

I 



s 



I 



mBoek.<XXXllI.Hooft/t. AMBOINSCHE KRUYDBOEK. 233 



ra de hac Peckenfi fabulantur & gloriantur Goudonga, 

 illam nempe quotannis rmnclo Lipfiu, quod meo ju- 

 dicio ell fub Solis acceflum ad decimum quartum gra- 

 dum Leonis , quarto nempe Augufli die , fuum primum 

 dejicere folium , quo minuto per Aflronomum antea 



dat byjaarlyks by bet punt Lipziu, bet sou. .. 

 acbtens in den intree der Zonne in de 14. gradil 



lyk 



& 



nioerp 



>p den vierden dag Augufi 



z 



minute dodr een Ajlronomiis 



precari 



-fie Had af« 



n be' 

 Hof* 



do intra horse quadrantem vel folium 



vel Aftronomus plettitur inftar mendacis, vel tan- 



ouam in arte fua inneritus. Altera autem Sinenfium 



Goudonga non ita praecifum obfervaret minutum illud, den dezehe precift 



gezin neerknielen , en aanbidden , o/j wanneer binnen den 

 tyd van een quart uurs een blad moet afvallen , of 

 Aftronomus word ge ft raft ah een leugenaar , of in 

 konft 



Peckenfem non ita pofle preeftar 

 lax diabolus in fcenam prodiret 3 qui fimul invocatui 



Si ulteriore difquifitione appareat, has tres ultima 

 fpecies nimium a vulgari Gelala differre , hujus ope 

 tis renovatione peculiare ipfis tribuendum eft caput. 



M 



jpeelde. dewelke daar 



aa 



' t 



* 1 



Nomen MacalTarenfe Rara & Madjanang (h. e. pa- 

 catum folium ) ex eo derivator 5 quod virides ejus 

 ramos circa ilium plantent locum, in guo puerpera 

 decunjbit, quo indicare ftudent, ut circa ilium lo- 

 cum quiete fefe tenere homines dporteat, hujus quo- 

 que folia fub infantum cubilibus & pulvinaribus de- 

 ponunt, ut fubitos clamores & illorum terfore? in 

 fomno inpediant. Fabas Gelala quidam ex plebeis 



- Als men by nader onderzoek bevind, dat deze drielaatfi* 

 genoemde zoorten te week va?i de gemeene Gelala verfcbiU 

 len 9 zo dient men by bervattting dezes werks dezehe een 

 byzonder Kapittei toe te voegen. 

 . De MacaJJerfcbe naam Kara en Madjanang ( dat is 

 Jlil blad} komt. daar van daan, om datze de groene tdkr 

 ken random de plaats fteeken ,- daar een kraamvrouw leid> 

 willende daar mede waarfcbowwen 9 dat men dctar omtrent 

 beboort ftil te zyn , ook leggenze de bladeren de hinders 



rft 



Jlaap 



bet fcbielyke fc 



Gelala roofien zommige Jli 



boonen 



A ^m- » »- j — % j 



torrent parum in fartagine fupra ignem, quas edunt pm over bet vuur, en eetenze of koohenze 



4 • m^ I ^T 



vel cum pifcibus coquunt. 



InBaleienfijDafoft^ ( In de Balifcbe Dalundung waft een dikke., witte, m 



& albus, qui edulis eft inftar Sagu-coflbrum , ipfisS*- vette bout-worm, die eetbaar is, gelyk de Saguwormen, 



lata di&us, quern extrahunt acutis cum bacellis ex by bun lieden Sibata genaamt , dieze uittrekken met fpiu 



foraminibus, in quibus infidet, donee teneat illos , zeftokjes, indegaten, daar by zit,peuterende\ tot dat 



alioquin tale aperitur foramen, & comedituriftficofllis by vajlboud, anderzints word dat gat geopent , en den 



per avem Blatock > nobis defcriptjim nomine Pici J 



vam 



worm gegeten door den vogel Blatock, by 6ns befebree* 

 ven onaer den naam van Picus Tavanus. 



