zo HERBARII AMBOINENSIS Liber D cap. XXXVI - 
In Rumphii Appendice hec adduntur. 
Binz alie Macili obcurrunt infuper fpecies, tertia 
nempe & quarta. 
Tertia eit /pecies media inter binas priores fupra de- 
fcriptas, ac fequentem habet formam; Ejus rami in 
breves dividuntur ramulos, ex quibus folia excrefcunt 
inordinata, quorum fuprema *& maxima novem ac 
decem pollices funt longa, quatuor lata, infima 
quinque vel fex longa, quinque lata, horum coftz 
inferius in rotundos definunt & concurrunt finus, 
funtque tenera & glabra. 
Flores huc usque ignoti funt nec obfervati: Fru- 
&us vagi dependent bini vel cerni uno exracemo, ac 
quivis ex peculiari longo petiolo , qui fub fructu tu- 
midus eft, hic vero oblongus eft ac rugofis maculis 
notatus, coloris rubentis: Fructus vero parvam re- 
fert glandem, fed pericarpio non infidet uti in reli- 
quis Macilifpeciebus , eftque primo viridis, dein pur- 
purafcens, ac demum ex coeruleo. nigricans initar 
maturi Pruni , intus repletur carne alba , duriufcula , & 
vifcofa, que per medium in bina dividi poteft fegmen- 
ta, que amarum & ingratum dat faporem & odorem. 
Ejus lignum flavefcit, nodofum eft, & plurimis in- 
tricatis venis pertextum , quod durabile eft & aptum 
non tantum ad zdium exftrućtionem, fed etiam ad que- 
dam inftrumenta, ac prefertim ad capulas. - -. 
uarta fpecies minima eft, cujus rami obdaćti funt 
rugofo cortice, quorum laterales rami funt incufvi & 
nodofi, ex quorum fummo folia excrefcunt arcte fibi 
juncta , inregularia , Caryophylli foliis fimilia, fed bre- 
vioribus petiolis infidentia, quatuor pollices longa, 
unum lata, fuperius glabra & zqualia, inferius pau- 
cis & obliquis admodum coftis pertexta & protube- 
rantia. … 
Ex foliorum alis longiufculus ac tenuis provenit 
etiolus , qui pauca fuftinet capitula, que in flores 
efe aperiunt mihi huc ufque incognitos. E 
Fructus rotundz funt bacce , paulo majores Myr- 
tillorum baccis ; fuperius plane , & . fitener®, brevem 
gerentes apicem, extérine siabre, obfcure coeru- 
ee feu nigricantes, {üb mucofa pellicula nucula re- 
conditur, tenui lignofoque putamini inclufa, qua ex. 
nucleo formatur bifido, & albam gerit fubftantiam 
inftar recentium nucum avellanarum , faporis fatui , ad 
Violas quodammodó adcedentis. Quisque fructus 
plano infidet pericarpio ftellato ex quinque apicibus 
formäto. 
Amboinenfes ejus lignum optimum cenfent ad &- 
dium & minorum navigiorum exftruétionem. 
Tabula Quadragefima 
Ramum exhibet Machili maris. 
Ubi Litt. A. folium anguftifolie fpeciei , feu maris , 
B. Vero folium latifolia feu femine denotat. 
Tabula Quadragefma Prima 
Ramum exbibet medie Machili fpeciei, que fub numero ter- 
tio in Rumphii adpendice deícribitur. 
Tabula Quadragefima Secunda 
Ramum exhibet Machili anguftifolie feu minime , que fub zu- 
mero quarto in textu obcurrit, 
CAPUT 
In bet Aanhangzel van Rumphius werd dit 
gedaan, ZS 
Men beeft nog twee andere zoorten, te weten een der. 
de en een vierde. 
3. De derde wil een middel-zoorte zyn tuflchen de twee 
eerft befchrevene, en is van de volgende gedaante: De 
takken verdeelen bun in korte ryskens , daar aan flaande 
bladeren zonder order, de voorfte en grootfte zyn 9. en 
10. duymen lank, 4. dito breet, de agterfte e en6. lan 
5. dito breet, van onderen lopen de ribben met ronde z 
gen te zamen, dun en glad. 
Het bloeyzel is nog onbekent : De vrugten bangen ydel 
te weten 2. 3. aan een tros, en yder ob een byzondere 
lange fieel, dewelke kort agter de vrugt buykagtig is 
lankwerpig , en met ruyge punctjes bezet , rood van coleur, 
De vrugt is als een kleene eeckel, doch zit in geen kelkje 
gelyk de andere zoorten van Makilan doen, eerft groen y 
daar na purperagtig, ten laatften [wart blaww als een - 
rype Pruym, binnen iffe uytgevult meteenwit, bartag: - 
tig, en kleverig vleejch, en in de lengte in tween del 
baar , bitter en onaangenaam van reuk en fmaak, + 
Het bout is geelagtig , warrig , en vol kromme aderen, 
durabel en bequaam niet alleen tot den buysbouw, maar: 
ook om eenig gereet/chap daar van te maken „inzondere 
beid Pangayen of fcheepriemen. M pes 
4. De vierde zoorte is de alderkleenfte, de takkendaar 
van zyn bekleet met een rwyge fcbor[fe , daar aan de dwers 
taxkens krom en knoeftig zyn, aan defelve ftaan de bla: 
deren. omtrent bet See digt agter malkander en zonder: 
order, de Nagel-bladeren gelyk, doch korter van Beleg, 
4. duymen lank , een dito breed, boven gants glad en ef-: 
fen , van onderen met weinige, dog feer fcbuynfe ribbetjens, 
T Uyt der fubant dam hladamom bamt pen lamgacti 
Jteeltje ; na boven op weynige knopjes, Kn 
bet bloeyzel wert nog onbekent. 
- De vrugten zyn ronde bezien , ruym xo groot als Mr, 
tilli, boven op wat vlak, en aldaar aan de jonge een kort 
Jpitsje,, van buten effen, donker-blauw of Jwartagtig, 
onder een flymerig velleken leyt een Nootken van een dun 
boutagtig fcbaaltje , daar onder een korrel in twee deelbaar, 
wit als een verfche Hafenoot , laf van fmaak , en wat 
na Violen riekende. leder vrugt Daat op een vlak bortje 
en Jterretje van 5. fpitfen gemaakt. 
De Amboineezen bouden bet voor de befte zoorte tot den 
buysbouw en prauwen. 
De veertighe Plaat 
Vertoont een Tak van de Machil-Boom het mannetje. 
Alwaar Lett. A. een blad van het kleenbladige : 
B. Een blad van het breedbladige ofte het wyfje aanwyft. 
De een-en-veertigfle Plaat 
Vertoont een Tak van de middelzoort van de Machil-Boom, 
dewelke voor de derde zoors in het Aanhangzet van Rum- 
pbius befchreven is. 
De twee-en-veertig fie Plaat 
Vertoont een Tak van de fmalbladige ofte de kleynfte Machil- * 
boom, welke onder de vierde zoort in de text voorkomt. 
XXXVIII. 
