig, docb Jap- 

 non eft ingratus , citrinus, fed debilis, & quafi filveftris. pig , zeer zuur , en fnydende , de reuk van de fcbelle is niet 



lia parvas. 



quoque gerunt fp 



Nomen. Latine Limo Ferus ; juxta Malaicenfe Li 



onlieflyk , Citroenacbtig 7 docb wat flap en wild: Dejon- 

 gefcbeuten bebben mede lange dooms , maar de takken by 

 de bladeren Heine. 

 Naam. In *t Latyn Limo Ferus, na 't Maleytfcbe 



I 



moen Swangi , ob irregularem & deformem ejus figu- Limoen Swangi , van zyne ongedane figuur : Want de 



Maleyers de toenaam van Swangi aan zodanige dingen 

 geven , dewelke wild , ftuurs , en onfteld , of wanfcbik- 



ram. 



MaTaicenfes enim cognomen Swangi talibus 

 tribuunt rebus , quae filveftris, fera , & irregularis 

 funt formae , uti plerumque funt Magi ac Domini, telyk van gedaante zyn y gelyk baar ordinaris vertoonen 



quos Swangi proprie vocant ; Amboinice UJfe Malu- 

 meit , & Aujji JVolu dicitur ; Ternatenfibus vero Limo 



Titigela. 



Locus. In Amboina plurimum invenitur in Amboi- 



de Tovenaars en Hexen y die zy eigentlyk Swangiersnoe 

 men: Op Amboin Uffe Malumeit,erc Aufli Wolu, Op 

 Ternaats Limo Titigela. 



Plaats. Men vindze in Amboina meeft by deAmboinee- 



xiehfium hortis filveftnbus, ut & prope eorum aedes. zen in de Bofcb-tbuinen, en ook by baar buizen 



IT/kr. Raro ejus fuccus ufurpatur , excepto quod 



Gebruik. M^ gebruikt bet jap weinig , bebalven de 



oinenfes ilium adhibeant ad pultem Papeda , fed Amboineezen >tot nuttigen van de Papeda, docb wel meeft 



plurimum ad pigmentum Caffomba ; cum aliis porro 

 medicamentis hie fruftus 



coquitur 



, ej usque cortex & fuccus 

 ut eorum exaltetur vis 



tot bet verwen van bun Cajfomba-verwe : worts iverd 

 deze vrucbt ook gebruikt , zo <wel de fcbelle , als bet zap , 



praefertim vero om by andere Medicamenten te kooken , en bare werking 

 amaris infervit potionibus , quas propinantur ad cor- daar door op te voekken , en inzonderbeit dientze by bitte- 

 pus depurandum , corruptosque corrigendos humo- re Medicamenten , die ingegeven werden om te zuiveren , 



/ 



res: Cum ejus cortice caput fricatur poft lavamen, 

 uti id fit cum Limone Purrut , fed cavendum eft , ne 



ejus fuccus cutim tangat , vel in corpus depluat. 



%W 



en de bedorven bumeuren te verbeteren : Met de fcbelle 

 vryft men mede bet booft na 't wajfen , gelyk met de Le- 

 mon Purrut , docb insgelyks toeziende , dot bet zap niet 

 op 't lyf en komt. 





















I 



CAT 



o 



TabuU Vigcfim* Ottawt 



% 





u 



I 



T 



. 



G G 



G 



• I 



AM 





Van de tcht-en-twintigftc Plaat , 











Quae cxhibct ramum Limonis Feri , feu Lemon Swangi didKj qui 

 fob nomine Lemon Sowangi in Valeni. Amboin* dejeript. 

 pag. ioo occurrit. 



t • 



lent 



komt. 



k van dc Wilde Lemoen Lemon Swangi 

 e ook onder de naam van Lemoen Sowangi 

 befchrjving van Ambon pag. 190 voorj 









I 



1 



? 



\ 





















t r 



-* . 



- « 



r ■ 



1 



.. i 





/ 



'} 



\ 









■ 





»' -. 



/ ill * 



m 



* 





I 









1 





1 





I 



1 



w 



- 







~7 



a 



; 





j 







. 



» 



Itf^h 











CAPUT 



XXXIX. 



-^ 



■ 



■ 











