V 



I, 



m Boek, XXXV. Hooftft. AMBOINSCHE KRUYDBOEK 



citifllme crefcant, & per fpinas introitam inpedianr. 



' Folia heec ulcerationibus quoque conducunt , & 

 in olus coftn ladlantibus exhibentur ad laqHaugendum 

 uti prsecedentis y in hunc yero ufum tales eliguntur 



*$ 



den ingatik 



Deze bladeren iverden mede gebruikt tot ulceratien , en 

 in Snjor ge.wkt , om de zoogende vrouvuen de mel.k te 

 ' ' gdyk de voorgaande y izerdende. tot zoda 



arbores, quae a litore remote funt, quum falfe'da nigen gebruik uitgekoozen die *geene boomen , die vat van 



maris folia quodammodo inficiat. 







> 





» • 





A T 



O 





rf 



» 





Tdbuljtt Septuagcftmtt Septimc ^ 





r 



* % 





Quae ramam exhibet A. foliofum Eiythrix caule inermiV 



B. Surmnam can lis partem floribus ornatam* 



/ 



C* Siliquas. 



O. Officula fcminalia. 



T 





• 







o 



V AT 



O. 



firand afjl 



tfectee 



UYTLEGGING 



1 



ran de 2jevtn-cn~zeventigfle Plaat y 



Dewelke.door lett. A- aaowyft een bladdragende tak van de 

 Erythria zonder doornen. 



B. Een bloemdragende tros> 



C. De Houwen ofte Vruchtyn* 

 P. Di Zaaf-korrelu 





. 







M 



K 



• 



G. 





■ 



Haec proxime acccdit , videturquc eadem effe planta f quae 

 EnYTHKiAfo/iis ternatiSy caule fimplicifjimo inermi vocatur a 





■ 



* * 



\, Deeze komt het naafte* en fchynt dezelve plant te zyn^ 

 welke de ErythriA met een enkelde gladde fteel, en met 



IRoyeno in Fl. Leidens. Prodr. p. 373. & eft C o r a i Carols 'drie bladen genaamt werd ,' van de H. van Royenin zyn Prodr. 

 nenfis haftato folio Petiv. Hort. 106. & Dill. H. Elth.pag. - Fl. Leldens. p. 373. en is de Coral Carolinenfis folio haflatd 



107. r. 90. F. 106. 





. NB # Rumphium hujus plantae ramos foliofos & floriferos 

 feparatim delineaviffe , eft , quod primum folia progerminant, 



van Petiv. drooge thuin No. 106. en van Dillen. in de Hort. 

 Eltb. p. 107. T. 90. Fig. 106. verbeeldt. 



NB* Dat Rumphiui van deze plant de bladgevende en bloem«> 

 dragende fteeleii in 't byzonder vertoont , is om datze cent de 



quae, ubi flores prodeunt^ omnia prolabuntur , ita ut, quum bladen gceft, en afs de bloemen te voorfchyn komen , die alio 



floreat, omnibus fuis foliis orbatt fit haec arbor,, utiidinflo 

 rentibus talibus faepius obfbrvavi arboribus.' 



4 ♦ 



1 « 



/ 



afwerpt, en alle de bloemen dan vertoont, gelyk ikditdik> 

 maals in deze bloeyende boomen gezien heb. 





r 



■ 













/ 



GAPtJT TRIGESIMUM XXXV. HOOFTSTUK 



QUINTUM 



* •* 



Gelala ■ Aqmtua 1 Tsjamgkim 



De water Gelala-Boom 





ATAErtia nobis nota fpeeie^ eft Gelala aqmtica , qua3 

 X juxta'ripas fluminum crcfcit , multoque humi- 

 - lior eft buiis prioribus, & aliquando frutefcit^ 



aUquanclo in humilem & incurvam ercrefcit arborem. 

