

i 



182 



HERBARII AMBOINENSIS 



/ 



Liber III. cap. Xffl. 



CAPUT DECIMUM TERTIUM. 



XIII 



Pangi. 





Angium truncum gerit altioremmagisqueere&um, 

 quam pra?cedens: Ejus folia funt duplicia, mul- 

 tum a Me invicem differentia, uti de Canario 

 enere fuit notatum , in junioribus enim arboribus 

 unt maxima, inque tres angulos feu lacinias divifa, 

 pedem circiter longa, decern pollices lata & ultro, 

 plurima autem decern pollices funt longa & novem 

 lata, quaedam ad unam tantum oram angulofa funt, 

 quum alterius lateris angulus jam Qxcreverit , alia u- 

 trisque carent iftis angulisi Tenera vero folia funt 

 cordiformia , ita ut tria quatuorve folia differentia in 

 una conlpiciantur arbore juniore: Prope foliorum 

 petiolum quinque , in quibusdam vero feptem magni 

 concurrunt nervi , atque foliorum ora? prope petio- 

 lum funt asquales , nee finuata?. Petioli autem longi 

 funt; Folia adultarum arborum cunftos iflos amife- 

 runt angulos, formamque habent oblongo-cordatam, 

 novem longa pollices , feptem & ofto lata , obtufo 



D 



want 



HOOFTSTUK 



De Pangi-Boorn. 



boom beeft een booger en regterfiam , da 

 ide. De bladeren zyn tweederlei , <wel 

 under verjcbillende ,gelyk van de Cam. 

 in dej onge boomen zynze ; 



.... of lapfen verdeHt , omtren, eTnvlfZi elZ 

 dmmen breed , zommige meer , de meefte zyn tien duilZ 

 lank, mnegen breed , zemmige bebben aan deeenizZ 



bertformig , zo dat men drie of 



bladeren aan een jonge boom ziet. By de fieel ftootenvZ 



zamen 



n by den fieel vlak , en zonder bogt. De keeUn 



ttP\ / e l en J an de , ™ lcwa &ne boomen bebben 

 tjteekende boeken verlooren , en zyn geformeert 



lanfcuoerp 



Jlompe fp 



apice donata, 

 faporis ingrati 

 Flores me latent. 





