IV. Boek. TI Hooft/t. 
Locus. In Boerone crefcit tam aliis Ebeni fpecie- 
bus junétum, quam folum in planis faxofisque filvis, 
offit hoc lignum, hinc 
fed raro occurrit. 
Ufus. Quum melius A 
aliquando a Boeronenfibus ufurpatur ad pottes edium: 
Apud noftrates in nullo vel raro eft ufu, quum hoc 
lignum, fi fit ficcum, non elegans admodum eft, a- 
hguando vero ad malos minorum navigiorum ad- 
hibetur. 
Appendice Esenus ALBA ulterius fes 
In Rumphii 
quenti defcribitur modo. 
Tronc) ramorumque cortex eft niger, furculorum 
vero viridis: Folia ejus funt folitaria, lateque diftant 
brevibus tortuofisque pediculis infidentia , vulgaris 
forme , a quinque ad novem pollices longa, binos cum 
dimidio & tres digitos lata, fuperius plana & glabra, 
inferius coftis finuofis pertexta, qua in arcus defi- 
‘nunt, fed ab oris parum remotos , in brevem apicem 
definentia. 
In ramorum fummo racemus florifer progerminat 
fesqui pedem longus, inque majores ramos divifus , 
plurimum antrorfum erectos. Flores nondum inno- 
tuerunt. Fructus funt folitarii & vagi, ex rotundo 
plani , magnitudine majorum fclopeti globulorum, 
fuperius parvo apice acuminati, qui facile decidunt, 
inferiore vero fua parte arcte infident pericarpio pla- 
no in quatuor apices divifo ; Hi maturi ex fufco ni- 
gricant, fub fragili vero putamine gleba locata eft 
ex octo officculis compofita , pauciffima carne ob- 
du&a: Officula hzc funt fufca, dura, externa parte 
rotunda & gibba, interna parte acute definentia in- 
{tar femi-plenarum lunarum , quedam inftar dimidia- 
rum Lauri baccarum , aliquando vero tantum quin- 
‘que vel fex juftam adquirunt magnitudinem. 
~ Lignum plerumque eft album, folidum , & durum, 
“circa “cor nigrum, uti in Lolin. Boeronenfes illud 
“vocant Camiten Poeti. h. e. Ebenum. album; raro au- 
tem occutrit.— : 
+ Kbennm ftriatum nihil differt a precedenti, eftque 
tantummodo degeneratum, truncique lignum porfffi- 
‘mum albicat, in quibusdam locis nigris ftriis diftin- 
ctum, aliquando pars nigra prevalet. 
"Tabula Tertia 
‘Ramum exhibet. Ebezi albe , ubi 
"Litt. A, Racemum ejus frugiferum denotat, 
BEE ECK ege E TO 
Ebenus alba a Valent. pag. 223, memoratur, & in Tab, fub 
No, LXIII. proponitur, 
Tom. 111. CAPUT 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 
* at 5 8 | 3 
= FAI e 
fro? d ; NZ 7 
1 U Np 7 
9 
Plaats. Het «vafl op Boero, zo wel onder andere Eb- 
benbout-boomen gemengt , als alleen in vlakke fleenige bof- . 
Jcben , dog men vint bet niet veel. 
Gebruik. Om dat bet wat gemakkelyk te kappen is 
zo werd bet by de Boeronezen zomtyds gebruikt tot elen 
van baare buizen: By de onze is bet in seen of weinig 
gebruik ‚om dat bet bout droog zynde , geen byzondere inoo- 
jigbeid aan zig beeft ; dog zomtyds werd bet tot miten 
van Chialoupen en diergelyke kleene [cheepen gebruikt. 
In het Byvoegzel van Rumphius wert de wit TE 
EBBENHOUT-BOOM verders op de volgende 
wyze befchreven. 
De fcbor[fe aan den ftam en takken is fwart, aan de 
ryskens groen. De bladeren ftaan enkelt en wat wyt van 
malkanderen op korte voetjes , die wat gedraayt zyn „van 
gemeen fatzoen van 5 tot 9 duimen lang , 2! en 3 breet 
boven vlak en glat „beneden met bogtige ribben, miet bogen 
aan malkander fluitende ‚doch wat ver van de randen, en 
“gooren met een korte fpits. i 
Aan het uitterfte van de takken komt de bloemtros voort 
een en een half voet lank, en in groote takken verdeelt, 
die meeft na voren ftaan. Het bloeizel is nog -onbekent. 
De vruchten flaan wat enkelt ydel, zyn uit den ronden 
plat , in de grootte van ruim een piftool-kogel met een kort 
Jpitsje boven op, welk ligt afvalt , agter zittenze digt te- 
gen een vlak bortje in vier fpitzen verdeelt. In baar ryp- 
eit fwart-bruin. Onder een broffe fchaal leyt een klomp 
van 8 zaatkorrels gemaakt, en met zeer weinig vlee/ch 
omgeven. Deze korrels zyn bruin, bart, aan de buy- 
tenfte zyde ront en bultig, aan de binnenfte fcberp toelo- 
pende gelyk balve maantjes , zommige ook als balve Bake- 
laren , en zomtyds zyn "er maar 5 of 6, dewelke tot perfe- 
Elie komen. 
Het bout is meeft wit, maffief, en hart, omtrent bes 
bert fwart , gelyk aan de Lolin. Die van Boero noemen 
bet Camiten Poeti, dat is wit Ebbenhout, en is wei- 
kr: pr ai dE . ; 
_ Het gevlamde Ebbenhout ver/cbilt niets van 't 
“voorgaande, maar is flegts een Seeche daar van, en 
bet bout van den ftam is meeft wit , bier en daar met fwar- 
te vlammen, en zomtyts is bet [warte meeft. 
De derde Plaat 
Vertoont een Tak van het witte Ebbenhout, 
Alwaar Lett. A. deszelfs tros met vruchten verbeeldt, 
AANMERKING. 
Het witte Ebbenbout , wert mede by Valent. r 
meldt, en op de Plaat ‘onder No, LXIII. SE 
KR 
IV 
