

c&6 



HERBARII AMBOINENSIS Liber III. cap. XXXI. 



Fufcum 



D 



ligno,internaque corrupca parte depurandum eft, acfe- /pint, en bet binnenfte verrotte fuiveren, eens of 



falfae 



care , ac dein confer vare , wide vires fuas ufq ue in deci 



mum 



inmergatur ; falfedo enim hujus ligni efFervefcentem in* 



primis fedat 



Q 



pluribus 



dompele 



dan beware?i 9 zo kan bet zyne kragten behou 

 bet tiende jaar 9 als men bet altemets maar Jleg 

 water legt > want de ziltigbeid in dit bout is 

 beid bet gene> dot de vooedende galle nederze 



brakke 



quam craHum reperiatur ? quum plerumque fit conca- 

 vum , hinc nulla ex hoc rabricari fere pofliint ope- 





9ft 



beomen 



Om 



ra, nifi 



fumunt 



falfedo 



funt 



Recentia folia haud ingrata funt, fi cum Siri Pinan 



tnafticentur , 

 acidulo fapore. 



fuo 



*^_ 



I 



voerken daar van maken > als lange lyften en lade 

 roers , maar tot dit voerk neemt men de fiukken uit d 

 ven-flam, en die wat verre van bet zoutvoater afjl 

 daar in men geene of voeinig brakkigbeid proeven kan 

 De groene bladeren zyn ook niet onaangenaam &j 

 Siri Ptnang te kauvoen , vervullende den mond me 

 goeden reuk> en een rynfcben fmaak. 





In Rttmfbii Appendice haec adduntur. 



Quidam pifcatores manubria formant majorum 



In de Appendix van Rumphius werddit *er bygebaa*. 



r __ ..-_... , 1- Zommige Viffcbers maken de begten van baare Par- 



trorum Parrangbs dittorum ex fufco & medicato hu- rangbs ofbouvomeflen uit bet bruine medicynale bert dezes 



jus arboris meditullio, in hunc maxime fiilem , ut fi booms tot dien einde^wanneerze van een opblazer of ander 



noxium quendam pifcem per infortunium comederint, fcbadelyke vifcb eeten , en zig qualyk daar van gevoelen y 



<>. ,_ ,. .i-^-_. *. i__^ wj.-. /?._ a zo wryvenze deze begten met water op eenjleen , en drin- 



l- ken zulks tot een tegenbaat. 



fup 



tidotum fuperbibunt. 



quam tanquam 









T 



O 





TabuU Scptttagejim* OnarU 9 



# 



Quae nffium exhibet Novella Lit ore a , uti a Bumphio voca 

 tur, quae veto mihi dicitur Sivhfoliis cordato-acummatit 

 integerrimis. 



A. Ems fruftim denotat. 



B. Oficula qwfemrna&a. 



u 



T 



G G 



N 





Van de vier-en-zeventigftc Plaat f 



Nove/U Utorsa 



Sidafoltis cordato-aewninatis integerrimis $ zo als ik die liever 

 nocm volgcns zyn gedaante. 

 A. Wyft 



Zaatkorrek 



r 



■ 



V* 





/ 







CAPUT TRIGESIMUM XXXII. HOOFTSTUK 



E 



U 



U M. 







■ 





Novella Nigra : Salimoeru 



JEc quoque arbor ad Caju Baru /pedes refertur 

 licet maxime ab iis diff< 



Igarem fecuti 



fimplici nunc pluribus 



incurvis , & ad unam ir 



opinionem : Excrefcic 



D 



Defwarte Nieuw-bhd-Boom. 



JEzen boom <werd ook onder de gejlagten van Caju 

 Baru gereekent 9 boewel by merkelyk daar vanver^ 

 fcbilt, 't welk onaangezien bebben ivy 't gemeene 



/ 



Raros 





cordiformi 

 i apicis hal 

 a , fex fep 



infidentia 







quinque longa, laetevmcua, mtegi 

 cis & obliquis pertexta venis. I 

 fcunt , & contrita ingratum magis fpirant odorem fa- 



gevoelen voillen volgen: Hy febiet op met een enkeld 3 



zomtyds met verfebeide fiammen > niet regt , maar bogtig 9 



en naar eene zyde bellende : Hy beeft vueinige takken en 



ryskens , daar aan fiaan de bladeren zonder order opgeele 



icu laiiccuiaia. Jleelen , geenjints bertformig > gelyk die van Daun Itaru, 



magis apicem maar als J t breede yfer van een J peer geforjneert 3 meejl 



;a y quatuor & met een fiompe /pits , zes en zeven duimen lank , vier en 



c ferrata > pau- <vyf breed 5 ligt-groen y zonder eenige ruigte of tanden, 



ecidua vero nigre* met weinige enfebuinze aderen doortogen. De afgeval- 



poremque 



plurimi dependent 



fefe aperiunt 5 flores Stramonioe feferentes 



gnitudine Mirabilis Mexi 



lene voerdenfwart , gevreeven veel viezer van fmaak en 

 reuk dan 't Daun Baru. 



De bloernen bartgen in troJJenbymalkander y maargaan 

 niet te gelyk open , gelykende de bloernen van Stramonia, 

 docb veel kleinder , in de groote van Mirabilis Mexicana 



eamBy tenui ac longo conftantes infundibulo, qui fe- of Mervilje 5 te weten met een langen dunnen bals, en 





fe fuperius ape n urn 



adeo 



tur petalo 



vooren geopent in vyf a zes rimpelige bluadjes , zo digt op 



Calendula 



malkanderen leggende , datze een febynen , vancoleurO- 



Odori, prout au tern petalorum numerus eft, tot quo- ^ .... ._ r 



due (lamina flava intus locantur , aliis brevioribus & nog andere korter en writacbtige. Daar bangen voel veel 



ranje , of als Gouds-bloemen , zonder reuk , na 't getal 

 der bladeren fiaan zo veel geele draden van binnen , met 



intermixes. Plurima quidem florum 



pitula ex uno latoque dependent racemo , unum 

 fern alterumve fefe tantum fimul aperit. Hofa 



feu baccae rzxx fimul ex parvo 



endentes 



j 



funtq 



rotundo 



nftar obtufi coni , brevi duroque apice coronatae 



^« 



rumque 

 cem 



g 



> 



glabr 



knoppen by malkander aan een wy de tros 9 maar gaan maar 

 een of twee teffens open. Daar op volgen de vrucbtenof 

 bezien y weinig by malkander bangende 9 in een kleine tros % 

 uit den ronden toegefpitji , als een fiompe keegel, met een 

 kort en bartfpitsje voor op, febaars een lid lanky buiten 

 effen , meeft £roen blyvende > docb metter tyd nverdenz* 

 rookverwig of J wort debt ig 9 en febeuren by de fpitzen. 



Q 



grefcun t , ac prope api- Binnen leid een pyramidaie korrel of ftetn , boven fpit 



~* onder breed * en aldaar <wat uitgebolt > als met een hdlt^ 



pyramidaie, fuperius acuminatum, inferius latum, ubi& je 3 aan de zyden zeerboekig, en metfeberpe vratten of 



excavatum eft quafi 



maxime angulolum eft > & acutis obfitum quafi 



kuiltjes bezet , als of by door een meeft ers band uitgefnee- 



rucis 



den was t bleek > boutvervoig 



9 





alle de kuiltjes zyn uitge 



vult 









