+ 



j8o 



HERBARII AMBOINENSIS Liber III. cap. XII. 



in craflas candelas fpithamam circiter longas , quas 



gedaante van een dikke keerze , omtrent een [pan lanK 



Nipce foliis obvolvunt, ita ut Batavicam referant dieze dan met bladeren van Nipabewinden, datzedeBa- 

 ^ ___ ._ _.-j— • ./?_. ^. ,• tavifcbe Dammar 



Dammaram , excepto quod minores fint : Continuam 



atque aequalem dant flammam , nullum vero ftrepi- 



tum , meliusque ignem fovent quam Amboinenfes : biter da) 



Manadenfes hanc liquefaciuntDammaram fupra ignem, Dammar 



I 



gefiadig zonder knerjjen , en houden *t vuur 

 e Amboinfcbe. De Manaders Jmelten deze 



inque tenues effundunt arundines Bambu, quas ac- 



cendunt uti apud nos candelas. Per totam porro Ce- 



lebem ufurpatur ad omnium armorum manubria.fir- 



manda , uti fupra cap. 7. de Canario Decumano fuit Decumanum 



di&um. 



kaarffen. Voorts voertze op 



debes gebruikt 3 om alder bande wapenen in boar Jleelen 

 ijl U maken, gelyk boven cap. 7. van bet Canarium 



In Manado incruftant terrea vafa 5 patinas, ollas 



1 • r* tin • • \ t t 



en bakken 

 cum hac contrita, ac fuperne illinita^iiti Amboinen- Dammar 



Manado verglazenze 00k de aarde potten > ft 



daar op 



fes illud cum fua perficiunt. Hac quoque obducunt 



Zo 



tjlrykenze 00k de boute fcbeede van bare Kritzen daar 





ligneas vaginas telorum fuorum & armorum Kriffen mede , om dezelve dad en zlimment 



didtorum, qua illas glabras ac fplendentes reddunt, 



lignique nodi inferviunt ad manubria illorum Kriffen, ft 

 trunci vero lignum non eft durabile 3 nee operi me- 

 chanico utile eft. 



Ulteriore disquifitione forte conftabit, Dammaram 



knoejien dient tot krits-begten , maar dat van den 



Batu in Borneo crefcentem , multo magis cum hac Dammar Batu> op 



nader onderzoek zal men miffebien 



Celebica convenire quam cum praecedente Amboi- 

 nenfi : Corneum amittit colorem, fi diu coquatur , at- 

 que albefcit. 



Dammar zal over een komen 



Amboinfcbe 



?ft bare boornverwige 



wit 



• « 



. * 



CAPUT DUODECIMUM. 









Camirium. Camiri. 







XII. HOOFTSTUK. 



De Camiri- Boom, 





Amirium eft arbor craflfa , fed non alta , quum ejus 

 truncus mox in ramos fefe di vidat , qui corticem 

 gerit glabrum , cinereum , multisque punftis nine 

 Inde notatum , fragilem , ac fuccofum. Folia duplicem 

 habent formam , in junioribus enim ramis multo funt 

 majora , triangula , inque tres acutos apices divifa , fe- 

 re inftar Hederae, fed multo majora, plerumque fex 

 pollices longa & lata, aliquando etiam decern & un- 

 decim pollices: Tres gerunt ac quaedam quinque ma- 

 gnos*nervos,qui ad pedunculum concurrunt,qui fep- 

 tem & ocl:o pollices longus ell , rotundus , rugofus , 



acfi arena confperfus efiet , 



ginofu 



DE Camiri-fcoom is <wel dik> maar niet boog vanjia 

 bem Jiraks in takken verdeelt , met een effene 

 graawwe feborffe , bier en daar met eenige pu 

 befpikkeld , bros , en zappig. De bladeren zyn van 



grooter 



gedaant 



Eyl 



of in driefp 



bykans 



n — 



Jleel zamenjl 



De jleel 



vyfg 



tf 



bejlrooitj of 



uti & fupremi rami,ac inferior foliorum pars. Prope bladeren. Aan de ft 



acbtig , gelyk ook de voorfte takken , en onderft 



foliorum ortum in ipforum pediculis binae locantur 

 verrucute , folia autem fine ordine arete fibi jungun- 



ft 



tur 



malkan'der rondom de takken 



• 



folia 



•a. 



