



202 



HERBARII AMBOINENSIS Liber. III. cap. XXII 





CAPUT V'IGESIMUM 



SECUNDUM. 





< 



Sampacca Jihefir is. Tsjamp 



Utan* 



XXIL 



*^ « 



* 



H O O 



T 



T 



K. 







De wilde Tsjampacca - Boom 





i 



• 







t . 



SB. 



/ 



Sllveftris haec Sampacca truncum gerit magis ere- 

 ftum & altiorem* quam domeftica, foliatura cae- 

 terum ac modo crefcendi cum ipfa convenit , 

 rami vero ejus funt magis ere&i , ac folia majora & 

 ampliora, ofto vei novem pollices longa, quatuor 

 lata dittos, maerisaue viridia , pauciores habentia co 



ftas 



D 



E wilde Tsjampacca beeft een regter en booger 



fiam> dan de tamme , under s aan bidder en en was- 



dom dezelve zeer gelyk, docb de takken WdJJcben 



r over eind; De bidder en zyn wat grooter, en bree- 



acbt en negen duimen lank > vier dingers breed > bo- 



[roen • met minder ribben • ddn de eemeene . ^a^tPT 



nofa in inferiore parte , quales & ramuli ac petioli , derfi 



in 't aantafien, en dejonge bykans vuolacbtig 



riorum 



, ,_ _ ize meer na de bloemen , bitter van fmaak , er< 



ris*"amaricantis , ac rubram tingunt aquam , in qua <we n bet water roodacbtig , daar menze gekneufi it 



JDe gedroogde bouden baare groente , daar de gemeene 



infufa 



iervant colorem ■, quum vulgaris fufca fint. 



Flores cum praecedentis floribus omnino conve- 

 niunt , excepto quod petala fint latiora , albicantia , 

 ac coloris ftraminei , odoris debilis , fi vero culta fit 

 arbor , ejus flores penetrantiorem & quafi luxuriolum 

 fundunt odorem , minorem tamen domeftica. Piftil- 



tfi 





De bloeme is gebeel en al de 



bebalven 



dat de bidder en wot breeder zyn 3 witacbtig van coleur , 

 als firoo y Jlap van reuk , docb gebavent zynde 9 werdze 

 Jlerker en geil, ecbter de tamme nog al wykende. Het 



* is wat korter en breeder • maar de 



ifie pilaartj 



horum 



fer 



'ft 



zyne 



funt 



binnenfte korrels zyn ongelyk 



gemeene 



merum nee ita rubentia ac in priori 3 fed lsete rubent maar licbt-rood, als zy ryp 



voorige 



9 



quum matura lint. - . 



Altera hujus filveftris occurrit fp 

 gerit ex luteo virides , 



.«.. 



• * 



cum 



horum autem odor quoque fatuus 



tr uncus lign 



Men beeft nog een tveeede wilde zoorte , mens 

 t den geelen naar den groenen trekken , anders 



voorige gelyk , werd Jlap van reuk , den fi 



fcure citrim 



maceratum 



odo 



beeft binnen e'en week 

 wig 



donker-Citroen-ver- 

 yf droog , zynde geweekt , beeft 





remque fpirat unguenti haud tamen mgrati , rere m- 

 ltar Olei Laurini , vel unguenti Diapompboligos. 

 Nomen Latine Sampacca Jilvejtris & Alba. Malaiee 



defcripta 



Tsjampacca Utan & Puti, diftinguendum 

 domeftica Sampacca n ^ ~~ lMM 



Locus. Raro occurrit in filvis Amboinenfibus ac lo 

 cis umbrofis , plurimum vero in Hitoenfi redone c 1 

 circa Larique , in hortis etiam coh poteft , ubi noi 

 maiorem adquirit altitudinem quam domeftica; Sam 



paccce 



bet een zalfacbtigen , docb niet onliefehken 



als bet Oleum Laurinum , of de zalve Diapompholigos. 



Naam. In 't Latyn Sampacca filveftris en Alba. Op 



Maleyts Tsjampacca Utan en Puti. Docb te onderfebei- 



den van de tamme Sampacca Puti in 't voorgaande Ka~ 

 pittel. 



. Plaats. Het werd weinig gevonden in de Amboinfcbe 

 Boffcben, en in febaduwacbtige plaatzen , meejl op bet 

 JLand van Hitos , en omtrent Larique , men kan bet ock 

 in de bovenplanten \ alwaar bet niet booger werd dan de 

 gemeene Tsjampacca > maar de reuk van de bloeme werd 



V %J 



. 



verbetert* 



Ufus. Hujus arboris lignum molle quidem eft ac 

 facile elaborari poteft, attamen durabile eft,pec fa- 

 cile fifturam patitur , fton autem bene pohn poteft. 

 fiftulze fclopetaria? ex illo formantur, ut & alia mi- 

 nora ad rem fcriniariam pertinentia. Diutiftime un- 

 guenti fervat odorem , prfefertim fi occlufum fuerit. 



Juniora ejus folia contufa in aqua macerantur, do- 



Het bout van dezen boom is wel 



evenwel darabeL enfebeurdniei 



— _ — 7 ^ 



Het beboud zynen zalfaa 



Lf bet opgejlooten Jl 



Ipolyjlen: Menmaakt 

 ander klein. febrynwerk 



De 



ift> en in water geweekt^ 



clquirat colorem y qu« ab Amboinenfi- tot dat bet rooddebtig werd, bet zelve doen de Amboinee- 



reddat 



In Rttmphii A^endice hxc adduntur # 



oogen 



* * 



f 4 



lyeftri Sampacca'bmx arbores habentur, pri 

 vulgaris alba y quae jn.Tilvis occurrit. Alten 



/« de Appendix van Rumphiusowr^/r V bygedaan 



- 



Vobr wilde Tsj 



n y de eerjle is a 



SdTtQacca montana lequenti i 



den 

 vint. 



. 



Sampacca Alba feu Tsjampac 





haic 



'apittel befchreeven 



tweede is Berg-Tsjampacca in 't voigende 



i 



altiorem & rectiorem gerit truncum domeftica J re- 



liqua intextu. m . 



Nullum pcculiarcm r«\Tbct hie flos uRim y quum 

 debilis fit odoris. Juniora vero folia parum contufa, 

 &in aqua macerata, donee vubefcat, ab Amboinen- 



den text. 

 Men beeft geen 



fi 



of Tsjampacca Poeti. JJete beeft 

 am dan de tanmie. Het ovtrige in 



ebrmk van dezt 



libus eculifc i 

 illosqtte clatds reddat. 



ocul orimi aciem 









j 



dewyl daar weinig reuk by is: De 

 gekneujl, eti in water geweekt, tot' dat bet 

 werd , dotn de Amboinsezen in de oogen am fit 



vttklaren. 



- 



«*rf 









to 



Tabula Sexasrc/ima 



oa. 





' 









• . 



• 



Ramum'cxhibtt Sampacae Att># fdvijl 



i 



i \ 



I i 



De acht-tn-fejfigfie Pfoat 



van dc vatte wide Tsianpacct-'Boom, 



\,l 



■ tf. 



-n 



t < 







s * 





* * 



- 



*. 



< 









" \« 



t 







> 



. . \ 







* 



V 





ki 





A 





■ . 



CAPUT 



! '* » 





. XXIII. 





I 







