





lUBoek.XK.lV.HooM AMBOINSCHE KRUYDBOEK 



rafura in Canarii oleo maceretur , & poft 

 per pannum 



in hunc vero finem oleum minimorum Canariorum perft 



eft 

 magna 



Eadem haec rafura facculis 



ftimenta depofita, ipfi 





x 



^ 



TabuU Scxagefim* JV*#*, 







denotat frugiferum. 



B* Ejus celiulasy in quibus femen reconditun 

 C. Semen ipfum. 



« > 



i 



.205 



• en beter manier is , als men bet zaagzel van bet bout 

 Canary- Oly weekt , en na eenige dagen door een doek 





men de Oly van Heine Canaris verkiezen , dierge- 

 in Banda en op Boero vallen , want de gemeene 

 Canaris tot Oly gemaakt, riekenwat garftig. Het 



zaagzel in linne zakjes gedaan , en tujjcben 

 legt , geeft dezelven een aangenamen reuk 



T 



G 



N G 





Van de negen en *>eftigft 



Quae ramum exhibet Sampact* montana. Ubi Litt. A* conum Dewelke 



t *_^«. .ZL..^*Z\ ii 



\ 



Alwaar Lett. A. vertoont deszelfs vruchtdragende knvp 

 kamertjesy daar hct zaat in beflooten is* 

 : zaat zelfs. 



















CAPUT VIGESIMUM XXIV. H 



O 



T U K. 







QUARTUM 



Lingoum : Anxana. Caju Lingoo. 









r* 1 



> 



De Lingoa-Boom. 



* v 



v 



- 



Icet haec proprie arbor pertineat ad ligna aedifi- 

 catoria feu tigna , hie tamen loci inter floriferas, 

 ob infignes , quos gerit, flores , earn locare volui , 



H 



qui ob gratum 



que lignum infuper dignum eft 



arbores. Huj 



tres 



praecipue obfervavimus fpecies , inter fefe 

 quarum prima rubrum , altera album , ac tei 

 le vocatur Lingoum , de binis autem primis 

 hoc in capite agemus. 



. » 



Rubrum itaque Lingoum arbor eft altiffima , & fil 

 veftris , raro trunco conft ans er e&o , plurimum verc 

 finuofo & craffo 



faep 



bafin 



Oewel dezen boom eigentlyk onder de timmerbouten 

 behoort gerekent te werden , zo bebben ivy ecbter 

 bem alhier onder de bloemdragende plaats gtgeven 

 wegens zyne bloem > dewelke om baare aangename reuk 

 vermkart is y zynde daar e?i boven bet bout > wegens zyn 

 goede reuk, 00k waar dig onder de welriehnde boomenge- 

 Jlelt te wefden. Wy bebben daar van drie principale zoor- 

 ten aangemerkt 9 met eenige kleine veranderingen 9 te we- 

 ten ; eerjl bet roode > ten tweede bet pelzige , of witte % 

 ten derde bet fteen-Lingoo, waar van de twee eerfie zoor- 

 ten in dit Kapittel zullen befebreven werden. 



Eerjlelyk. Het roode Lingoo is een zeer boogenJVout- 

 boom y zelden met een regten , maarmeejl bogtigen en dikken 

 ftam , beneeden een grooten ftoel met breede vlerken ma- 

 kende , en boven zomtyds zig in twee of drieftammen ver- 

 deelende , met een gejebeurde en gelapte fcborjfe , en dik- 

 wils met andere ruigte bewajfeben. De takken bebben een 



ent fiffum & quafi laciriiatum , aliis parafitis 



concretum herbis. Rami glabrum > fuccofum , & len- ^ 



turn eerant corticem inftar Salicum: In his create lo- dezelve ftaan regie ryskens, in twee pen verwijjelt te- 



cantur rachides , in binos ordines alternatim locate 5 in- gens malkanderen 5 en aan dezelve de bladeren m gelyke or- 



- -. ^ • -• y% A 1 , *__~*...l **«-> J«— . *-v-^ + /)am rt\/\f\/v> /tilt- sillnnm 



gladde , zappige , en taye fcborjfe , gelyk de Willigen : Aan 



folia limili fit a ft 



fcremo. 



