



* 





ERBARII AMBOINENSIS Liber II 



158 



* • 



rum ovalis inftar minorum prunorum , fuperius vero 

 coronatus eft inftar pomorum : Ejus color externe 

 obfcure flavus eft inftar maturorum Mefpilorum, in- 

 terior vero caro eft fuccofa & acidula , fed efui in- 

 epta, ingratumque habet odorem, in hac autem ofli- 

 culum reconditur durum & oblongum inftar Olivae , 

 fed longo gaudens collo inftar lagenae , parum angu- 

 lofum j ruffum , inque crafliore ejus parte brevis con- 

 foicitur apex , ita ut multum a Malaccenfi differat 

 fruttu. 



XLVIH 



Appelen 



fi 



pruimpjes , , met een kroontje boven op 

 : De coleur is van button donker-getl 

 Mispelen , en van binnen een zappig e 

 Kb onbequaam era te eeten , en vies va 

 n leid een lanhwerpige barde Jleen , a 



Olyve-lleen, docb met een lange hals> gelykeenflei 



** dikjl ' ' 



een weinig hoekig , boog ros, 



een korte Ipitsje - ™ date* veel van de Malacze 



9 * 



rfcbillen 





Trunci lignum eft durum , angulofum , & nodofum, 



in vetuftioribus truncis circa ejus cor obfcure fufcum, 



& raro adeo craflum vel reftum, ut inde poftes ae- -, v .- -, — jy - 



dium fabricari poflint; radices longiflimae funt & re- kan; de wortelen zyn mede zeer lank en regt overdwers 



ftae , transverfaliter , fed nop profurtde per terram pro- ^ -^ *- - A ° —*• *~» w, «**>™ ™ ** <**- 



Het bout des flams is bard , bocbtig , en warrig 

 oude ftammen omtrent bet bert donker -bruin , en : 

 rf regt , dat men ftyl 



diep in de aarde kruipende , eenparig 



aan 



graauw 



met vceinige vezels 



fnee ros beftervende , ook J'waarder 



beb ftukken 



V 



repentes , craflitiei vulgo digiti velpollicis,paucasge- 

 rentes fibrillas , externe ex cinereo flavefcentes > in- 

 terne pallida? inftar Liqueritiae cum tenuibus circulis, 

 fed ft confcindantur, ibi ruffae funt, fi fuerint ficcae 



funtque porro eraviores,*folidiOres,& duriores quam .... f .-- - 



Malaccenfis* Hujus radicis frufta accepi ex Tambucco Tambucco gekregen, die 8- en 10. voetenjank ,jen vm- 

 o&o decemque pedes longa , digitum crafla, & adeo "" J "" "'" "* "* *~— f + 



Malacze 



retta , acfi baculus feu Rottang eflent , quae ef- 

 foflae erant ope Indicis magnetici ad borealem partem, 



war en als een geftfekte rot tang 

 Compas op de Noorder fl 



toto illo terras trattu reperitur. Q 



la 



humid 



Sapor primo erat amancans , adftringens , cum pauco 



trent een voet diep uit een roode en vajl 

 men in die gebeele Landftreeke beeft : Zy was in 't uit- 

 graven droog, -en gants geen vogtigbeit van baar geven- 

 de: Defmaak was in 't eerji * '"'**"- ' -——♦--"<'- 



«v 



amenti ekken- 



Malac 



lieflyk niet als de Malac 



ifmaak van Any 



cenfis , fed cum Vidarae radicibus proxime conve- Vidara nader overeenkomende : Een jaar 



niens : Poft annum fimilia mihi hujus sadicis frufta 

 adf ereban tur longa , qua? tetrum & ingratum habe- 

 bant faporem , fed qui ilia adferebat , aqua marina 

 fuifle adfperfa teftabatur, in itinere nempe marino, 



war en. 



gebragt , 

 Maar den bre\ _ 



be/pat 



ftukken 

 h dewetke zeer vies en vuil vanfmaak 



in f ruftis vero hifce tarn quae ad polum Artticum, quam ' de ftukken • die zo na 't Noorden als na 't Zuiden 

 quae ad Auftralem erant efFoffa , nullam^obfervare uitgezraven — u »»- ™ lh m "* h ™» r ™ nnh pfi 



& 



fenfim autem odor & fapor erat mucofus j ac licet 



Malaccenfi 



men modo viribus vel fapore accedunt ad illam 5 



*\ _. — 1*^-. V-k-^«-% \ 4w,« -*. -' Inn /^_r-»-\ 4 i\r^ Af il(m \ I 



VI- 



expertes penitus illas cenfeo , & ufui Medi 



Jmaak 



rjcfoeit konnen merken of gewaar worden: Metter tyd 



iften reuk en Jmaak: Enzy 

 mogen dan cle Malacze zo gelyk zyn als zy nmllen , ik 



i deugt en Jmaak veel daar van H verjcbillen , 



Medicyne ongebruikelyh* 



co ineptas. 



