JV. Bock. XXIII Hooft ft 
magisque obpofita funt illis maris. Ejus lignum eft 
durum, grave, & tenuibus conftat fibris, in mare ex 
fufco hepatici coloris, & inftar hepatis folidum, ac 
inftar marmoris politum, circa nodos vero magis fu- 
fcum eft & tenuibus intricatisque venis pertextum , 
foliditate & gravitate haud cedens Ebeno ligno : illud 
autem feminz circa oras albicat , ac fenfim verfus inte- 
riores partes leviter fufcum eft, parvum gerens ruf- 
fumque ac fungofum cor, longioribusgue conftat & 
pallidioribus fibris illo maris, & per longitudinem 
facile finditur , utrumque vero difficülter creditur, 
ac durabile eft, fubtilique inpregnatum pinguedine , 
unde facile flammam concipit , licet femi-ficcum fit. 
Anni tempus, Fructus Majo obfervantur menfe , fed 
adeo raro, ut mas fterilis habeatur. Tantám cum Lan- 
fio filveftri hec arbor gerit fimilitudinem , ut multi, 
ac praefertim Hitoênfes, has binas confundant arbo- 
res, & utrasque Buan Tauno vocent, quum tamen 
diftingui facile poflint; vera enim Buan Tauno trun- 
cum gerit albicantem , ac copiofiores fructus cum 
Lanfii fructibus multo magis convenientes, quod fu- 
pra libr. 1. in capite de Lanfio filveftri ulterius adno 
tatum eft; An idem fit, quod Macaflarenfes Keri vo- 
cant, quodque lignum eft durum , longis conftans fi- 
bris & leviter fufcum, Metrofidero fimile , & in Boe- 
rone crefcens , ex quo & manubria telorum Torane 
 di&orum fabricant, inquirendum eft. 
Nomen. Latine Corius , juxta Amboinenfe, quod 
in Leytimora Kore dicitur, ut & Ekora & Ekore. Hi- 
toenfibus audit Aykole, Akole, & Kole; E & Ay enim 
Amboinenfibus idem denotat , quod Malayenfibus 
Caju, h. e. lignum, feu arbor. ; e 
Locus. In cunctis fere crefcit infulis Amboinenfi- 
bus, ubique vero in altis & faxofis montibus, ut & 
circa Dammaras, fed minori in quantitate , unde & non 
multum innotuit : Optimum lignum in Amo moneihno 
in Leytimota crefcit ©1450 30 
^ Ufus, Optimum eft IE eger it cn 
cellos, fedes, fcamna , fimiliaque, fi modo fufficien- 
ti copia conquiri poffet: Amboinenfes vero poftes 
uasdam zdium fuarum ex hoc fabricant ligno , quum 
prolapfos in filvis reperiunt'truncos , quorum exter: 
mum ` computruit alburnum , illique fünt ficci , re- 
«entes enim arbores pufillis fuis inftrumentis ela- 
borare nequeunt , unde intaétas has relinquunt , do- 
nec fponte. decidant , ex quibus poftes, manubria 
toranórúm , telorüm , aliaque formantur inftrumenta, 
eo quod lignum fit folidum ac durum. — 
Longiora hujus E frufta in ramenta fiffa , ac 
cómpatta, licet modo femi fint ficca ; loco facum 
adhiberi poffunt in litoribus , quum maris refluxu can- 
cros, pifces, fimiliaque inveftigant, uti fupra id in 
Lanfio. filveftri adnotatum eft, quod familiare eft 
Keyenfibus , Ceramenfibus Orientalibus, Boeronen- 
fibüs , aliisque , quibus refina Dammar deficit , qui hoc 
Jignum in aedibus fuis loco candélarum adcendunt : Qui- 
dam vero Corii feming radices adhibent ‚ac praefertim 
corticem, quo utuntur defećtu Sefoat , qaras Sa- 
guerum potum amarum reddunt, quod alioquin fit 
per illas Lanfii Oetan feu filveftris, quum has, uti 
dictum fuit, confundant arbores: Torniones ex hoc 
quoque ligno elegantia formant opera, licet facile 
circa cor rimas agat inftar Ebeni , unde & cancellis 
optime infervity >. 
; T abula Pi igefima Septima 
Ramum exhibet Cori, cum floribus ac fructibus. | | 
^OBSERVATIO 
Corius a Valent. in Amboine akfeript. peg. 221, quoque 
tonmemoratur; 
kA 
* 
gom. Ill. “CAPUT 
AMBOENSCH KRUYDBOEK. 
