



/ » 



/ 



& 4 6 HERBARII AMBOINENSIS Liber III. cap. XXXIX. 



■ 



O 



T 



O. 



AANMERKING 



\ 



\ 



fru&ibus 



Tbtmpkii defcriptionc,fed cxcollatis etiam figuris conftat,qux 

 in Harto Malabar, apud Kumfhium y in Thefauro Meo Zeyl. 

 nee non apud Petivet. & Freyerum occurrunt , qua inter fe 

 tonferri poflunt 



Deze boom fchynt wonderlyk te verfchillen in zyne vruch* 

 fcen 5 het geen niet alleen blykt uit de befchryving van Ru?n~ 

 fhius , maar ook uit de figuren , die in de Horius Malabar. 

 by Rumphius . Vetrver , Freyer % en in myn Thef. Zeylan. ge- 



Vonden werden t dewclke met elkander vergeleken kunnen 



werden. 



Hujus autem arboris , quae potui in venire > Synonyma 



& audores collegi in Thefauro meo Zeyl. fag. 151 & l%%* 

 quae hie repetere fuperfluum duco > ejusque figuram exhU 

 bui Tab. 70, & mihi diritur Manghas ladefcens , foliis Nd- 

 riicraffis, venofis, Jafmini flore, fruttu Perficae fimili ve- 

 nenata 5 ubi vide defcriptionem & obfervationes , quae , ut 

 lubenter fatcor , confutes quodammodo ibi funt , in hac e- 

 aim planta tricas inveni * ex quibus me expedite vix potui , 

 praefertim fedutfus Synonymis , ac Rumphii figura & de- 

 fcriptione* quae minime inter fefe conveniunt, defcriptio 

 enim ejus cum ilia Odallam fit. Malab. figura convenit, 

 Figura autem fefpondet illi , quae in H. Malab. fart, u 

 Tab 4$. exhtbetur t & Curutu Pala ibi vocatur, uti ex illaruni 

 collatione ftatim elucefcit. Odalla autem convenit cum figu- 

 lis Pctiveri , Freyeri , & TheC Zeylanici f vocaturque Cerbera 

 a Lhwa>o in Chat. pL gen. No. 178* ubi ejus Chara&eres la- 

 tius examinari poffunt. Curutu Pala jungitur a Vlukn. mAl* 

 mag. fag. 4$. cum arbore Javanica Perlicae foliis Herm. Cat. 



Mf. & cum arbore Indica Mali Perficifelk). Hori. Beam. 



fag. 10. 



boom heb ik verders de benamirig 



vers , die ik heb kunnen vinden , by een verzamck in myn 



Thef. Zeyl. dp fag. 1 5 

 len overtoils is * en d 



Mao* 



gegeven, 



ghas , met dikke bladen van het Nerium , de bloem van de 

 Jafmyn , en de vrucht als een Perfik , dog vergiftig , alwaar 

 verders zie de befchryving en aanmerkingen y die daar wat 

 geconfundeert zyn ; want ik heb in deeie Plant eenige diffi* 

 culteyt ontmoet, waar uit ik my naauwlyks heb kunnen red- 

 den > voornamentlyk misleidt lynde door de benamingen van 

 anderen . en als ik d<f waarheidt zal zeggen , door de figuur 



> die met elkander niet zeer 



Bumfh 



befchryv 



die van de Odalla * van de Hdrtus Malabar icus 5 en zyn figuvtb 

 met de Curutw-Pala aldaar in het eerfie deel Tab. 46, verbeelt, 

 io als dit uit de Vergelyking der figuren ligt blykt. DeOdalU 

 dcrhalven komt over een met de Figuren vanPetivcr, Freyer, 

 en die van de Thefaur* Zeylan. welke Cerbera van Unnxut 

 genaimt wert in zyn Char, f I gen. No. 17&. alwaar deszelfs 

 kentekens verder kunnen onderxogt werden* De Curutu Pala 



Vlukn. Almag 



* 



« 



zyn gefchreeve L 

 Perfike bladt van 



Hortus Beaumont, fag. io. 







'V 



CAPUT TRIG ESI MUM XXXIX. HOOFTSTUK. 



NONUM 



1 



*. - • 





\ 



Scbolare. 



Pule. 