te 



Folia haec funt cordiformia , integra , mf enore par- 



nda & ampla , fuperius autem acuminata & cito 



ta, Canna fifiulce foliis fimillima, fed minora, 



tres nempe quatuorve pollices longa , binos lata , te- 

 nuibus parallelis coftis pertexta, laete vindia, glabra, 

 elegantemque prabentia adfpeftum; 



In vetuftioribus vero arboribus fuperius funt rotun- 

 diora , bre viora , & firmiora , e* raChidis foliofse ortu 

 longi excrefcunt racemi , inque iis plunmi fimul flos- 

 culi Viols formam habentes,ex tribus conltantes mi- 

 noribus petal is , quorum latiflimum ac fummum ex- 

 trorfum refledlitur , bina autem infiOTort l ibi mnaid 

 opponuntur inftar ala 



der , met een voor Wit alleen. 



t 



■ Deze bladeren zyn wat bertformig , dan zonder klove , 

 maar acbter rond , breed , voor en fcbielyk toegefpitft , die 

 van Canna Fiftula zeer gelyk , docb kleinder , namentlyk 

 drie en vier duimen lank , twee breed , met fyne even' 

 wydige diver sribben , zeer jeugdig - groen , glad , en fraai 



vanaanzien. 



Aan de oude boomen zynze van voor en voat r onder, korter 9 

 en ftyver , uit den feboot der ryskens komen lange trojfen 

 voort , en daar aan bloemkens veele by malkanderen . ze- 



ornata, arete fibi 



contegunt 



fatzoeneert als een Viole , en uit drie blaadjes gemaa 

 waar van 't breedfie en bovenjle uitwaarts gebogen float, 

 en de twee onder fie ftaan tegens malkander , als twee wan- 

 , en bedekken tien draatjes met geele nopjes , digt te- 

 malkander ftaande , fckoon-geel van coleur , teer , en 



gen 



eleeantisque coloris , funt autem tenera atque hinc ru- 

 goft , citoque marcefcentia , gratum vero fpirantia 

 odorem , perfect inftar Leucoji lutei , 



durabilis eft hie odor. , . 



Flores hi viridi infident caliculo , eorumque petioh 

 in ortu geniculati funt, quales & ramorum rachides. b o- 

 liorum odor gramineus eft , fique manducentur , mu- 

 cofa funt. Poft flores iisdem irt racemis fruftus ex- 

 crefcunt forma tenuium difcorum , magis autem lic- 

 cum folium quam fruclum referentes, minores num- 

 mo inperiali , uno autem latere prominentem gerunt 

 angulum, feu brevem apicem , atque prope. pedun- 

 cufum una frute ora finum efformat , fu« autem 

 inftar cochlearis excavati. Circa oras fruftus hi fimp h- 

 ces funt inftar pellis ,in medio autem duphcati , protu- 



\pelig , en baaftie verjlenzende 



non autem ita cojum Luteum 



ejlendig 



geele Violen ofh 



r 



Zy ftaan in een groen kelkje , en bare Jleelen bebben by 

 bar en oorfpronk eenige knieties , gelyk ook de ryskens aan 

 de takken. Defmaak der bladeren is grasacbtig, en 



My 



iffen wajfeben 



A 



dezelfde 



„ v „„ ...:er eengedroogt Had, dan 

 <wat kleinder als een Ryxdaalder 



tfteekende boek of kortefpi 



fteel maakt de eene rand een bogtje 



Icpel 



Aan de kanten zynze maar 



yn wat 



maar omtrent de midden dubbelt , buiki 



ficci 



icatura 



uitbuilende aderen wat nmpehe 

 uih vind men zaden , vaal. eta 



& 



, droog, en bart. 

 d y en bard, de 



lulx, in quibus tot Iocantur obionga femina gilva, 

 glabra ,& dura, Cucumeris femina ^nulantia,queab 



Ar 



Komcommers my kende , aocb aan 





* 



daar 

 bin* 









» 