Nomen* Latine Radix Deipara Spuria. Javanis War 

 ran , in Celebe vocatur Lowarra , quae denominations 



funt fp 



atque ipfis in- 



ponuntur juxta Malaccenfem Bulangam , feu veram 



Naam. /n 't Latyn Radix Deipara; Spuria ; Op Ja- 



lans Warran : Op Celebes Lowarra , en welke namen. 

 ift 



worden dan de Malacze Bulangan , of de op) 



Melius 



ca vocari poflet quam Cudrang , uti illud in Batavia 

 iit,faltem folia optime illam referunt > neutiquam ve- 

 ro ipinx , flores , vel fruttus. 



Locus. Haec arbufcula feu frutex in Java crefcit & 

 Celebe, in diftriftu linegico & Loebofcnfi , uti & co- 

 piofe in Tambucco. In Amboina eft ignotus, an ki- 



Radix Deip 



Men 



bagedoorn noemen , dan Cudrang , gelyk op mtavia ge- 

 J'cbiet, immers debladerengelykenbejl daar na , maarniet 

 de doornen , bloemen , noeb vruebfen. 

 Plaats. Dezen boom ofjlruik waft op Java, en ook op 



oft 



onbekent 



8 



que 



ojze mede op 



arbores fpinofas • & ibi Banghian vocari. 



zeggen 



dezelve Banghia 



Medico nifi in Malacca 



Deze wortel , voor zo veel my bekend is 3 beeft 

 Malacca by seen Natie in de Med 



bang voor zyn : Wc 

 zig aan deze doornen bejeert y zofwelt bet op 

 pyn 



of begg 



habetur fpina, quam admodum timent. Si quis enim bruik,maar wort daar en tegen voor een Ichadelyke doom 

 hifce fpinis vulneratur # pars hefa magno intumefcit «*w>/^ Annr^ *„r hano- ^nr ™n .- Want als wnanct 

 dolore, unde & multfs populis in ufu eft fepes ex 

 hifce fpinofis fruticibus circa aedes fuas non tantum 

 contra ferocia animalia plantare , fed etiam contra 

 fures, qui licet adeo audaces eftent, ut armatis refi- 

 flere non timerent viris , has tamen per fpinas pene- 

 trare non fuliinerent. 



In regione Boegenfi multae quoque inde formantur 

 fepes 5 furculos in ordine locantes , vel quod facilius eft, 



beeft 



ydingt 

 Jcboon 



cebeejteii) maar ook. voor aieven^ aey:eiKe ,jc/jm 

 flout war en datze ook door gewapendemannendorft 



dringeiiy ecbtet 



ft en ft 

 eel beggt 



Jpruitjes op een ryge plantende , of 



fruclus terrae mandantes , fique hi frutices in altum licbter is, de vruchteri zayende; en 



ft 



excrefcant , fuperius ^e(e intricant arftiflime , fed infe- 

 rius aperturam relinquunt,per quam homini vel porco 

 tranfitus datur ; quae aperturae obftipantur Ligularia 

 La&ea , feu Daun Sudoe S udu , quae fpinofa quoque eft, 

 vel ubi plantari nequit , fpinofi ejus detruncantur ra- 

 mi , quibus reliqua conftipant foramina , uti 

 quoque fit cum Limonum ramis fpinofis. 



Lignum fatis durabile eft, inque aedium poftes adhi- 

 betur, fi recla ejus frufta conquiri poflint, in truncis 



pfcbietende,verwerren baar boven wel 



Men job of Varken doorkruipe 



opentn t 



daar 



of Daun Sudoe S 



werden toegepL — 



welk 



alias 



daar men 't niet planten kan , kappenze de doormcbtige 

 takken of, en bejleken daar mede'de andere paggers, ge- 

 lyk men anders ook wel met Lemoen-doorns doet. 

 Het bout is redehk durabel , en word tot ftylen van 



ftukken 



autem vetuftioribus durinlmum eft, & interne nigri- bin, docb aan de oude ftammen is 't zeer bflrd* **™* 

 cat ; Fruclus non funt in ufu , in Java vero fricantur 

 & eduntur ; fique fub cineribus torreantur , illorum- 



curat furditatcm : Ex 



4jue fuccus auribus inftilletur 



ejus 



binnen faartacbtig. t)e vrucbten zyn niet brwkbaar, 

 docb up Java werdenze nog gezoden en ge get en; enzy n " 

 de onder de ajfebe gebradev , en 't zap daar van in de «£ 



\ 







