# 









HERBARII AMBOINENSIS Liber- II. cap. L. 



ibidem contra plurimos in ufu eft morbos: Sic mihi 

 vidctur, ac quo modo contra hauftum venenumaflu- 

 matur > videndum eft in Capite de Flore Manillam 

 libr. 6. cap. 45. Crefcit quoque in infula Tampelaen y 

 quae fita eft in Boerneos ora argeftenfi. 



Ueehgeel en bitter, en aldaar tegens veeleziekten in groot 

 gebruik: Immers betfcbynt my toe van ja, en boeze te* 

 gen ingenomen fenyn gebruikt voerd^ kan in 't Cap. van 

 at Flos Manillanus Lib. 6. Cap, 45. werden gezien: 

 Zy voaji mede op 't Eiland Tampelaen, gelegen aan 

 Borneos Noort-Wejl boek. 





Fruftus fupra memorati Panawa Pipis contriti ex*- De vruchten- van de bier bovengenoemdePanawzPiph 



hibentur illis, qui Spasmo laborant , quorum & cor 

 illinitur. 



werden insgelyks gevreven , en de gene die de Hem beln 

 ben ingegeven > als mede* op 't bert geftreken. 











A T 



O 



■u 



>i 



TabuU QHadragrfim* Prima 



y 





9 w 



Quae exhibet ramum arboris , quae Radix Amarms a ltumpbh 



vocatur > quam puto Ligm Colubrini effc fpeciem, uti id 

 infra latius explicatur. 

 A. E)usfru£tvm denotat. 



M 





y 



** 





o 



A T 



a 



** 



«v 





Haec arbor fine dubio fpecics eft illius » quam in Thefauri 

 noftri Tab. 64? exhibuimus , quaeque ibi pag. $41. vocatur 

 Uguftrum foliis ad fingula intemodia ternis , Upturn Cotuhri- 

 mm officinis creditum, cujus florcs, frudtusque cordati cum 

 hujus arboris frudibus penitus conveniunt j led ibi funt race- 

 mofi , in hac autem fpicati . & folia irregulari ordine proger- 

 minant, quum in Zeylanenfi terna fimul oriantur, cxterum 

 viribus ac fapore conveniunt , qtriusque enim vires decanta* 

 tifiimae funt contra Vencna f omnesque venenofos morbos, 

 febresque malignas , uti latius in Thef.Zeyl. L c. id explicatur, 

 variique de tagno Colubrino audores , horumque opinioncs 

 recenfentur. 



-+ 





In Valent . Amboina defcript. pag* 195. nomine B oha-HaU 

 occurnt fie in Tab. no. XXV ill exhibet ur. 







CAPUT QUINQUAGESIMUM 









Anifum Maluccanum : Camelan 



* 



& 



JEc eft arbufcula magnitudinis 



crus 



tiam femoris craffitiem habens , corticem gerens 

 fcabrum , ex viridi cinereum , paucis incur visque fe- 

 fe extendens rarais inftar LimoneIJi > quibus divifam 

 efformat comam : Rami pluribus gaudent foliorum 

 pinnis brevibus , qua? folia gerunt fere inftar Granati, 

 led minora y fcabriora , & ex nigro viridia , oppofita 



& quaterna 



liis fimilliraum , reli 

 parum nee profunde 

 nima , ac magis in roi 

 haec folia fortem { pi ran 



maximum 



dentata, binaque mferiora mi- 

 rot undum definentia ; Contrite 

 odorem fere inftar Limonel- 



m 



11, ledmgratum magjs, ac Coriandi foliis acceden- 

 tern : Rami plurimis gaudent brevibus ac firmis fpi- 

 nis, unde intraftabil.es fere funt, praefertim in junio- 

 ribus arboribus. Ramulorum extremum terminant 

 timbellae raras, paucis, fed longis infidentes petiolis,quae 

 Me aperiunt in flofculos pentapetalos , albicantes 

 parumque excavacos inftar Lilii Convallii , qui 

 centro viride gerunt piftillum , quod in fruftum excre- 

 fcit, qui bacca eft fubrotunda minor grano Piperis, 

 gemina fibi oppofita , ex nigro viridis , tuberculofa ! 

 inftar minimorum Limonellorum , quae flava fepara- 

 tur vena : Maturi vero hi fru&us obfeure lutei funt 

 ac dein nigricantes, qui fub tenui pellicula femen ge- 

 runt nigrum inftar Coriandri , cujus odor penitus 

 convemt cum illo Anifi Europasorum , fed fapor de- 

 ficit, qui in initio itidem eft dulris & anifatus , ac 

 eito perit, nee diu in lingua percipitur, fed in ligno- 

 fum degenerat : Arbufcula? hujus lignum eft folidum, 



durum, & grave, ex albido in ruffum tendens colo- 

 fem. 





