

Ill Bock. IV. Hooftjl. AMBOINSCHE KRUYDBOEK 



culats lint: Inter hafce raches exramisprogerminant 

 alii breves pedunculi , qui in racemis iimplicibus ca- 

 pitula gerunt viridia, quae fefe in flores aperiunt,qui 

 funt irregulares ex tribus brevibus craffisque petalis 

 conftrucli. Racemi hi floriferi non tantum in rarao- 

 rum fummo, more vulgaris Canarii, fed etiam inter 

 & tub foliis progerminant. 



157 



if bog 





Tuffcben 



takken komen voort andere korte fteelen 

 jes groene knopjes vertoonen, waar ui 



ngefatzoeneerde bloempj 



v ^^ ■ ■ ^ ______ g- _ __ _ _ __ __. _ _, _ ._ _ _ 



korte en dikke blaadjes gemaakt; Deze bloeyende trosjes 

 * ^ ' '' fte der takskens , na de ma- 



filveftri 



vel 



ter de bladeren. 



Canaris , maar oo£ tuffcben 





paulo magis rotundus eft, in conum itidem definens 

 & trigonus , externe ex nigro viridis, rugofus,& fu- 

 fco maculatus colore. Sub craffo putamine nux re- 

 conditur magnitudine parvi filveftris Canarii, rotun- 

 da , trigona , & fuperna parte plana , apice obtufo , hu- 

 jus latera feu Tegmenta non funt aequalia, fed rugofa, 

 verruculis quafi feu charafteribus certis notata , inftar 



fchielyk toegefcb 



ronde wilde Canaris , of 



van buiten uit den groenen Jwart , ruig, enmetgraauw 

 bevlekt. Onder een dikke boljier leid bet nootjen , van 

 grootte ah kleine wilde Canaris, regt ront, driekantig, 



# 



met een ftompejpitze 



Nucis J 



rum 



Ejus putamen eft du- 

 divifum, in quibu 



gefchilde 



tf 



rafters uitgegraveert , gelyk een 



De fcbaal is bard , dik , en binnen in drie kamertjes ver- 



ms alterve locatur nucleus , faporis inftar reliquorum 

 Canariorum. 



Quidam autem fruttus oblongi funt, nee charadte- 

 ribus irtis notati , fed ftriati funt ; feu rugofi , quales 

 Leytimorenfes obfervantur. 



Ex trunco duplex colligitur lachrvma&refina^quae 



deelt , 



fmaak 



beejlen legg 





acte- Zommige vrucbten zyn lankwerpiger , bebben niet veel 



uales verbevene Charafters , maar veel meer gejlreept of rim- 



pelig , gelyk meejl zyn die van Leitimor. 



j quae uit den ftam beef t men tweed er lei tr aan en bers, want 



enim ex fumma ejus parte ramisque exfudat, eft al- bet geene uit debovenfte flam en takken komt , is witacbtig y 

 bicans, ficca,& fragilis , accedens quodammodo ad droog,en bryzelig , gelykende eenigzints na Dammar Se- 



Dammaram 





conli 



Ian 



waar voor bet zommige onervarene Amboineezen 



bouden, docb bet verfebil beftaat me eft daar in, dat de 

 quod Dammara Selan inter dentes ftrideat, &. in pul- Dammar Selan tuffcben de tanden knerft, en tot ft of bry- 



" " " ~ * :ies in- zelt , maar alle de zoorten van Camacoan vallen in 'tknau- 



Ex in- wen leenig, als wierook. Uit den onderfte ftambeeft 



verem friabilis fit, omnes vero Cam 

 ter manducandum mollefcant 





feriore trunci parte lachryma exftillat ex ruffo , flavo, , ' men een gemengde traan van ros-geel , enfwart, gelyk 



& nigro mixta colore, inftar vulgaris Terebinthinae , gemeene barpuis, en zo men daar op drukt, zofweeter 



fique comprimatur, tenue exfudat Oleum odoratum een dun Oly uit, aangenaam en welriekend, docb niet 



& jucundum , fed non forte, in una. vero arbore pe- fterk,maar in den eenen boom kragtiger dan in de andere, 



netrantius eft quam in altera , optimamque lachry- en geven wel de befte traan zodanige boomen , die op lug- 



mam fundunt tales arbores, quae in ventofis collibus tige beuvels, en wel ter Zonneftam. Aan de oudeboo- 



folique bene expofitis locatae funt. In vetuftioribus men vind men klontertjes onze barpuis, ofbleeke Colo* 



frufta 

 noftrae vel Colophaniae pallida 



deftituta funt. 



