



HERBARII AMBOINENSIS Liber. 111. cap.XXXlll 





CAPUT TRIGESIMUM XXXIII. HOOFTSTUK 



TERTIUM. 













/ 



/ 



l 







Gelala Litorea^ Gelala Pantey 



5 



6? 



Gelala ham. 



Deftrandoffwarie Gelala-Boom. 





i 



fubfequentes arbores inter florifera 



maxime 



qu 



legantiffimis fuis floribus confpicuas & e longin- 



D 



op 



pli 





door bare bloemen aanzienelyk , en van verve kennelyk 



•rirna fpecies , de qua in hoc agaji 

 obfervavi fpecies \mo. Lit or earn fe 



20. Albam, 



gra/w. 29. AiDam, 30- aquaticam. 



Gelala litorea feu nigra vulgatiffima eft 

 ine & craflitie trunci 



magnitu- 



^uercui fimillima, hujusenim 

 "truncuscraffiflimuseft,Ted non altus, ac mox fefe in 



werden , inzonderbeid bet eerfie gejlag 

 in dit Kapittel bandelen , want ik 

 generkt. 1. De fir and offwarte 

 of gevlamde. 3. D<? water- Gelala. 

 Eerftelyk de fir and offwarte G 



2. Z)e owtt* 



j* 



At 



ft . - - 



ear rf£& , dod? 72 f ^ ? boog , en s/g 



ramos craflbs dividens , qui obdufti funt cinereo&gla- datelyk in dikke takken verdeelende , bedekt met een ligi- 

 •1 _^ .: u: . l :u._ c ;« im^-/l™:- graauwe effene fcborffe , doc£ o^r tf/ 77^ t forte, /fy 



bro cortice,ubique tamen brevibus, firmis, & Iatis fpinis 



obfiti inftar filveflrium Rofarum, excepta inferiore 



vetufti trunci parte , in qua non obfervantur , caete- ven aan bet onde 



r# partes ufque ad ramorum fummum,immo & rachides .niet gewaar werd 



funt 



ne- 



ke 



fie van den widen flam, 

 de reft tot aan bet uitterft 



oft 



gent 



rona mag 



feoli bottenfis 



haben 



ifi 





De 



enis met die van de 



Ttirksze boonen, docb veel grooter , en gladder, vier en 



qiiatuor vel quinque pollices longa , paulo minus la- vyf duimen lank , en wat minder breed , met groote wan- 

 firms gerentia ad oras, tria femper con- gen aan de zyden, altyd drie by malkander fiaande, bet 



ta, magnos unus gerentia aa oras, 

 jun&a, quorum medium longiori in 

 hujus folii ortum binae qua.fi verrucae locantur, bina- 



Sue pofteriora binas itidenv habent verrucas, brevif 

 mosque petiolos. C^eterum haec tria folia fibi quam 

 finfillima iurit, excepto quod in binis lateralibus mo- 



nervus non refte per rfiedi- 



middelfie op een lankacbtigen fieel 



twee vratjes , 

 drie malkander 



achterfie hebb 

 fieelen: Anders 



Phafeolorum 



urn decurrat. Eorumque finus exterior muito latior 



fit interiore, funt autem fuperius glabra & obfcure groen, van dnderen wai ruig* 



den na der boonen manure degroote zenawen niet regt in 

 de midden , en daar door de buitenfte wange veel grooter 



ifle bebben, bovenglad, en boog- ofdonker- 



viridia , inferius parum rugofa. 



conftru&i 



progerminant 



convexum 



Kermefini , ab alt 

 ilia locanttfr ftamina rubra cum antheris fufcis, quo- 

 "rum quinque breviora 9 quinque longiora, horumque 

 medium leu undecimum (quod pifellumj longifll- 

 mum eft ; Totus vero flos minorem digitum longus 

 eft. Stamina autem prope fuum ortum conjunfta 

 funt^ ubi bina alia apparent foliola rotunda & conca- 



• /-% 1 1 • t • • /■* * 1 * 1 •« /* r* 



. De bloemez 

 lange trci 9 en befi 

 de eene zydefiaat. 