Nomn 



- I 



UYTLEGGINGE 



_ 9 



Pa* de eetfen-vttrtigfte Pl**t 9 





% 



Dewelke vertoont een Tak van de Radix Amarmt van Rurn^ 

 pbm , die van my voor een zoort van Slangenhont gehouden 

 wert 1 zo als hier onder te zien is. 



A* Wyft aan dcszelfs vrucbt. 



A AN ME R KING E. 



•- ^ 



# 



zonder twyffel een 







dewelke op de 64 Plaat van onze Thefaur. Zeylan. vertoont 

 is, en aldaar genaamt wert Luustru u foliis ad fingula 

 tnternodia ternis Lignum Colubhinum officinis ere ditum^ 



welkers bloemen , en hartvormige vruchten met dcie zyn 

 bloemen en vruchten zeer overeenkomen f dog aldaar zyn ze 

 in troffen , en alhier in een air verbeelt , en de bladen ftaan 

 aan deze boom zonder order , daar in de Zeylonfche altoos 

 drie by elkander te voorfchyn komen,- verders komen zy in 

 fmaak en krachten met elkander over een 5 llant beidc der 

 krachten zyn zeer beroemt tegens de venynen , en alle ver- 

 giftige ofte quaadaardige ziektens en koortzen , zo als dit 

 verders 00k op de aangehaalde plaats in myn Thefaur. Zeylan 



Wykt 



genhout aangehaalt 



Schiyvers en gedagten over het Slan^ 



( 



knU befibryving van Ambon wert 



t _ . Boha-Hati, dat is Hart-vru&*+wm 



befchreven , en op de Plaat N*. XXV11I verbeelt 



» % 



t i 



L. HOOFDSTUK. 





De Mohkze Anysboom. 



D J 



t is een boompj 



e 



Cranaat 



met een dikker ft 



i 



doorgaans 



met 



-.- ~ r « feborffe , zig uitjpreidende met wet- 



mge en kromme takken , gelyk de Limonellus , en daar 



mede een verdeelde kruin makende 



tak&en ftaan vol 



ns 9 en aan dezelve de bladeren : m £yna __. 

 Gtanaat-bladeren , docb kleinder, fty 



9 





en fwart-groen , regt tegens over mdhmder , met 

 a 4. paren aan een rysken , en een voor uit , bet welk "t 

 grootfte is , en 't Grarmate-blad meeft gelyk : zynde de 

 andere vervolgens <wat korter , aan de kanten een weinig 

 en wydgezaagt , en de twee acbterfte de Heinfte , mids- 

 eaders wat rond toelopende : Gevreven zynde gevenze een 

 fterken reuk van boar , bykans als die van Limonellus , 

 docb onlieffelyker , en de Coriander -blader en nader komen- 

 de : De takken ftaan vol korte en ftyve doornen , waar- 

 omze 00k qualyk te bandelen zyn , en bezonderlyk aan de 

 j onge boomen : Aan 't uiterfte der ryskens komen Heine 

 en ydele dollen voort , van weinige docb lange ftelen ge- 

 maakt , en daar op kleine vyfbladige tvitacbtiee bloemp- 

 jes , een weinig bolftaande, als 't Lilium Convallium, 

 in de midden een groen beuveltje vertonende, daar de 

 vrucbten uit voortkomen: Zynde dezelve ronde 

 <wat kleinder dan de peper , tvoee en twee tegen 

 derftaande , fwart-groen , met eenige puntjes bezet , al. 

 Heine Lemoentjes , en met een geele ader onderfebeiden , 

 De gebeel rype werden donker-geel , en daar na fwart 

 acbtig y onder een dunne ft belle bebbenze van binnen eet 

 zaad of fwarte korrel 



"" '"" " ., , rnaar 



j.,^. n «v V «„» . ,? Ufll , uewue is in teerf 



mede Anysacbtig , docb verdwynt baaft op 



overeenkomt met de Earopiftbe Anys , 

 fmaak verfebilt : Want dezelve is in 'teerfte wel zoet , en 



„- " „ - j- - r de tong, en 



werd boutacbtig : Het bout is maflief , bart , en fwaar 



vnt den witten en wat na den rojfen trekksnde 



Naam 



r~ 



\ 







/ 







