





V 



I 



I 



236 



HERBARII AMBOINENSIS Lifer; IK a$. XXXV 



ces; Sapor ingratus eft; Lignum albicat, molle eft, vyit, week, en zeer Itet opdroogende 

 & facillime exficcandum. Floret in Augufto, quo & gufius met de andere G elalas , maar 1 



hac produ&os vidi* 

 Nomen. Latins Gelala Aqua 



nunquara fru&us 



na noit zien vrucbten drag 



in Aw 



Amboi* 



Ay 



^vanis Tsjankring & Tsjankre , ut v*. 

 JBaleyenfibus Tsjangbing & Jangbing , 

 Malayenfibus quoque in ufu eft , Macaflarenfibus 



* 



Malayenfibus & . Naam* In *t Laiyn Gelala Aquatica, in't Maleyts % 

 ~ n ' * * ' en op Javaans Tsjankring en Tsjankre , 00k Gelala 



A ^^V m ^^ * / ■ ^ • 1 • ir mm 



Canne 



quod nomen Ayer. Op Baleys Tsjanghing en Janghing ,< voelken 



naam by.de Maleyers 00k gebruikt iverd, op Macaffers 



' 



Canne. 





Locus. 



•■# 



Lariq 



1 Amboina 

 Hitoe, k 



feu 



Arborefcens 



Plaats. In Amboina <uoerd bet weinig gevondeni Het 

 boomacbtige op Latique en Hitoe , bet lame of flruikag- 



ripas fluminis Elephantis , ubique non longe a mari : tige langs de kanten van de rivier den Elipbant, overal 



Magna vero copia 



& Sumatra, uti & modicum in Ceramae ora Orien 



tali. 



cofta cum Calappi ly 



Ufu s. Baleyenfes & Javan 

 cruda cum pifcibus , quam 



pha in olus. Flores quoque per no6lem in aqua ma 

 cerati, ac dein cum Calappi lafte co&i eduntur. 

 Folia itidem conteruntur cum odorato Boborri un- 



met verre van Zee: maar in grooter abundantievindmen 

 bet op Java , Baley , Borneo , en Sumatra ,. als mede een 

 nxeinig op de Ooftkujb van Ceram. 



Gebruik. De Baleyers en Javanen eeten de jonge bid- 

 der en gaarn zo raauvo , met Bocajfan en viffcben , alsge* 

 kookt , met Calappus-melk tot moes. De bladeren vryven* 

 ze 00k onder voelriekende Boborri zalve , als mede de ou- 

 de doornen van de flam , om die zalve bare beboorlyke 



vetuftae trunci fpinas , ut unguentum eonjifientie te geven , zyn wortel gekookt , gedronken , en 



guento, ut cc 



iftud juftam adquirat confiftentlam, ejus radix cotta, 

 propinata, & illinita Beriberi curat. Alii trunci cor- 

 tice utuntur cum ifto Seru eundem in modum ac fi- 



opgefmeerd , geneefi de Beriberi : Andere gebruiken de 



nem. 



ficciflimi lieni frufta fibi 



ignem excitant. H 



confervan 



»ptimum format, ut funis igniarius. 

 Incolae humilem adhibent fpeciem ad fenes horto 



fcborffe van den flam, met die van Seru opgelykemanier. 

 Twee fiukskens van bet drobgfte bout of iakskens tegens 

 malkander gevreeven, geven vuur: Gelyk 00k ditbout 

 voor andere bequaam is y om eenfmeulent vuur tebmtden, 

 een vafte hole zettende , gelyk lont* 



• *■ 



rum ut & ad clauflra 

 arfte 



quum plurimos ejus 



De Invooonders gebruiken de lodge zoorte veel. om bet" 

 ningen of beggen , zo <wel om bare fmreffen , als TbuU 

 nen daar van te maken, veele fiokken nevens malkander en 





morum 



den (lores lint fepes , minoraque gerant 



excrefcentes intricantur , Jateque fefe extendunt,ra- plantende, diedan.digt in malkander wqflchen* en bun 



<wyd uitbreiden , doch men moet de toppen dikwils afbre* 

 ken , op datze te digter groeyen , en te kleinder bladeren 

 bekomen , zonder vrucbten of blbemen. " ■ 



Het binnenfle van de fcborffe der takken gefcbraapt of 

 gevreeven , en op verfcbe wonden gelegt , geneefi dezelve. 



fru&ibus 



ramorum pars rapf< 



curat. Lig 





- 



bloet en etter pijjen. 



ipfum contritum & propinatum conducit iis, qui fan- Het bout nnerd 00k gevreeven, en ingegeven tegens bet 

 guinem vel pus ——*"«»• "— • — -*♦— ^ :rr ^ 



E X 



A T 



T 



•« 





■ 



TabuU Septuagefiwa Otttv* 



i 



r* -* 



. 



% 



Van de acht-en^evcntigftc Plaat 



Qu* ramum 



cakeolato 



Ubi. Litt. A* prem 



B. Oflicula Jeminalia. 



AQtJATic^ feu E*YTH*i* Dewclke vcrtoont een Tak.van de Galala aquattca , wieiii 



ftcelen met kleine doorntjes bezct zyn , en een blocnj 

 draagt met het bladt afhangende. 



\* de bloem vcrbeeldt wert; 





zaat-korrek 



• 



i 



• m 



O 



V 



T 



* # 



■ 



O 



AANMERKING 



^ 



fpecies a Valent. p. xi 1 ). itidem commemoranturi 

 lum eft hi Tab. fub No. XL VI. fpuriam infculptam 

 quae neutiquam eft Gelala aquatic a , fed Fipe* 



Saururi 



tf 



De 70orten van feGelala-Boemenvtttfan gemeldt by Valentl 

 p. 117, dog ftaat aan tc merken, dat op de Plaat ondef Na. 

 XL VI. een verkcerde plant en nict de nvater-Gelala verbeeldt 



wert , het welk een zoort van Peper ofte Saururus is* 



t* 



\ 









% 



/ 





\ 



/ 



I 





/ 



k *> 





CAPUT 



/• 



• 



XXXVI, 



> *. 



# 







/ 