School-boudt, 





Ertfa haec lattifera arbor peculiare fibi confti- 

 tuit genus a prioribus* diverfum. Satis craffum 

 quoque gerit truncum , fed non altum , excepto 



♦ * 



E derde Melk-boom maakt mede een gejlagt op zig 

 zelven , van de beide voorgaande verfcbillende. Jtiy 

 is mede redely k dik vanftam, docb niet boog, be- 



fi in (ilvis creftrat , ubi non vexata excrefbit & altio- balven in 9 t wild: als by ongemoeit opfebiet, beef thy een 

 jem ac rotuftdiorem habet truncum y circa hominum booger en ronder Jlam 5 maar omtrent wooningen van 

 vero aedes locata, ubi faepius caeditur, decorticatur, menfeben Jlaande , daar by dikwils gekapt 3 gefcbilt^en 

 ac disrum£itur, j^us truncus eft craflus 5 humilis , ru- gebrooken werd, blyft by dik, en laag vanfiam, met 



een ruige $ dikke , en geborflene fcborjje , bier en daar met 

 knobbelen bezet< In 9 t wilt gewint by ook vlerken by den 



gofo, craftb , & fiflb cortice obduftus , aui hinc incte 

 variis conftat nodis. In filvis alatus eft prope radi- 



cem, ac mox fefe dividid.in binos tresve majores ra- nsoortel. Hy verdeelt zieftraks in twee ofdrie boofttak- 

 mos, qui eriguntur in altum, ejus autem coma ali- ken, die regt over eindjtaan, en zyn kruin beef 't iets by- 

 quid peculiare habet, quo e longinquo ab aliis facile zonders, waar aan men bem van verre bekennen kan, 

 dignofcitur arboribus, eft eiiim gemina, immo faepe want by is dobbelt, en zomtyds drie dobbelt, gelykende 



bet bovenfie een Cuperzol , of Zonne-fcberm, op een by- 

 zonder verbeven tak , boven de onderjle een bredere kruin 



tripla , fupremam Umbellse partem referens , per pe- 

 culiarem ere&um ramumfuprainferioremacreliquam 

 latam comam fefe elevantem. 

 Ramorum cortex glaber eft & albicans. Juniori- 



uitjleekende. 

 De fcborjje der takken is effen en witacbtig. Aan de 



bus ramis folia vicimm infident fupra fefe invicem, dunne takken nu ftaan de bhderen, ook met beurten bo~ 

 quatuor , quinque , vei fex in orbem fimul pofita, ac ven malkander vier, vyf 9 enfes in een kring, te moeten 



fex fimul perfe&um formant circulum , ex quo tres 

 quatuorve novi (imut progerminant ramuli , qui in 



fes in een volkomen kring , waar uit drie en vier nieuwe 

 takjes fpruitende , op boar kruin vyf of zes bladeren dra- 



fummo vertice quinaue fexve folia fimul gerunt , in gend met een kortfpitsje in de midden , en dewelke min- 



quorum centro apex brevis tanquam gemma locatur 



der ribben bebben , zyn of nog met uitgewaffeben , ofte 



ziet. 



qui autem pauciores gerunt radios , vel nondum com- ten deele afgevallen , wesbalven men altyd een boek open 

 pleti funt, vel partim decidui, unde & temper unum 

 jfegmentum vacuum confpicitur. 

 Folia haec maxime cum illis Mz«g<?conveniunt,ac 



irregularis funt magnitudinis in uno eodemque circu- gelyke grootte 



Zy gelyken meeft de Mangas bladeren , en zyn 



aan een en dezelve kring 



zommige maar vier duimen lank , 

 ( Jiompe fpits , fiyf aan de bovenfi 



loy palmam lata , quaedam quatuor tantum pollices 



longa , ac binos lata , cum obtufo apice , firma^ fupe- 



riore parte glabra, inferiore plurimis parallelis coilis 



feu protuberantibus ftriis pertexta , quorum apex deor- 



fum fle&itur , brevibus autem infident petiolis. In 



furculis hi circuli phires fibi invicem qu an in cum bunt, men dezer krimen , zmmigen 



qui in adultis arboribus, uti diftum fuit, fefe dividunt maar aan de voiwajfene boomen verdeelenze boar 



P 



if 'uitfteekende Jire- 

 wat onderwaarts gebo- 



gen , en ftaan op korte fteelen : Aan dejongefebeuten 



ftaan 



per tres quatuorve longiores petiolos. 



Flores in amplo & extenfb racemo progerminant, 

 qui Papajas flores rererunt,fed multo funt minores , ac 

 quisque flos componitur ex quinque fexve craffiuscu- 

 lis petalis albicantibus & extrorfum flexis tubulofis , 



zegt is 



andere fteelen 



Het bloeizel komt voort in een ydele en wyduitgebreide 

 kroon of dolle , en gelykt bet bloeizel van Papaja , docb is 

 kleinder, zynde ieaer §emaakt uit vyf of zes dikke blood- 



uitwaarts geboogen , op een balsken 



quae in centro fuo tubuia concavum formant, corona fiaande, in de midden vertoonmze een bolpypken, met 



alba 



em 





\ 