Boatsjin Kring 



wp'4-3* primam hujus fpeciem vocat mi Bpnjius lib. 6. Kap. 42..npemt de eerfte zoorteBozts- 



jin Kring, welke naam eigentlyk toekomt de volgendc 



eft , li in illo caoite fa 



quenti tertiae fpecieiG^/ate aquaticce * non autem erro- derde zoorte Gelala Aquatica, docb men moet geen abuis 

 ^n. /z :~ :n :^ £Lt — :.,„ :-•.«- ^.,i^« a.-, bebben in 9 t zelve Kapittei deze vrucbien onder deeetbare 



luu5 iiitigituMi, ^uuivjug boonen te mengen, die aan bootnen wajjcben> die by in't 

 De fsjin Krings ufu au* zelfde Kapittei befebryft. Want van Tsjln Krings &+ 



" bruik heeft by niet wiet al gezegi. 



In de Appendix van Rumphius overd dit UrbygtdMttl 



&us numerentur , « 

 in eodem defcribit 



tern nihil indicavit 



.\ ' 



■a i 



L i 



In Rump hit jipfendicc hasc fubjunguntur, 



> 



In Hort. Malab. part. , 6. Fig. 7. vocatur Muricu, 



Fortueallice Folbas de Trinitade , Belgice Slackbouty 



- - ~ - " de- 





Washout , & Elipb 

 fcriptio cum noftra 



ejusque 



In Hort, Malab. part. 6. Fig. 7. biet by Muricu, in 

 't Portueees Folhas de Trinitade , . in 't Duits Slack- 

 hout, Was-hout , en Eliphants-boom , daar de Ft- 

 guur en befebryving met onze overeerikomt , docb uit den 



non intelligitur , tria Temper folia efle conjun&a , nee text kan mennietbemerken^datter 3. bladertn by malkan* 



certo anni. tempore ramos fuos quotannis demittere, der flaan, nog dat by jaarlyks op zeekeren tyd zyne 



" ** " ' efle , quod forte in takken afwerpt 9 en als dan vol bloemen float , welke mif* 



ac hie loci. febien in de Malabaarje landen zo niet is, gelyk albier. 



floribus onuftam penitus 



Malabaricis 







a T 



V 



TabuU Septuagefi 



^ 



o 





t~ 



• V 



G 



r 



Van de zes-en- z*eventigfte Plaai, 



» 



\ 



Quse ramum exhibct Gelala Litoke a ^ feu Ek 

 foliis ternatis , caule Jj>in*fe $ ubi Litt. 



A. Ejus filiquas. 



B, Oflicula feminalia denotat. 



Dewelke vertoont rtn Tak van dc Gelala Utorea > ofte % de 

 Erythria met drie bladen, en een doornagUge fleet alf 

 waar Lett 



A. De Houiverif 



0. De Zaat-korrels vertoonen* 



o 



T 



O. 





Coral & Goeailodbndrom hoc genus vulgo vocatum 

 foit, huj usque plantae fynonyma collegi , & auftores citaviin 

 thef meo Zeyl. fag 74 . & 7 5 • ubi examinari poflunt. In 

 Horto autem Cltffbrt.pag. t^vocatur Erythria folns ter- 

 natis , caule fpinofo. Ubi vide reliqua , ,ut & Royeni F/, Lei- 

 tk»f. Trodr. pag. 373^ 



K 



G 



■ 



. 1 



' Dit geflagt is certyds Coral of doorgaans Coralkdendron geS 

 naamt , en van deezc plant heb ik de Schryvers aangehaalt in 



myn Thefaur. Zeylan. oppag. 74, en 75, doch nu wordhet 

 in de Hortus ClifforU fag. $54 genaamt ERYTHRfx met drie 

 bladen en een doornachtige fteel, alwaar hct ovcrigc zic , alg 

 ltied<i de Prottr, Ft. Ltidenft fag, j 7 j. 



» 



■ 



•.• 







r 







v 



. 



•■♦ v 





Tain. II. 



CAPUT 





eg 



XXXIV 







• 