fonie wel gelyk , docb die bebben weinig reuk meer 



\ 



• i 



• • 



linentes 



gerit 



iferum birfutum 



craffioribus , inaequalibus , angulofis, feu inferne ro- dikker dan eenfebaft 



_ r _ flexi 



le geniculum gerentibus, in quibus o6to decern ve fo- 

 liorum paria locantur ; in quibusdam inpari extremo 

 ad quintum vero vel fextum par geniculum itidem 



De tweede Canarium Odoriferum Hirfutum , of bet 



\ige Camacoan beeft dikke knoeflige takken , van voor en 

 ftomp toelopende , met weinige Jlyve ryskens rondom y 



, en one v en , boekig 9 of onder rond* 

 feberpe rugge , by boar oorfpronk een 



, 



zaame knie, daar aan 8- a 10. par en 



ren 



f zesde paar 



met een voor uit alleen , en by 't vyf 



occurrit , quod in binis inferioribus paribus plerum- par en vallen gemeenelyk af 



acbterft 

 'gen 



vyfvingers breed, op korte dikke 

 ftyf, en wat bocbtig, de bovenfle zyde 



voetjes , dik , 



ruig, als een baye-vel, de onderjl 

 aldaar geel-groen* 



■ 



& flavefcens. 



s 



que decidit ; folia haec a fex ad novem pollices longa 

 funt, quatuor vel quinque digitos lata , brevibus craf- 

 fisque infidentia petiolis, funtque craffa, firma,& fi- 

 nuofa^ quorum fuperior pars rugofa eft inftar pilofae 



pars lanuginofa eft 



lint pilofiora, magis- Aan f t Manipeeze geflagte zynze baairiger en fieekeli- 



que pungentia, uti folia in variis arboribus forma, & ger, gelyk 00k de bladeren aan diverfebe boomen, in groot- 



magnitudine varia funt , quae peculiarem hinc non te en gedaante van malkanderen wat verfcbillen , waar 



conftituunt fpeciem. Ex foliorum alis racemus flo- van ecbter geen byzondere zoorte te maken is. Uit den 



rifer progcrminat,palmam vel fpithamam longus, in- feboot der bladeren komt den bloeyenden tros voort, een 



Sue ipfo flores parvi ex capitulis ~~~ n " - •- m___ 1— ■-■ -*..*— i—l -_. j 

 i&iies, 



Mani 



r, 

 1 



band of f pan lank , en daar aan bet klein knopje van 't 

 ___ _ bloeizel, gelyk aan 9 t voorige. 



Frudtus in extenfis dependent racemis inftar Cana- De vrucbten bamen aan uitgebreide troffen , als Ca 



riorum, dieiti articulum circiter longi, pollicem craf- naris, febaars een lidt lang, en een duim dik* vorenmet 



ru 



dum funt , 



pilisque pungentibus obfiti , qui cutis 



, ex rotundo trigoni. Nuces in- 



pruntum excitant , 



ternae funt maiores quam Amboinenfium 



een korte fpitze , alsze jongzyn zeer ruig, en met ft e eke- 

 lige en veele baairtjes bezet , die een jeuken op de buit 

 maken , uit den ronden driezydig. De nootjens daar bin- 

 nen zyngrooter dan van de Amboinfcbe , 



raveert, 



eleganter infculptas & trigona?. Putamen fub gluma in regt driekantig. De febaale onder de bmtenfte bolftet 



exteriore videtur ex tribus fegmentis compofitum,quo- J cbynt uit drie ftukken fzamen gezet te zyn, ieder ftuk 



rum fmgulum latus ex uno rormatur fegmento, quod een zyde uitmakende, dewelke aan de buitenfte vlakte, 



in extrema fuperficie & protuberante angulo puntta en uitfteekende ribbe , puntjes of cbarafteren beeft. Het 



feu charafteres gerit. Interior frudlus pars eft uti in binnenfte is geftelt als boven. 



fuperiore fpecie. 



Racemi frugiferi ad ramulorum extremum proger- 

 minant ex plurimis compofiti pedunculis , fruftus au- 



parte 



Ex ejus trun 



De vrucbtdragende troffen komen aan 't einde der tak* 

 jens voort , gemaakt van veele fteelen , en de vrucbten 

 zyn acbter en vooren ftomp. Uit dezen flam drt^ipt een 



co gummi exftillat liquidum & mucofum,fi incidatur, weeke jlymerige Gom, als men bem keept, donker-ros en 



exfudat , quo pleo incolae capillos fuos inungunt, 

 quum non fit vifcofum. Gummi 



geel , daar Oly uit fweet , als men daar op drukt , met 

 welken Oly de Inlanders de booft * baairen befmeeren, 

 want 't niet kleverig is. 't Gom droogt metier tyd op, 



tur in obfeure ruffam feu nigricantem refinam , quae % tot een 4onker-ros en fwartacbtig hers, 't verfebe is lief- 



Ambram avw»avn*.v.i_i, 



fed 



lyk van reuk , na den Amber trekkende, maar komt zo 



v 3 





febaars 





\ 









• 