49 
Jłaan beter in ryen tegens malkander dan aan 't manneken. 
Het bout is bart, fyndradig , en [waar, aan ’t manne- 
ken uit den brüynen leververwig , xo digt als lever, en 
glad als marmer , omtrent de knoeflen bruynder „met fy- 
ne en verwerde adertjes, aan fynte en favaarte bet Eb- 
benbout niet wykende. Dat van 't wyfken is aan de 
kanten witachtig , en allengskens na binnen toe ligt-bruin, 
met een kleen , ros, en voos bert, langdradiger en ligter 
dan 't manneken , in de lengte ligt /plytende, beyde moe- 
yelyk om te kappen, en durabel, ook fteekt "er een fub- 
tiele vettigheid ins Waar door "t ligt brand, al is t maar 
balf droog. 
Sayzoen. De vruchten vind men in May „dog zo zel- 
den, dat men ^t mahnetje voor onvruchtbaar boud. Het 
heeft zulke overeenkomft met de -wilde Lanzen , dat veele, 
inzonderbeid de Hitoeezen , deze beyde boomen onder een 
mengen „en alle beyde Buan Tauno noemen, daarze nogtans 
wel te onderfcheiden zyn; bebbende bet regte Buan Tau- 
no een witachtige ftam, overvloediger -vrüchten, en de 
Lanzen veel gelyker , waar van boven in Lanfio filveftri 
in "t eerfte boek gezegt is. Of bet ook tzelfde xy, bet 
geene de Macafjaren Keri noemen ‚zynde een bard , lang- 
dradig, en ligt-bruin bout , bet Yzer-bout gelyk, en op 
Borneo vallende , waar van ze de fteelen tot haare Tora- 
nen maken, [laat nog te onderzoeken. 
Naam. In °t Latyn Corius, naar 't Amboinfch op 
Leytimor Kore, Ekora en Ekore. Hitoeés Aykole, 
Akole, en Kole: Zynde E en A in °t Amboinfch zò 
a te zeggen als in 't Maleyts Caju, dat is, bout of 
00m. ' 
Plaats. Hy waft in meeft alle de Amboin/che Eilanden, 
dog over al in "t booge en fłeenige gebergte, ook omtrent 
de Dammar -boomen in kleene quantiteyt , en daarom wei- 
7:6 bebomd To hefte wel in't gebergte van Ema op Ley- 
Gebruik. -Dif-& | 
CDrUIK. ` Ww: $$. een sw ol 7 m 
tot ftylen, tralien, floelen Se : tup BS een Get $ 
in overvloet bebben. ` Ni maken de Amboinezen flegts 
aji: Jłyleń tot baarê buyzen daar van, als ze de omge- 
vallene omne int bofeb vinden, waar van 't buiten- 
Jpint afgerot is, en diemooy droog zyn: Maar dever/che 
boomen könnenze met baar kleen gereed/cbap niet wel 
dwingen, laatenze dierbalven ongemoeid fłaan., tot datze 
van zelfs omvallen ; anders werden daar van gemaakt 
ftylen tot Toranen, pylen, en ander gereed/chap , om dat 
bet een fiyf en bard bout is, 
De lange ftukken van dit bout in lange [paanders ge- 
fpleten, als °t maar half droog is „en dan weder te zamen 
gebonden, kan men gebruiken in plaats van toortzen , ona 
op bet firant te lopen, by leeg water krabbetjes ; vifch Pc. 
te zoeken, gelyk boven van de Lanfium filveftre gezegt 
is: een werk gemeen by de Keyers, Ooft - Cerammers , 
Boeronezen „en andere „die Dammar gebrek bebben , dewel- 
ke dit bout in baare buyzen mede in plaats van kaarzen 
branden. Zommige nemen de wortel van Kore ’t wyfken, 
inzonderheid de [chor/Je, en gebruiken die by gebrek van 
Sefoat , om de Sagueer bitter te maken, gelyk men anders 
doet met die van Lanfa Oetan, om datze „als gezegt , des 
ze boomen onder een mengen. De Drayers maken ook fraaye 
dverken van dit bout , boewel 't mede eenigzints bertfcheu- 
rig is, gelyk 't Ebbenbout , en daarom tot traalie- werk 
bequaamft. d | 
De zeven- en twintig fle Plaat 
Vertoont een Tak van de Kore-Boom ; met zyn bloemet cm 
vruchten, 
AANMERKING. 
De Kore-Boom wert by Valent. in de befchryving van Ami 
bon. op Pag. 121, mede vermeldt, 