ab inferiore oarte latiflima funt, fenfimque acuminata 

 definunt , fed nullos habent angulos > excepto quod 



De andere en gemeenfie bladeren aan de volwajfcbt 



agter ook breedfl , en loopen allenskensfp 



maar 



pollices longa , quinque vel fexlata, cum tribus in- 



novemque & kanten een weinig bogtig vallen> acbt en negen duimen 



lank 9 vyf en zes breed , met drie groote zenuwen agter 



T^^llr^ZT^^k tte ?— >*»*. - si* «np "««. ^ L- 



ex viridi gilva. 



fuperne obfeure viridia , interne 



racemis 



res proveniunt brevibus, fed extenfis 

 res, tres quatuorve fimul jundli, bre- 

 -is pedunculis fuffulti. Flores hi re- 

 ferunt illos Gayang , fed funt minores , ex quinque 

 tenuibus & anguftis petalis conftantes , in quorum 

 centro quaedam brevia apparent ftamina antheris lu- 

 teis inftrutta , illi autem jucundum . fpirant odorem. 



groen , en van onderen uit den groenen vaal. 



Tuffchen de bladeren komt 't bloeizel wort aan korte, 

 docb uitgefpreide trosjes , drie en vier bloempjes by mal- 

 kander , op korte grasacbtige fteeltjes. Be bloempjes ge- 

 lyken 't bloeizel van Gayang wat , docb zyn kleinder , en 

 uit vyf teere en fmalle blaadjes beflaande in welkers 



Fruftus 

 loci , 1 



pedunculi floriferi 



Heft 



:yn 



?j ziet met geele nopjes, 



De vrucbten komen uit 



% 



fimplices 



in pedunculo brevi, craflb,&lignofojunct.i. Singulus 

 itcrum fru&us duplex eft , vel integer vel biffdus, 

 _ t formam & magnitudinem ferehabetNucis Ju- 

 landis , fed irregularis , & fuperius obtufo apice in- 

 ruftus. Bifidus formam habet fcroti , in medio ful- 

 » fuperius obtufe acuminatus , ex viridi cinereus, 

 fi farina & arena confperfus : Exterius putamen 

 fimile eft Tuglandis , fed non ita colore fuo manus in- 

 quinans , Tub hoc reconditur nux in integro (implex, 



de bloeme zelfs niet voort , maar aan die plaats , daar de 

 bloemdragende fteeltjes fzamen ftooten , zy komen ook ge- 

 meenelyk enkelt voort, zomtyds twee by malkander gevoegt 

 op een korte, dikke, boutacbtige fleel. Ieder vrucbt is 

 nnederom tweederlei , of enkelt of dubbeli 



Walnoot 



febeef, en na vooren met een ftompe fpits. De 



catus 



be eft de gedaante van een klootfak 



ftompe fp 



pellicula feu 

 Foramen, p 

 tern vulgatij 



Nux ipfa 



magis eft plana & lata, 



fingul 



De buitenfte boljier is gelyk aan de Wed 

 verwende niet : Daar onder leid een noot 



zant bejl 



befr 



d 



aan de eene zyde een groot gat beeft 



preflfa 



?eft 



De noot zelfs beeft 



nigricans & rugofa. Putamen vero crafiius & durius 



ft quam in Canariis , quod non nifi fortii&tu aperitur : 



Ejus 



platter , aan 't een einde wat zamen 



edrukt, van buiten fwartacbtig en rimpelig 



t is dikker en harder , dan aan de Canaris 



feba- 



n niet 

 dan 



* « 