 xotaqiie planta multo fpinofior eft prscedentibus , 

 immo fpinis obfita eft usque ad foliorum coftas , ne,c 

 tradlabilis eft. Rami ejus funt fragiles , aquofi , & iri- 

 tus plurimum excavati. Folia longis itidem inijdent 

 petiolisfine ordine terna femper conjunfta, fed mino- 

 ra &' anguftior 



D 



E derde ons bekende zoorte is de wpter- Gelala/ om 

 datze langs de oevers van rivieren e waft > blyvende 



gaancte 



ftruik, zomtyds een lagen en krommen boom. Het 

 le gewafcb is veel doornacbtiger , dan de voorgaarvd 

 doornen bezet tot aan de ribb 



tfch 



De takken zyn breekz'adm > 

 [ft boL De bladerenftaaii 



mede op lange Jieelen zonder order , 00k drie en drie by 

 malkandereji , . maar kleinder erifmcftder , dari de geweene* 



ribus arboribus, quinque lexve pollices longa, tres lankwerpig, aan de oude boomen vyfenzesd 



g 



fup 



*K 



Flos duplex eft, uterque brevibus ex racemis pro- 

 veniens in ramorum extremo , minor quam in vulgari komende aan bet 



de jonge 'boomen viet duimen lqnk> drie vingers, breed 9 

 btaauw- of Zee-groen van boven > et} vaal of grys $ati 

 onderen. 

 De bloeme is tweederlei , beide aan korte troJTen voort* 



$ 



fpe 



fpinofior eft/primo capitiria ilitit oblonga 



cuj 



bet gemeene 



— — j .- . ---. 



Ifdefatzoen. Die 



(iqiens koom doornacbtiger is ) zyn eerji 



lncurvata 



lfidentia calipibus, aperti autem floris petalum lu- 

 erius retro flexum elx more florum Fabarum, fan- 

 uinei coloris , in horum centro albicans capitulum 

 eu germen adparet , ad latus ornatum binis violaceis 

 foliolis, ex quibus emergunt decern longa albican- 

 tia & firma ftamina: Siliquae ac (emina mihi hacle- 

 nus ignota funt, quiim raro reperiantur. Plantatae 

 vero in horto meo tandem fruclus fuos produxe- 



werpige knoppen , aan de fpitze 



is aan 



fiaande , het. blad van de opene 

 <wat acbUrnxiaarts 'zeboogen . ?ia c 



'•fie der bloemen 



ofbl 



blaadjes , daar tuf* 

 )e draden. ' De 



runt, filiq 



uti priores, fed 



breviores & tenuiores, in quibus locantur fzbx ob- pige 



fcben uitkyken tien lmge y witte* en fly 

 bowmen en boonen zyn my nog onbekent 9 vermits zy zeU 

 den gevofidefiwerden. Vocb eindelyk bebben de geplan- 



mynen Tbuin bare vrucbtengegeven > tewetenknop* 



en dun- 



longse, dimidio minores quam in praecedentibus , fru- 

 fta referentes cylindr® trans verfim .fciffae vel vol- 

 vuli , parum gibbofse , durs , glabrae , & obfcure fu- 

 fcse ; aliquando autem fupremum hujus floris petalum 

 intenfe purpureum eft vel violaceum , ac firma ejus 

 ftamina adeo ar&e fibi accumbunt y ut cornu refe- 



docb kleinder , 



^ lanfcwerpige boonen half 

 de voorgaande ygelykende Jlukjes vaneendoorfneeden 

 Under of rolk, een weinig gebubbelt* bard, glad, 

 dmker-bruin 9 zomtyds is bet bovenjle blad van deze b 



fiirper of violet , en de Jlyve draatjes legge? 



en 



digt tegens pmlkander 



> 



boorntj 



rant/ 



quae plurimum modo frutefcit 



funt pallide 



minus ipinoiaeit > pierumque lunt paiuuc vjrcmca, 

 fed aliquid violacei habent in fupremo petalo, cs- 



funt 



utriqsque flores 



pofitiy inque racemo plurimas obliquas 





/ 



Ti 





ces; 



Die van 't wyfken ( 't welk meejl een flruik blyft , 

 minder doornen beef t) zyn meejl bleek-groen, metis, 

 violet aan bet bovenjle bldadje , anders bet voorige geh 

 beider bloemen jlaan alt yd drie by malkander, op fo\ 

 fteeltjes , tegens over drie andere , en maken aan den U 

 veel J'cbuinze kruijjen , onlieffelyk vanfmaak , bft bout 



Gg 2 



m 



* 



-* 











. 







% 





1 



#• 







V 