febarlaaken-rood , aan de andere zy deftaati 

 ftyve roode draaden , met bruine noppen , 



liolis 



pofi 



colorem ipfo floris petalo , bina vero interna fanguinea binnenft 



waar onder vyf kortere , en vyf 

 fte of elf fie bet langfte is. De gebeele bloem is e 

 vinger lank : Deze draden zyn by bar en oorfpronk aan 

 malkander vaft 3 en daar acbter ziet men twee andere 

 kleine btaadjes, rond en bol, alsfcbulpjes, op twee an- 

 dere diergelyke blaadjes leggende , waar van de twee bui~ 

 ' ifi ■ * ' - 



r 



funt , fimulque collem quafi minorem effbrmant,loca- 



fefe 



petalum iftud ac ftamina 



Flores fubfequuntur frudlus, qui rotundse funtfi 



tuffcben bet groote blad en de voornoemde draaden 

 ftaande , docb baar noit openende. 



■ 



Na de bloemen volpen de vrurhtpn . hp.t nrAh *vn rnw- 



liqux 9 palmam circiter longs vel paulo minus, mino- de bouwen, omtrent een band lank of 



-_ * I . ^. — A -. _i -— 1 - - _. _ _ - -^ _ ^_ — . A _ - I _ _ I I I * # « ^ 1 • /> * - - k AA' _— 



remque digitum craife > in varios rotundos ifthmos di- 

 vifas, qui collo pierumque angufto fibi conjunguntur. 

 In fingulo tali ifthmooblongaacrafiareconditurfaba, 

 ab utraque parte comprefia, acfiplurimas exuno vol- 

 vulo abfciffcB forent , per dorlum futura notats, 

 quaedam harum rubent , ac more fabarum hik) notats 

 funt , forma & magnitudine fabarum equinarum. 

 Plurims autem tales filiquae fimul dependent uno ex 

 pedunculo communis qua? tarn diu arboribus inhe- 

 rent, donee vends dejiciantur, hifce enim fabis ne- 



fibeide ronde bobbelen afgedeelt f 

 die meeft met een fmallen bah aan malkander bangen : in 

 ieder bobbeltje febuilt een lankwerpige en dikke boone , aan 

 beide einden wat gedrukt , . als of 'er veele uit een rolleken 

 gefneeden war en , met een naat op den rugge , zommigt 

 roodacbtig , en na den aard der boonen met een navel ge- 



blyvende 



que 



Ar- 



boris lignum eft album, molle,& inutile, acfacillime 

 putredinem contrahens , fique incidatur , fumofum 

 Ipirat odorem. 



Inter omnes arbores Indicas nulla eft , que tarn 

 prscifum obfervat florendi & fruftificandi tern pus, 

 quam hasc Ge/a/a,femel enim in anno fuos profert flores 

 fub finem Julii, quum Sol Leonem intrat, quum ar- 

 bor plurima fua dejicit folia > & undique magnis in 

 rami's elegantes hos rubros profert flores, Ita ut 



longinquo 



grootte en gedaante van paarde-boonen. 

 n hangender veele by malkander aan een 

 ) lange aan de boomen bangen , tot dati 

 ifgeffagen worden* want nog menfeben 

 m deze boonen raauw. Het bout is wit* 



K 



an 



deugent tot eenig timmerwerk 



daar in kapt 



Onder alle Indiaanfche boomen is y er geen , die zyn Say- 

 foen zo precys bond in bhemen en vrucbten te dragen , 

 als deze Gelala , want bare bloemen brengtze maar eens 

 des jaars voort, en dat in y t laatfte van Julius, als de 

 Zon in den Leeuw begint te komen , wanneer den boom 

 zyne me eft e bladeren afwerpt , en aan alle kanten met 

 r m , groote troffen deze roode bloemen voortbrengt , zo dat den 



atque hinc inde unum alterumve tantum in ramis re- boom van verrefebynt, als met een rsoden doekoverdekt, 



manet folium. 

 Hoc in ftatu perfiftit ufque ad dimfdium Augjufti 



blyvende bier en daar een blad aan de takken bangen. 

 In dezenftand blyft by tot over debelftvanAuguftus y 



quum flores magna decidunt copia , Solumque ker- wanneer de bloemen in menigte afvallen, en den grond 



mefiao quafi linteo obtegunt, quibusdeinmenfeSep- als met een f char laaken doek bedekken, waar op in Sep- 



tem- 



tern- 









y 













^M* 