. & fplendentia, 



, . . , „ n — fimplex dependet 



hinc inde ex ramo forma, & magnitudine ovi Stru- 

 thiocameli , vulgaris vero ovi Ca/uarii , plurimi au- 

 tem funt umbilicati , ad latera gibbofi , externe ob- 



glimrnent) onlieffelyk van fnuak 



fcure 



pi veteris , rugofi , 



I 



Atun 



p 



Malo 



parvisque notati punftis inftar 

 •afTo dependent pedunculo * pro- 

 Cortex externus craflus eft uti 



tig 



punttj 



Het htoeizel is niet b 

 ?r of daar aan de takk, 

 ogel Struis-Ey, in 't 

 ejle met een tepel voor 



ekent. De vrucbt ba??g 



m , in grootte engedaanU 

 gemeen als een Cafuaris- 



buiten donker-ros of tanyt , ten laafi, 

 ae Lalappus, van buiten ruip. en 



r 



qans 

 Ha3 



Jugl 



latere fibi accumbentes, angufta vero illarum p'ars in- 



trorfum . ^ 



crafliores funt ^triangulares 5 

 mam , olerumaue unum cum 



alias aliam habent for- 



.ae pollices , quaedam vero tres,bina? enim occurrunt 

 foecies feu vanetates , una major, altera minor. Minor 

 feu vulgatifllma fpecies formam habet Nucis Tuglan- 

 dis, plerumque triangularis, alia? autem ita differunt 

 & irregulares funt,ut inter decern vix bins occurrant 

 fibi fimiles. Pellicula nucis exterior hirfuta eft li- 

 gnofa, ex nigro cinerea, rugofa, protuberantibus 

 pertexta venis & mtneata inftar facci coriacei vetu- 



-'.f lk ^fi e . el ^ dte . b ydevrucbt een kramjen beeft, ae 



bmtenfie feborffe is zoo dik als aan den dranaat-appel 



daar onder een weimg wit vleefcb j en daar inne zeekm 



ZTl°i C f a T. n gepak I zyn > Dezenooten zyn plat en 

 van v elder lei fatzoen > docb me eft als eengedrukte bul 



'/a a l g ? ter i m 0nze nooten > ™* deplane zyde op 

 S»f' ** ^Jmalle eind na binnenTen t 

 breedjie na buiten gekeert , zommige zyn <wat dikker 



e^ft^i m ™ n a ^fatzoen^n>teemee7ee,l 



men beeft 



zommige drie 



De klei 



ftioris & rugofi , 



Majo 



inftar burfa; form ata eft, plana, refta, nigra, mul- 

 toque rugofior, protuberantes enim vena? ita intrica- 

 te decurrunt;ut arbufculas quafi referant, velramos 

 & frutices artificum manu elaboratos , 

 elevati funt , 



fgemeenfte zoorte is m de. gedaante van een Wal 

 uuvr de bank dnekantig, maar zommige zo verfcbillend 

 en rond-bollig van fatzoen , dat men mdn^Jg^L 



ifrlUfZ 9 ?\™ alkan ? er , &W **»• De buitfnftefcbl 

 ts ruig , boutacblig , uit den/warten grautv , riv 



en met mfleekende aderen door malkander loopend 

 ^$S%7<&'.> ^^,emaakV de 



ipelig 







, omnesque hi 



- qu ,9,l um , or£E in quibusdam locis adeo 



acuta? funt, ut difficulter traclari poflint , ac magis 



Ipinas referant, inferior vero nucum pars a?qualior 



eft, nee ita rugofa, latiflima illarum pars, qua? puta- 



mim adjacet , aperturam habet , ex oblonga rormatam 



fiflura , qua? obtegitur operculo ejusdem fubftantia? 



cum cortice, qui adeo firmiter ipfi inhasret, utnon 



nifi vi ayelh poirit. Putamen crafTitiem cultri habet 



fubftantia &c. conveniens cum Tampurong Calappa? 



nucis. In hoc reconditur nucleus planus, amplus,al- 



bus , putamims formam habens , qui in bina dividi 



poteft fegraenta faporis nucis Avellana? , fubftantia 



conftans molliore & lenta , qua? , fi non fit matura pe- 



mtus,amaricat, filtem in Amboina fefe itaoffert in 



aliis vero ldcis major eft , pinguior, & dulcior '" 



ft 



. tGrootegeJlagt is meeft gefo..„„ f > u „ ct: 

 plat, regt fivart, en veel ruiger , want 



r, datze 



op 



nquuntur 



Hi 



atque exterior putrefcat cortex , turn enim nuclei ni- 



eenige boompjes verbeelden, of dorr e takken en kruikm 

 door meejlers band in eenig Eiben-bout utgefZfen 

 dat allegaar verbeeven Werk , waar vande kantt 



MZfJ 1 ™*™ Z ,°S cbe V yn > d ^meyelykoTt ^ 



teVdeis SfftXS d °° rnS & lyk * n » docb <*' onder- 

 Jte yde is altyd e fender , en min ruig s den breed Hen 



boek die tegen de bolfter ziet y beeft eetdeun\T^2 

 een lankwerpige febeur , ^iw^ ff W«S J^^ 

 zel van dezelfde fubftantie , als defcbe^diX-evafl 

 infiuit dat by met dan met gewelt kan \fgltro^lwoi 



%?'F*r J: i r, be / ft J e dikte mn een ™ vanfubftan- 

 ■nJfi. • gelyh T d t de Tampurong aan een Calappus-noot, 

 Daar bmnen leidt een.br eede, 4ntte 9 en platukern, na 

 de gedaante van de fob aal geformeert dieiig in twee bla- 



Sal a Zt ekl l l mn fmaak als HafeLootZ van 

 {f fi Z te ^ r Z! ayeT L ™A< ^ niei terdeegen ryP 



gre'fcun 



plaat 



Amboina 



biens facile feparari poteft, illi vero raro ac vix cm* 

 di comeduntur,vim enim habent inebriantem - ho- 



laat 



Ifs afvallen , en de buiten fie feborf]} 



mnesq 



.-..,.: . ., ^ unde & quidam 



in animi dehquium incidunt, licet fads grati ac dul, 



cis fint faporis, fed pra?parandi funt, ut mox indi- 



cabitur; Hujus arboris lignum durum eft, folidum 



& grave: Cortex vero fragilis , lignoque firmiter ad- 

 ha?ret. , 



men 



wart , en ter degen ryp , waar 



iZT g r de V <H Cb Semakkelyk kan dffebudden 

 wlfl&Z l^/^^aaJgeget^ 



De 



reiden 9 

 dezen b 



Jmaak 



Jwymvallen, boewel 



omen 



firaks gezegt zc 

 hart, digt y enft 

 ifi klevende. 



en. Het bout van 

 Defcborjfe bros , en 



. 



Naam 



; 



\ 



